Het doel is duidelijk: Obama wil IS volledig verslaan

De Amerikaanse president Barack Obama lichtte zondag in het tv-programma Meet the Press al een tipje van de sluier op over zijn plannen om IS te bestrijden.Beeld REUTERS

Het plan voor de oorlog die de VS gaan voeren tegen de 'Islamitische Staat' is nog niet helemaal in kannen en kruiken. Maar zoals president Barack Obama zijn project morgen officieel aan het Amerikaanse volk gaat presenteren, kan het eigenlijk niet mislukken. Zo slim formuleerde hij het namelijk wel tijdens zijn tv-interview zondag in het programma 'Meet the Press'.

De strijd zal volgens Obama, en volgens zegslieden van het Witte Huis die gisteren nog wat meer details gaven, drie fasen kennen: het aantasten van de militaire kracht van IS, het verkleinen van het gebied dat de organisatie beheerst en uiteindelijk het volledig verslaan ervan.

Dat aantasten van de kracht van IS met bombardementen is al in volle gang. Het verkleinen van het gebied in Irak is wel het minste wat het Iraakse leger en de Koerdische peshmerga met Amerikaanse luchtsteun en advisering zouden moeten kunnen bereiken.

Het verslaan van IS in zowel Irak als Syrië zou, volgens de scenario's die het Pentagon daarvoor heeft opgesteld, wel­eens drie jaar kunnen duren. Dus tot het eind van zijn presidentschap kan Obama vermoedelijk volhouden dat de militaire campagne volgens plan verloopt en de overwinning in zicht is.

Buikpijn
Dat neemt niet weg dat de president buikpijn zal hebben van de gedachte dat een nieuwe oorlog in het Midden-Oosten deel uitmaakt van de boedel die hij zijn opvolger of opvolgster nalaat. Obama was in 2008 de kandidaat van de verandering op bijna elk gebied.

Hij zou de verdeeldheid in Amerika verminderen, hij zou de macht van de federale overheid aanwenden om het leven van gewone, niet al te rijke mensen beter te maken en hij zou dat onder meer doen door de twee oorlogen waar George Bush het land in had verstrikt zo snel mogelijk te beëindigen.

Welnu, de verdeeldheid is groter dan ooit. Op Obamacare na heeft de Republikeinse oppositie bijna al zijn sociaal-economische plannen weten te dwarsbomen, en zowel in Afghanistan als in Irak heeft het definitieve einde van de Amerikaanse millitaire betrokkenheid het karakter van een luchtspiegeling.

In het binnenland was de druk om een krachtige aanpak van IS te presenteren onweerstaanbaar nadat twee Amerikaanse journalisten bruut werden onthoofd. Niet alleen Republikeinen, maar ook invloedrijke Democraten waarschuwden tegen het gevaar voor de VS dat zich in Irak aan het ontwikkelen was, vooral vanwege de aanwezigheid in IS-gebied van westerse djihadisten.

De publieke opinie is het eens met Obama's weerzin om opnieuw duizenden militairen naar de andere kant van de wereld te sturen. Maar tegelijkertijd hebben de Amerikanen ook steeds minder waardering voor zijn leiderschap op buitenlands gebied. Geen logische opstelling, maar wel één waar een politicus rekening mee moet houden.

Rationele tussenweg
In dat licht is het plan dat Obama vandaag aan leden van het Congres presenteert, en morgen in een tv-toespraak aan het volk, een rationele tussenweg: de VS nemen het voortouw, gesteund door andere westerse landen, maar laten de strijd op de grond over aan lokale spelers in Irak en Syrië, en aan andere Arabische landen.

Dan moeten die landen dat nog wel willen, soennieten tegen soennieten, ten voordele van twee sjiitische regimes: Iran en het Syrië van president Assad. In een resolutie riep de Arabische Liga de leden gisteren op om zich bij de strijd tegen IS aan te sluiten, maar die hebben hun eigen publieke opinie om rekening mee te houden.

Daarom heeft Obama zijn strijdplan nog niet voor elkaar. Als hij morgen met zijn toespraak de Amerikanen overtuigt, is de klus maar voor de helft geklaard.

Iraakse strijders van de sjiitische militie van geestelijke Moktada al-Sadr tijdens een training. Zij hebben zich bij het Iraakse leger gevoegd om samen te vechten tegen de soennitische extremisten van IS. Obama wil de grondoorlog overlaten aan lokale strijdkrachten.Beeld reuters
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden