Het drijfzand van het mededogen

De gedementeerde vrouw ziet niets meer. Als je haar aanraakt, vertelt haar bezoeker, begint ze te schokken. De prikkels van de aanraking razen als bliksempjes door haar lichaam. Als je haar aanraakt komt er een onontwarbare kluwen letters uit haar mond. Betekent die kluwen iets voor haarzelf?

Meer dan tien jaar is ze al in deze toestand. Toen ze kunstmatig werd gevoed, was het gemakkelijk geweest haar 'te laten inslapen', maar ze werd in leven gehouden terwille van haar man die nog goed bij was en zijn leven had gekoppeld aan het hare. De echtgenoot is inmiddels gestorven, haar hart blijft kloppen. Slag na slag.

Als ze in Nederland woonde, zou ze dan nog in leven zijn? Ze woont niet in Nederland, ze woont in een land waar euthanasie ten strengste verboden is. Doden uit mededogen wordt daar nog steeds gezien als moord, en dus als misdaad.

In The Silent Witness, een Engelse detective, ontdekt patholoog-anatoom Sam Ryan (Amanda Burton), dat twee aids-patiënten door euthanasie om het leven zijn gebracht. Dr. De Groot is de vanzelfsprekende verdachte. Immers, het zijn haar patiënten en zij heeft in Nederland gewerkt 'waar ze heel anders tegen euthanasie aankijken', aldus Ryans collega Trevor. Maar niet dokter De Groot is de boosdoenster, de dominee heeft de fatale injecties toegediend en daarna de twee patiënten doen stikken. Uit mededogen.

Net voor de dominee wordt gearresteerd, geeft de broer van een van de aids-patiënten hem een dusdanige hengst met een zwaar voorwerp, dat hij eraan sterft. De jongen had tijd willen hebben om de zeer getroubleerde relatie met zijn overleden broer te verbeteren. De dominee heeft hem die tijd ontnomen, verblind als hij was door de angst en pijn van de twee kerkgangers.

De Engelse televisie-dominee denkt zoals de overgrote meerderheid in Nederland denkt. Mededogen is het toverwoord. Mededogen met Parkinson- en multiple sclerose-patiënten: dus mag weefsel van niet geboren foetussen worden gebruikt voor medische experimenten. Mededogen met ouders van niet levensvatbare kinderen met zeer ernstige afwijkingen: dus mogen deze ook na 24 weken worden geaborteerd. Mededogen met jonge, ernstige patiënten: dus mogen zij als achttienjarige om euthanasie vragen. Mededogen met ernstig zieke patiënten: dus is euthanasie niet meer strafbaar, tenzij er onzorgvuldig is gehandeld (terzijde, wie bepaalt dat?).

Mededogen. Een drijfzandbegrip. Voor je het weet, zit je erin vastgezogen, zonder dat je houvast en hulpmiddelen hebt om je er weer uit los te trekken.

Er is geen argument tegen mededogen. Dat maakt het zo verradelijk.

Moet een demente bejaarde blij zijn met verzorgers en medici die veel mededogen hebben, of juist weinig?

Is een zwangere vrouw van een hersenloos kind opgewassen tegen een arts die de gevaren van het voldragen van de zwangerschap uiteenzet? Kan ze zeggen: laat het nog maar een paar maanden zitten?

Er zijn geen grenzen aan mededogen. Bovendien vindt mededogen altijd zijn rechtvaardiging in een situatie op een bepaald moment. Terwijl lijden en het verwerken van lijden bij uitstek processen zijn. Voor zoveel meer mensen dan het object van mededogen zelf. Voor een jonger broertje bijvoorbeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden