Het eenvoudige leven

Iedereen kent Maarten Luther maar niemand kent zijn werk. En wie is op de hoogte van de filosofie van de wiskundige L.E.J. Brouwer? Acht auteurs hebben deze zomer fragmenten geselecteerd uit onbekend filosofisch en literair werk. Lekker aan het strand met Peter Weiss, het Gilgamesj-epos, de Bhagavadgita, Maarten Luther, E.M. Cioran, Salvatore Satta, Lao Zi en L.E.J. Brouwer.

De Italiaanse jurist Salvatore Satta (1902-1975) heeft twee romans gepubliceerd. De mooiste daarvan is 'De dag des oordeels', die hij schreef na zijn pensionering en die onvoltooid bleef. Daarin vertelt Satta de herinneringen aan zijn jeugd in Nuoro, een stoffig stadje in het bergachtige binnenland van Sardinië, een stadje niet groter dan een gehucht. De mensen die hij er in zijn jongensjaren heeft gekend, trekken in optocht aan de lezer voorbij: de plaatselijke adel, de priesters en onderwijzers, de boeren en herders, de dieven en klaplopers. Over de doodgraver Milieddu staat er: ,,Hij was een man met een goed hart, die elke dode die hij begroef om excuus scheen te vragen maar hem daarom niet minder begroef, zonder erop te letten of hij arm of rijk was; en dat maakte dat hij noch gehaat, noch bemind was, maar in zekere zin heer en meester over iedereen. Het was alsof iedereen een tweede zelf had: zijn eigen zelf en Milieddu; en als je ergens over praatte en iemand vroeg of je wel zeker was van wat je zei, was het antwoord: 'Zeker ben je alleen in de handen van Milieddu.' Kortom, in Nuoro had de dood een naam.'

Satta is de tegenhanger van deze doodgraver. Hij spit de doden als het ware uit hun graf op en brengt hen weer tot leven. Hij schildert hun portret door te vertellen over hun dagelijkse lotgevallen: hun werkzaamheden, hun zorgen, hun geluk. Op bijna elke bladzijde van het boek staan opmerkelijke dingen die je als lezer voorgoed zou willen onthouden of waarvan je als schrijver denkt: Ach, had ik dat maar bedacht! Eenvoudige taferelen worden onder de handen van Satta buitengewoon: het bakken van brood, het hoeden van schapen, het maken van wijn. Of neem de introductie van de elektriciteit in Nuoro. Jarenlang bevindt zich op de hoek van elk huis een petroleumlantaarn. Maar: ,,Op een ijskoude oktoberavond kwam het licht. Nuoro leek bedekt door een spinneweb, de draden liepen van het ene eind van straten en steegjes naar het andere. Elke dertig centimeter hing een peertje onder een emaille schoteltje.' Het hele stadje ziet deze nieuwerwetsigheid met argwaan aan. Meneer Gallus, een der onderwijzers, zegt: 'Dat moet ik eerst nog zien, dat die kaarsen op hun kop kunnen branden!'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden