Het diplomatieke Gildeglas vertoont slijpsel en versierining

's Lands beste diplomaten heffen het: het Gildeglas van A.D. Copier. Weliswaar handgeblazen en fraai gegraveerd en dus niet uit die vrijwel iedereen bekende zes-fabrieksglazen-voor-krap-twee-tientjes-verpakking, maar toch. De ambassades van Bonn, Londen, Parijs en Washington hebben hun nieuwe glaswerk al, de resterende diplomatieke posten worden binnen vijf jaar voorzien van nieuw drinkgerei voor hun galadiners.

Royal Leerdam is trots op de order en gaf daarom conservator Thimo te Duits van het Rotterdamse museum Boymans-van Beuningen opdracht er een boekje aan te wijden. Donderdag werd het ten doop gehouden, op de plek waar 66 jaar eerder Andries Copier zijn eerste Gildeglas presenteerde, in het glasvormcentrum van de glasfabriek in Leerdam. Tweederde van een eeuw oud en toch nog heel modern - hoeveel vormgevers kunnen het hem nazeggen?

BETERE WIJN De folderschrijvers uit de jaren dertig prezen Copiers arbeid (toen nog alleen met de hand gevormd) zo aan:

“Wie denzelfden wijn, dien hij vroeger in een min of meer voor het doel ongeschikt glas schonk, thans uit het 'Gildeglas' drinkt, zal in menig geval verrast zijn. Hij zal den indruk krijgen dat hij niet meer denzelfden wijn van vroeger doch een betere wijn drinkt.” En de catalogus uit 1934 vat de vereisten voor een fatsoenlijk wijnglas zo samen: “Het wijnglas moet kleurloos zijn, opdat de kleur van de wijn zich onbeïnvloed door andere kleuren, kan vertoonen. Verder moet het zoo groot zijn dat men het slechts voor een derde deel of hoogstens voor de helft behoeft te vullen. Het bovenste ongevulde deel van het glas heeft dan gelegenheid het bouquet van den wijn vast te houden. Daaruit vloeit tevens voort, dat de kelk van het glas aan de bovenzijde iets nauwer is dan in het midden. Het goede wijnglas is dus wit en groot. De kelk vertoont geenerlei slijpsel of versiering van welke aard ook.”

Wat dat laatste betreft zondigen Copiers erven dus omwille van de aantrekkelijke order: de Nederlandse leeuw en de wapenspreuk Je maintiendrai op het glas vallen moeilijk te loochenen als slijpsel en versiering. Maar zonder die opsmuk maakt Copiers eenvoud misschien toch net te weinig indruk op de relaties.

VEILINGEN Juist aan die eenvoud zijn de meeste producten van Copier goed te herkennen. Zijn werk - soms de gesigneerde unica, vaker de in serie geproduceerde glazen, vazen en schalen - wordt regelmatig aangeboden op veilingen en je pikt ze er zo uit in de vitrines, tussen de vaak veel drukkere Duitse, Tsjechische of andere produkten. Verwantschap met het Bauhaus is te zien, met de Stijl, met architecten als Le Corbusier, Oud en Van der Rohe. Echt duur is zijn werk nog niet, al stijgt de belangstelling wel; hedendaags glas van een ontwerper van enige naam is al gauw duurder.

Werk van Copier, tientallen jaren lang een van de belangrijkste ontwerpers van Royal Leerdam, is ruim aanwezig in het Nationaal Glasmuseum, op steenworp afstand van de glasfabriek aan de Lingedijk 28 te Leerdam (dinsdag van tien tot vijf, in het weekeinde van één tot vijf geopend). Een statig herenhuis met krakende vloeren en uitzicht over de Linge aan de ene en weiden aan de andere kant, geheel in het teken van het glas. Permanent is er de documentaire Glas van Bert Haanstra te zien, met al die somber ogende mannen die in de hitte van de ovens een haast heroïsche taak verrichten. En daaromheen drie etages glas, van Copier, van zijn voorganger De Bazel en van zijn hedendaagse opvolgers.

Helemaal boven zijn er nu enkele werken van de Dordtse kunstenaar Bert Frijns te zien. Zijn eenvoud is haast even schitterend als die van Copier. Misschien verschijnt er over 66 jaar wel weer een klein, helaas niet voor iedereen verkrijgbaar, bibliofiel uitgegeven boekje over zijn vazen, waarvoor de president van Europa zojuist een ferme order heeft geplaatst.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden