Het duurzaamste regeerakkoord ooit? Dat lijkt voorbarig, op zijn minst

De onderhandelaars Sybrand Buma (CDA), Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Mark Rutte (VVD) en Alexander Pechtold (D66) presenteerden dinsdag het regeerakkoord.
 Beeld ANP
De onderhandelaars Sybrand Buma (CDA), Gert-Jan Segers (ChristenUnie), Mark Rutte (VVD) en Alexander Pechtold (D66) presenteerden dinsdag het regeerakkoord.Beeld ANP

Het nieuwe kabinet wil het ‘duurzaamste ooit’ worden. Of dat lukt, is onzeker. Rutte III heeft weinig oog voor natuur en stelt zich afhankelijk op bij klimaat.

Is het terecht om, zoals D66-leider Pechtold dat dinsdag deed, de coalitieafspraken te bombarderen tot ‘duurzaamste regeerakkoord ooit’? Het lijkt voorbarig, op zijn minst. De opgeschreven klimaatambities zijn niet misselijk, op punten erg hoog. Maar de waarde van een akkoord is gelegen in de resultaten die er redelijkerwijs van te verwachten zijn. En dat is nog omkleed met onzekerheden, waarschuwen alle milieuorganisaties.

Definitie van duurzaamheid beperkt

Bovendien, klinkt het ook veel uit de groene gelederen, is de definitie van duurzaamheid in het regeerakkoord veel te beperkt. Duurzaamheid is meer dan alleen CO2 en klimaat. Keuzes over natuurbescherming en ecologie ontbreken. Natuurmonumenten is niet te spreken over het ontbreken van heldere doelen voor versterking van onze natuur’. “Echt groen beleid is breder dan alleen energiebeleid”, zegt het Wereld Natuur Fonds teleurgesteld.

De energie- en klimaatparagraaf die VVD, CDA, D66 en ChristenUnie is de hoofdreden om nu de trom te roffelen over duurzaamheid. Daarin staan toekomstdoelen. Kolencentrales moeten dicht zijn in 2030. In datzelfde jaar moeten broeikaskassen 49 procent lager te liggen dan in 1990, als opmaat naar 80 tot 95 procent reductie in 2050. Verkochte auto’s moeten in 2030 emissieloos zijn. Vanaf 2024 stopt de subsidie voor het meeverbranden van houtstukjes in kolencentrales, door milieuclubs gezien als een bosverwoestende vorm van energieproductie.

Stippen op de horizon, worden termijndoelen zo mooi genoemd. Of Nederland met praktijkresultaten bij die stippen uitkomt heeft het kabinet niet helemaal in eigen hand. Er moet wat Rutte III betreft een nieuw energieakkoord komen om dat te regelen. Bedrijven, milieuorganisaties, vakbonden en overheden moeten gaan onderhandelen. Daar hangt veel van af.

De tekst gaat verder onder de afbeelding.

Nederland op weg naar een uitstoot van bijna nul procent Beeld Trouw, Sander Soewargana
Nederland op weg naar een uitstoot van bijna nul procentBeeld Trouw, Sander Soewargana

Geen uitgemaakte zaak

De coalitie had zelf allerlei knopen kunnen doorhakken, over expliciete eisen voor energiebesparing of een harde agenda om de kolencentrales te sluiten, of de laatste kerncentrale. Of en hoe dit gebeurt komt in handen van polderende partijen te liggen. Het is zeker geen uitgemaakte zaak dat dit lukt. Het huidige energieakkoord (tot 2023) kwam al met hangen en wurgen rond.

Vooral de afvang en opslag van CO2 (carbon capture and storage, CCS) bij fabrieken moet zorgen dat dit 2030-doel wordt gehaald. Om CCS aan te moedigen gaat het kabinet subsidie geven. Dat is nodig ook, want de techniek staat te boek als peperduur. De koepelorganisatie van industrie (Vemw) reageert positief. Maar of de fabrieken ook snel CO2 in de grond gaan pompen? Vemw is bereid ‘stappen te zetten, via 2030 richting 2050’, het klinkt wat gereserveerd. Er zijn open eindjes. Waar moet de afgevangen CO2 weggestopt worden? Onder land is omstreden, onder zee extra prijzig.

Goede start

Rutte III maakte ook een reeks heldere besluiten. Er komt een kilometerheffing voor vies vrachtverkeer. Er komt een minimale CO2-belasting voor de stroomsector. Opvallend veel concrete keuzes gaan over aardgas. Er komt een hogere energiebelasting op aardgas (en een lagere op stroom). De winning van aardgas in Groningen daalt tot 2021 met 3 miljard kuub. De verplichte aansluiting van huizen op aardgas verdwijnt uit de wet. Het kabinet zet 100 miljoen klaar voor het aardgasvrij maken van huizen, genoeg voor een start.

Lees ook: Rutte III presenteert een ambitieus, maar risicovol klimaatplan.

Lees alles over kabinet Rutte III in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden