Opinie

Het Ei van Columbus: groene ’tegenstroom’

Bedrijven en particulieren kunnen zelf schone energie opwekken en verkopen. In Duitsland werkt het, dus waarom blijft Nederland achter?

Wie zelf, bijvoorbeeld via zonnepanelen, stroom opwekt, draagt bij aan een duurzame energievoorziening. Waarom worden zulke initiatieven nog niet goed gestimuleerd? De overheid kan regelen dat mensen en bedrijven, tegen gunstige condities, hun eigen stroom mogen terugleveren aan het net. Het is een van de meest effectieve manieren om te zorgen dat Nederland sneller omschakelt naar een duurzame energievoorziening.

Belangstelling genoeg. Al 1400 mensen tekenden de open brief met dit voorstel, die binnenkort aan de politiek en de energiewereld wordt gericht.

Nederland is fors achterop geraakt in duurzaam Europa. Diverse energiebedrijven zijn gewend te denken in één richting: van producent naar gebruiker, niet andersom. Ze hebben moeite met alternatieven, en dus ook met deze tegenstroom. Ook de politiek heeft grote problemen om heldere, innovatieve regels en berekeningen te maken, die ook over een paar jaar nog houdbaar zijn.

Onlangs is nog eens in het tv-programma ’Tegenlicht’ helder gemaakt welke extra kansen er liggen voor de economie en de samenleving als iedereen zich kan inzetten voor het opwekken van schone en hernieuwbare energie. Landen om ons heen, met name Duitsland, hebben al aangetoond dat het kan. Het succes daar ligt in een decentrale aanpak. Daar kunnen particulieren en bedrijven al zelf energie opwekken en terugleveren aan het net. Dat verschaft een duurzaam inkomen aan honderdduizenden mensen en (nieuwe, innovatieve en ook bestaande) bedrijven. En het levert ook nog tienduizenden nieuwe banen op in de gerelateerde industrie.

Politici als het Duitse SPD-parlementslid Hermann Scheer en, in de VS, Al Gore wijzen er bij herhaling op dat er een samenhang dient te zijn tussen alle elementen van bestuur, economie en samenleving. Alleen dan lukt het om tot werkelijk duurzame oplossingen te komen. De mogelijkheden van decentrale en centrale opwekking van duurzame energie spelen daarin een belangrijke en versnellende rol.

Ook Het International Energy Agency noemt tegenstroom, in officiële termen: het feed-in tarief , de meest effectieve beleidsmaatregel voor het bevorderen van hernieuwbare energie. Het feed-in tarief is het bedrag dat particulieren of bedrijven betaald krijgen voor teruglevering van duurzaam opgewekte elektriciteit en groen gas.

Het antwoord van de Nederlandse politiek kwam dit voorjaar pas in de vorm van de Stimuleringsregeling Duurzame Energie (SDE), een beleidsinstrument dat zo ingewikkeld is dat veel mensen die groene energie willen opwekken in wanhoop afhaken als ze met de uitvoering en de onzekerheden van de SDE geconfronteerd worden. Een instrument ook dat de overheid onnodig geld kost. Want een feed-in regeling volgens Duits voorbeeld wordt door de stroomverbruiker betaald uit een kleine toeslag.

Energiebesparing en energieproductie zijn cruciaal bij het realiseren van de klimaatdoelen, de overgang naar een duurzame samenleving en voor de kwaliteit van de economie van de toekomst. Maar Nederland ligt ver achter met het aandeel duurzaam opgewekte energie en met het terugdringen van CO-uitstoot. We hebben veel arbeidsplaatsen gemist in een van de kansrijkste sectoren van de toekomst. En we zitten in het hoekje van de achterblijvers in de klas van duurzame presteerders.

Daarom vragen de ondertekenaars van de open brief om een langlopend ’feed-in tarief’ voor Nederland, een vergoeding van geleverd vermogen, zonder limiet en met een vast tarief. Dat kan worden gefinancierd door dit op te nemen in de energieprijs. Daar zal de bestaande Stimuleringsregeling Duurzame Energie voor moeten worden aangepast en verbeterd, vooral om te garanderen dat de regeling voor een flink aantal jaren geldt. De sector is al te lang geplaagd door inconsistent beleid en wisselende regelingen. Tot er Europese regelgeving is, biedt het ’feed-in tarief’ het beste uitzicht op de zo onontbeerlijke continuïteit voor de investeerders.

De open brief is te vinden op www.insnet.org/feedin . Ondertekenaars zijn o.a. Natuurmonumenten, Rabobank, Triodosbank, de Duurzame Energie Koepel, Greenpeace, Milieudefensie, Natuur en Milieu.

Debatteer mee op het forum!

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden