Het debat over seks is geen steek opgeschoten

Bij velen bestaat de misvatting dat gelovigen er alleen maar op uit zijn om de vrijheden op gebied van seks in te perken. Niets is minder waar.

In het debat over de seksualisering van de samenleving wordt religie regelmatig neergezet als vijand van de vrijheid. Religie zou de bron zijn van het taboe op seksualiteit. Alsof er nooit religieuze stromingen zijn geweest, religieuze kunstwerken of religieuze leiders die de lof zongen op seks. Denk alleen al aan het Bijbelboek Hooglied. Of aan de naaktschilderijen van Lucas Cranach, peetvader van de kinderen van Maarten Luthers kinderen.

Het blijkt een actuele vraag: hoe komt het toch dat er over seksualisering zo krampachtig wordt gedebatteerd? Zodra een christen zich in het debat mengt, en spreekt over seksualiteit en liefde, is de reflex dat christenen verantwoordelijk zijn voor taboes, en daarom vast andermans verworven vrijheden terug wil draaien.

Die krampachtigheid zit in beide kampen, met droevige gevolgen. Zodra een kind van de seksuele revolutie spreekt over seks als behoeftebevrediging, is de reflex dat hij verantwoordelijk is voor losbandigheid en daarom vast geen respect heeft voor andermans mensbeeld.

Onlangs kreeg ik op een links-progressief symposium over seksualisering de vraag wat ik als christen vind van een ’sekspositieve samenleving’. In zo’n samenleving zijn vrouwen en mannen gelijkwaardig, vond ik. Schaamte is geen reden voor onthouding van seks, maar juist aanleiding tot intimiteit. Het taboe wordt geminimaliseerd tot een reden om seks spannend te houden, in plaats van dat het de persoonlijke ontwikkeling verstoort.

Pas toen ik sprak over het kader waarin seks in mijn utopische samenleving plaatsvond – binnen een kader van liefde en trouw – werd het onrustig in de zaal. Liefde en trouw zijn algemeen menselijke waarden waarop religie geen monopolie kan claimen. Die twee begrippen zorgen ervoor dat seks niet afglijdt tot het niveau van porno. Zij maken geen onderscheid tussen man en vrouw, vrouw en vrouw of man en man.

Maar omdat liefde en trouw door een christen werden genoemd, kregen zij een gevaarlijke lading mee. Het was een aanval op de ’seksuele vrijheid’. Religie heeft al genoeg beschadigd, vonden de aanwezigen. En ik stond symbool voor religie: voor de paus die tegen voorbehoedsmiddelen is, voor orthodoxe dominees die jonge homofielen verbannen uit de kerk, voor het verbod op bikiniposters in de openbare ruimte.

Het gebrek aan kennis van de religieuze diversiteit in Nederland is stuitend. Maar interessanter is het gegeven dat in het debat over seks de links-progressieve vertegenwoordiging zich fel tegen de ’liefde’ keert. Voorbeelden van de doorgeschoten seksualisering doen zij af als uitwassen.

De angst voor het religieuze paard van Troje zit diep. Deze seculiere generatie dacht met religie afgerekend te hebben. Nu blijken christenen plotseling actieve deelnemers aan het debat, binnen de politiek en in de samenleving. Waar het veel jongeren wel lukt waarden als liefde en trouw los te koppelen van een geloofsovertuiging, lukt dat de kinderen van de seksuele revolutie niet. Tegenover zich vinden zij een generatie gelovigen die evenmin buiten haar kader durft te denken. Een generatie die onterecht het gevoel heeft grond te moeten heroveren op de cultuur van de jaren zestig.

Het debat over de vraag hoe we met seks moeten omgaan heeft zich daardoor in ruim een jaar tijd niet ontwikkeld. Er is een reeks nieuwe invalshoeken toegevoegd, maar er is geen verdieping in aangebracht. De dialoog blijft hangen op het niveau van de uitwisseling van standpunten. Nergens raken zij elkaar omdat geen van de partijen bereid is zich waarlijk te verdiepen in het betoog van de ander.

Voor zowel christenen als links-progressieve groepen geldt dat zij bereid moeten zijn te twijfelen aan hun eigen waarheden. Te luisteren naar de essentie van een betoog zonder de woorden af te keuren, omdat de persoon die ze sprak een politieke partij vertegenwoordigt, een religie of filosofische stroming. Het is niet erg om het oneens te zijn. Een afwijkend standpunt is geen bedreiging, maar een noodzakelijk gegeven in een pluriform debat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden