HET EINDE VAN DE OORLOG IN DE MUSEA

Vijftig jaar bevrijd. Tientallen tentoonstellingen brengt zo'n jubeljaar met zich mee, overal in het land. Er valt steeds meer te herdenken, te herinneren. Nog altijd komen er nieuwe feiten, nieuwe foto's, nieuwe verhalen boven water. Elke gemeente heeft haar eigen invalshoek. Het Nationaal Comite 4 en 5 mei fungeert als het centrale meldpunt voor alle tentoonstellingsplannen en verschafte het onderstaande overzicht.

Amsterdams Historisch Museum 020-5231822 9 maart t/m 3 september 'Toen hier . . . Hongerwinter en bevrijding in Amsterdam' Evenementen bij de tentoonstelling: 7 mei en vervolgens elke donderdag van 12.30-13 uur speelt draaiorgel Het Snotneusje op de binnenplaats van het museum.

2 april 17 uur Dorine van der Klei brengt liedjes en poëzie uit de Tweede Wereldoorlog en van vlak na de bevrijding.

4 mei 12.30 houdt conservator en samenstelster van de tentoonstelling Annemarie de Wildt een lezing over Amsterdam in het laatste oorlogsjaar.

6 mei middag voor kinderen van 8 t/m 12. Ze bekijken dan de tentoonstelling, praten met een oudere Amsterdammer en maken een poster. Er is ook een jeugdkrant bij de tentoonstelling.

Anne Frank Huis in Amsterdam 020-5567100

31 oktober 1994 tot september 1995 'Gelijk in een wereld van verschil' Tentoonstelling voor jongeren over artikel 1. Bij de tentoonstelling is als begeleiding voor voor leerlingen en docenten De Anne Frank Krant 14+ uitgegeven.

Anton Pieck Expo en Haarlemmermeermuseum in Zwanenburg 02907-2370 3 mei t/m 28 augustus Epositie over de jaren 1940-1945 in de Haarlemmermeer en omstreken.

Bibliotheektheater in Rotterdam 010-2816100 29 april t/m 19 juni 'Giles, een cartoonist in oorlogstijd'

Drents Museum Assen 05920-12741 22 januari t/m 17 april Nationaal Oorlogs- en Verzetsmuseum Overloon 24 mei t/m 20 september Historisch Museum Rotterdam 010-2176767 13 oktober t/m 14 januari 1996 'Kleding op de bon. Kleding- en textielschaarste in Nederland 1939-1949' Bespreking op pagina 4. Verder in het Rotterdams Historisch Museum het Schielandshuis vanaf 30 juni een geheel vernieuwde eerste verdieping waarin twee zalen aan de oorlog en de wederopbouw zijn gewijd.

Museum Flehite in Amersfoort 033-619987 25 februari t/m 1 oktober 'Amersfoort Bevrijd - de laatste dagen van een frontstad' Regionale geschiedenis rond de bevrijding. 15 april t/m 28 augustus 'Bewogen verleden' Tentoonstelling van kunst in relatie tot onderdrukking, verzet en vervolging.

Fries Museum 058-123001 Op 15 april, precies op de dag dat Leeuwarden vijftig jaar geleden bevrijd werd, wordt het Fries Museum geheel vernieuwd heropend. In het nieuwe museum is het Verzetsmuseum Frielsland geintegreerd met een permanente tentoonstelling over Friesland 1940 - 1945. Op 27 april begint een driedelige cursus over 'Friesland en de Tweede Wereldoorlog'. 20 mei is er een lezing over 'Het primaat van Italie in de fascistische Europese gemeenschap'.

Gemeentebibliotheek Rotterdam Grote Visserijplein 010-4763137 5 mei t/m 5 juli '50 jaar Bevrijd en Nu' Foto's en beeldende kunst.

Gemeentemuseum Het Rondeel in Rhenen 08376-12077 8 mei t/m 12 juni 'Kinderen in Oorlogstijd' Over opgroeien van kinderen in oorlogsomstandigheden. 25 april t/m 6 mei 'Uitgebeeld monument' Op 5 mei wordt in Rhenen een bevrijdingsmonument onthuld, gemaakt door de kunstenaar Wout Maters. In schetsen, werktekeningen, foto's, maquettes wordt de ontstaansgeschiedenis in beeld gebracht. 26 juni t/m 26 augustus 'Kunst in oorlogstijd' Schilderijen, tekeningen en foto's met als onderwerp Rhenen in oorlogstijd

Herinneringscentrum Kamp Westerbork 05939-2600 25 februari t/m 31 oktober 25 'Kinderen in Kamp Westerbork' 25 februari t/m 12 maart Kinderen in vrijheid' Kinderen van nu over de oorlog van toen 15 maart t/m 14 mei 'De vijftigste mei' Lezen in en over de oorlog 1 april t/m 14 mei 'De bevrijding van kamp Westerbork' 3 juni t/m 3 september 'De oorlog na '45' Herinnering en verwerking 9 september t/m 31 oktober 'Pekela' De geschiedenis van een joodse gemeenschap 7 oktober t/m 31 oktober 'De Kunstbende' Jongeren over vrijheid En verder films, excursies, lezingen. 12 april Westerbork 50 jaar bevrijd. 1-4 mei Herdenking, bijeenkomsten met bevrijders, bezoeken van Canadees en Franse veteranen aan het kampterrein. 4 mei Stille tocht, herdenking, muziekuitvoering 'Sacred Service' door het Sallands Bachkoor en het Drents Symfonieorkest. 5 mei 'Interview', gesprek met een oud-kampgevangene.

Het Legermuseum, Delft, in samenwerking met de Contactgroep Ex-Krijgsgevangenen van de Bond van Wapenbroeders 070-3856655/015-150547 14 april t/m 27 oktober 'In de greep van de vijand. Nederlandse militairen in Duitse en Japanse krijgsgevangenschap (1940-1945)

Historisch Museum Apeldoorn 055-216129 vanaf april 788429 22 april t/m 18 juni 'Still Marching' Persoonlijke ervaringen van Canadese soldaten die Apeldoorn hebben bevrijd en naoorlogse thema's als 'Oorlogsbruiden' en 'Bevrijdingskinderen', uitgifte lesbrief t.b.v. het onderwijs.

Historisch Museum Ede 08380-19554 11 april t/m 18 juni 'Ede, bezet en bevrijd' In de kazerne in Ede zat tijdens de oorlog de Kriegsmarine, met bijbehorende Duitse instellingen, zoals een tandarts voor de Duitsers, een kapper voor de Duitsers. Er is propagandamateriaal, maar ook illegale kranten zoals een Trouw en een Parool van 17 april, de dag dat Ede is bevrijd.

Joods Historische Museum in Amsterdam 020-6254229/6269945 'Uit onmacht naar daadkracht' Twee tentoonstellingen: 10 februari t/m 7 mei Felix Nussbaum (1904-1944) schilderijen 10 februari t/m 21 mei Ralph Prins (1926) monumenten en affiches Morgen, 26 februari om 14.30 uur houdt Ralph Prins, winnaar van de H.N. Werkmanprijs 1994, bekend van affiches voor Amnesty International, een lezing over zijn werk.

Kunsthal Rotterdam 010-4400301/4400321 18 maart t/m 7 mei 'Happy days are here again. Het straatbeeld van de Bevrijding in foto's en voertuigen' Met voertuigen uit de oorlogsjaren en foto's over de bevrijding uit heel Nederland.

Max Eeuwe Centrum in Amsterdam 020-6257017 6 mei t/m 31 augustus 'Schaken in WO-II. Landau en anderen'

Maritiem Museum Rotterdam 010-4132680 1 april t/m 27 augustus 'Rotterdam vóór de bommen vielen' Tentoonstelling over de zeevaartrederijen die er in de stad waren in 1938 en 1939.

Museon, Den Haag 070-3381410 1 april t/m 3 september 'Getekend. Nederlanders in Japanse kampen Tekeningen van ex-krijgsgevangenen en ex-burgergevangenen uit de Japanse gevangenkampen. 2 mei t/m 11 juni 'Affiches 1940-1945' Twintig affiches uit de Bezettingstijd in de hal van het Museon.

Museum de Rode Toren in Doesburg 08334-74265 15 april t/m 30 september 'Over Leven in de Tweede Wereldoorlog' Bij deze tentoonstelling over het dagelijks leven van de Doesburgse bevolking is een nagebouwde schuilkelder te zien, een huiskamer met een onderduikersruimte en de middelen waarmee de bevolking zich redde tijdens de bezettingsjaren, zoals een blouse van parachutestof, een stofblik van vliegtuigmateriaal en diverse radio's uit de jaren dertig.

Stedelijk Museum in Zutphen 05750-16878 8 april t/m 5 juni 'Oorlog en bevrijding, Zutphen 1940-1945' Aan de hand van diverse voorwerpen uit het dagelijks leven is te zien wat de Zutphense bevolking overkwam tijdens de oorlogsjaren.

Nederlands Foto Instituut in Rotterdam 010-2132011 29 april t/m 28 mei '50 jaar oorlog en bevrijding' De tentoonstelling bevat illegale foto's van het leven in Rotterdam en foto's over de wederopbouw van de havenstad. Een hedendaagse fotograaf toont onder andere portretten met als thema 'Rotterdammers en hun herinnering aan de Tweede Wereldoorlog'.

'Von Moskau nach Berlin' Tentoonstelling over het werk van de Russische fotograaf Jewgeni Chaldej, die tijdens de Duitse bezetting in Rusland beroemde, dramatische en ontroerende foto's maakte.

Nederlands Scheepvaartmuseum in Amsterdam 020-5232222 8 april t/m 7 januari 1996 'Varen voor de vrijheid 1940-1945' In de oorlog voltrok zich een menselijk drama op zee. Een op de vijf opvarenden van een marine- of koopvaardijschip sneuvelde. Op de tentoonstellingen o.a. documenten van zeelieden in oorlogstijd en video-opnamen van 18 zeelieden en hun verhalen. Op een nagebouwd dek van een koopvaardijschip kan de bezoeker een nachtelijke aanval meebeleven.

Provinciehuis Drenthe in Assen 05920-65266 9 maart t/m 4 april Gemeentehuis in Purmerend 02990-52444 10 april t/m 8 mei 'Fotografie in Bezettingstijd' De huis-, tuin- en keukenfotografie en de persfotografie komen aan bod in deze tentoonstelling. Verder speciale aandacht voor kleurenfoto's die in die jaren nog nauwelijks gemaakt werden.

Rijksmuseum in Amsterdam 020-6732121 22 april t/m 18 juni 'De Nationale Feestrok' Verzameling van 15 rokken die werden gemaakt ter ere van de bevrijding. De rokken werden op bevrijdingsdag gedragen en bestaan uit lapjes met een speciale betekenis, zoals van kleding van een gestorven familielid. Ook is er veel oranje in verwerkt.

De Nieuwe Kerk in Amsterdam 020-6243333 6 mei t/m 6 juni 'Rebel, mijn hart' Herdenkingstentoonstelling met beeldende kunst van veertig kunstenaars die in de oorlog zijn omgekomen. In de kerk is werk te bezichtigen van onder andere Gerrit van der Veen, Frits van Hal, Henk Henriët, Else Berg en Moemmie Schwarz.

Bevrijdingsmuseum 1939-1945 in Uithuizen 05953-4100 In het vier jaar oude museum is jaarlijks van 1 april tot 1 oktober een tentoonstelling te zien met tientallen bevrijdingsvoertuigen, duizenden panorama's, foto's en voorwerpen aangaande de bevrijding van Nederland. Op bevrijdingsdag is bij het museum een demonstratie van een authentieke bommenwerper, muziek en andere activiteiten.

Streekmuseum Crimpenerhof in Krimpen aan de IJssel 01807-14866 18 maart t/m 6 mei 'Overleven in de Krimpenerwaard 1940-1945' Tentoonstelling over het dagelijks leven. Met kleding uit de meest vreemde materialen gemaakt, een illegale pers en zelfgemaakt keukengerei.

Streekmuseum Jan Anderson in Vlaardingen 010-4343843 1 maart t/m 15 mei 'Nooit weer, Vlaardingen tijdens de Tweede Wereldoorlog' Wat de Nederlander tijdens de bezettingsjaren op straat en in huis zag, is te zien op deze privétentoonstelling waaraan veertig jaar is gewerkt. Naast een nagebouwd onderduikershol zijn uniformen, noodkacheltjes en zenders te bezichtigen. (Alleen op zaterdagmiddag en de eerste zondag van de maand te bezoeken van 14 tot 16 uur)

Militair Luchtvaartmuseum in Soesterberg 03463-53815 29 april t/m 7 mei 'Inzet van de Nederlandse strijdkrachten tijdens de 2e Wereldoorlog' Chronologische expositie met materiaal uit diverse musea en landen over de mobilisatie, de strijd in Nederland, die vanuit Engeland en de strijd in Nederlands-Indië.

Speciale evenementen: 29 en 30 april Demonstraties van oude voertuigen, de Koninklijke Marechaussee en de brandweer en optredens van militaire muziekkorpsen. 2 mei Filmdag met historische films en documentaires. 3 mei Herdenkingsdag Veteranen '40-'45 met demonstraties van de Luchtmobiele Brigade, de Mariniers, de Korps Commandotroepen en de Luchtmacht. 5 mei Nationale militaire verzamelbeurs. 6 mei 'Vleugels der Victorie': vliegprogramma met historische vliegtuigen die een rol hebben gespeeld bij de bevrijding. 7 mei Indië-dag: sociaal-cultureel programma met als thema 'Indië toen, Indonesië nu'.

Veluws Museum in Harderwijk 03410-14468 16 maart t/m 20 mei 'Harderwijk in Oorlogstijd' Educatieve tentoonstelling speciaal voor kinderen van 8 tot 15 jaar. In een nagebootst straatje zijn huizen te zien van voor en na de oorlog, een huis van de Wehrmacht en het huis van een jood die moest vluchten.

Verzetsmuseum in Amsterdam 020-6449797 26 april t/m 27 augustus 'En dan daar de grens over. Ontsnappingslijnen 1940-1945' Met deze tentoonstelling, waarin de vluchtroute van Brussel naar Parijs richting Spanje of Zwitserland centraal staat, viert het Verzetsmuseum zijn tienjarig bestaan en vijftig jaar bevrijding.

Zuidhollands Verzetsmuseum in Gouda 01820-20385 vanaf 3 mei 'Gouda in Oorlogstijd' Lokale tentoonstelling met veel fotomateriaal en geluidsfragmenten. 5 mei Uitstrooien van replica's van de 'Vliegende Hollander' boven Gouda. Bij het museum kan regeringsbrood gegeten worden. Begin mei is bij het museum een routebeschrijving te verkrijgen. Deze route per fiets of auto voert langs oorlogsbeelden en -monumenten in Zuid-Holland.

Slot Zeist 03404-21704 19 maart t/m 28 mei 'In deze rotwereld raak ik geen penseel meer aan' Kunsttentoonstelling met voornamelijk schilderwerk over de oorlog en tijdens de oorlogsjaren gemaakt. 4 mei t/m 7 juni 'Clandestiene en illegale lectuur 1940-1945' Unieke verzameling van Frans Kuster in de Vleugelgalerie Slot Zeist.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden