Het debat over Jezus zal zeker worden vervolgd

In de afgelopen weken hebben verslaggevers en columnisten van deze krant regelmatig geschreven over Jezus. Heeft hij als historische figuur echt bestaan?, was de kern van het debat. Een debat dat alle gelovigen en waarschijnlijk ook veel niet-gelovigen vanzelfsprekend raakt en dus ook veel emoties oproept. We kregen veel brieven van lezers.

Aanleiding voor het debat was het boek 'De ongemakkelijke waarheid van het christendom' van predikant Edward van der Kaaij uit Nijkerk. Daarin schrijft de predikant dat Jezus als historische figuur nooit bestaan heeft, maar zijn oorsprong vindt in een mythe in het oude Egypte.

Het boek dateert al van halverwege vorig jaar, maar zorgde pas in december voor beroering. Van der Kaaij werd bij een interkerkelijke dienst in zijn woonplaats de toegang tot de kansel geweigerd. De Gereformeerde Bond vroeg aan het landelijke bestuur van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) op welke wijze 'de tucht gestalte krijgt, als dwaalleer de fundamenten van de kerk probeert aan te tasten'. Een kerkelijke rel was geboren.

De redactie religie & filosofie kende het boek al, maar besloot er pas aandacht aan te besteden toen het conflict op straat lag. In de krant van 2 februari werd Van der Kaaij geïnterviewd onder de kop 'Jezus heeft nooit bestaan'. Hij legt daarin uit hoe hij tot zijn conclusie is gekomen, maar toont zich ook een zeer gelovig man. 'Mijn geloof is rijker geworden. Ik kan alle belijdenisgeschriften onderschrijven', zegt hij samengevat.

Op dit interview kwam kritiek, onder andere van deskundigen die verklaarden dat er aanwijzingen zijn binnen en buiten de context van de Bijbel, waaruit zou blijken dat Jezus wel degelijk een historische figuur was. Er is in de 19de en 20ste eeuw door wetenschappers, voornamelijk theologen, onderzoek naar verricht en het antwoord zou steeds zijn geweest: ja, hij heeft bestaan. "Vandaag de dag vindt Van der Kaaij onder kenners van de Bijbel weinig bijstand voor zijn visie. Het overgrote deel is ervan overtuigd dat Jezus werkelijk geleefd heeft", zo vat predikante Alice van Halsema uit Geldermalsen deze discussie samen in haar bijdrage op de opiniepagina van 5 februari.

Kortom, het pleidooi van Van der Kaaij tegen een historische Jezus was volgens diverse critici een oude, achterhaalde discussie.

Die opvatting deel ik niet. Als er sprake is van een hernieuwde discussie over de vraag of Jezus werkelijk geleefd heeft, escalerend in een vraag om tuchtmaatregelen tegen een predikant, dan dient een krant als Trouw daarover te berichten, daarbij de diverse partijen aan het woord latend. Dat hebben we gedaan. "Jezus Christus hing niet aan een mythisch kruis. Hij hing aan een echt kruis en droeg zo de echte last van de wereld", zo werd PKN-secretaris Arjan Plaisier geciteerd.

Er was kritiek op het hoofdredactionele commentaar van vrijdag 6 februari, waarin gesteld werd dat het debat over de historische Jezus 'onbeslist was'. Die conclusie behoeft nuancering.

Theoloog Sam Janse schrijft vandaag in Letter&Geest, net als eerder predikante Van Halsema, dat niet valt te ontkennen dat Jezus als historische figuur bestaan heeft. "Ondertussen is er wel een zekere consensus over dat ene feit: Jezus heeft bestaan. We weten niet zoveel van zijn leven, maar hij moet wel geleefd hebben."

Daarmee is het debat over Jezus als historische figuur en als religieuze inspiratiebron voor velen niet beëindigd. Nieuwe inzichten en interpretaties zullen zeker komen. Wordt vervolgd dus.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden