Column

Het contrast tussen presidentskandidaat Pete Buttigieg en Donald Trump kan haast niet groter

Pete Buttigieg bezoekt de Orchard School in New Hamsphire. Beeld Bas den Hond

Er stonden geen satellietwagens van CNN voor de deur bij de Orchard School toen presidentskandidaat Pete Buttigieg zaterdag langskwam. Misschien was het te ver van de grotere steden in New Hampshire, zoals Keene, waar Kirsten Gillibrand en Tulsi Gabbard uit Hawaii die dag spraken. Misschien was hij niet belangrijk genoeg.

Gillibrand is een van de twee senatoren die de staat New York vertegenwoordigen, Gabbard is lid van het Huis van Afgevaardigden voor een district in Hawaii. Buttigieg is alleen maar de burgemeester van een middelgrote stad in Indiana: South Bend. En dan heeft hij ook nog een naam waar je even op moet oefenen: Boet-edzj-edzj, moet je zeggen. ‘Burgemeester Pete’ mag van hem ook.

Het was dan ook niet met torenhoge verwachtingen dat inwoners van Alstead, Drewsville en nog zo wat onbeduidende plaatsjes in de zuidwesthoek van New Hampshire naar de Orchard School kwamen. Maar nieuwsgierig waren ze wel: met ruim honderd mensen vulden ze het zaaltje ruimschoots, niet iedereen kon zitten. En terwijl hij zijn toespraak hield, ongetwijfeld de toespraak die hij al tientallen keren heeft gegeven en nog honderden keren zal geven, voelde je de scepsis oplossen. Hier stond misschien niet de toekomstige president van Amerika – hij heeft maar liefst tien concurrenten, en daar komen er vast nog een aantal bij. Maar is wel een serieuze kandidaat.

Wat ongetwijfeld hielp, was het contrast met wat veel van zijn toehoorders nog op het netvlies hadden: vrijdag had president Donald Trump in een redevoering in de Rozentuin van het Witte Huis zijn noodtoestand bij de grens aangekondigd. Die speech was nog onsamenhangender dan gewoonlijk. En terwijl het eigenlijk een gelegenheid was voor Trump om te laten zien wat voor een krachtige leider hij is, klonk hij eerder klagerig. Met als apotheose een zuchtende litanie van de juridische hordes die hij zal moeten nemen voor hij zijn beleid eindelijk kan uitvoeren: “En dan worden we áángeklaagd, en dan worden we aangeklaagd bij het negende hof van beróep – zelfs al hoort het daar niet thúis, en we krijgen vast een ongunstig vónnis, en dan krijgen we wéér een slecht vonnis, en dan komen we uiteindelijk bij het Hooggeréchtshof, en hopelijk worden we daar eerlijk behándeld en in het Hooggerechtshof winnen we dan.”

Pete Buttigieg in gesprek met inwoners van de stad Alstead bij de Orchard School in New Hamsphire. Beeld Bas den Hond

Dat was dezelfde president van wie het medische rapport vorige week officieel duidelijk maakte dat hij niet zomaar overgewicht heeft, maar dat hij obees is, problemen heeft met zijn hart en nog steeds weigert om meer te bewegen. Het contrast met Pete Buttigieg kon niet groter zijn: een jonge, afgetrainde man, in spijkerbroek en overhemd zonder das, die prima in zijn vel leek te zitten. Met voorlopig nog geen spoor van de terughoudendheid die je bij veel politici kunt voelen, de angst om iets verkeerds te zeggen dat dan honderdduizendvoudig wordt uitvergroot in de sociale media.

Overmoed

Hij brengt meteen ter sprake dat hij niet de meest voor de hand liggende kandidaat is: “Waarom zou een 37 jarige burgemeester van een middelgrote stad in het midden-westen iets te zoeken hebben in deze conversatie? Dat is een redelijke vraag. Het getuigt van overmoed, maar dat geldt voor mensen van elke leeftijd, het is haast een beetje obsceen als welke sterveling dan ook denkt dat hij geschikt is voor dat ambt.”

Zijn antwoord: burgemeester zijn is een prima leerschool. “Je moet drie dingen doen: het apparaat goed leiden, goed beleid aangenomen krijgen en uitvoeren, en dan nog iets wat moeilijker te beschrijven is: mensen inspireren en bij elkaar brengen.”

In South Bend, Indiana, hebben ze daarover kennelijk niet te klagen. Bij de laatste verkiezingen werd Buttigieg met 80 procent van de stemmen herkozen. En dat in een stad waar je eerder zou verwachten dat iemand die op Donald Trump leek het goed zou doen. Buttigieg: “Wij waren vroeger een industriestad. We hadden hoofdvestiging van de Studebaker autofabriek. Vandaag de dag wordt ons vanuit het Witte Huis een visie verkocht over waar het bij ons over zou moeten gaan. De boodschap is: kijk naar vroeger, zo groots moet het weer worden. Maar South Bend heeft serieus gesproken over de toekomst en geconstateerd: sommige dingen komen gewoon niet meer terug. Maar wij zelf komen wel terug.”

Behalve gefixeerd op vroeger is Donald Trump ook gewoon van vroeger, en datzelfde geldt voor een aantal andere Democratische kandidaten, suggereert Buttigieg. Het is tijd voor een nieuwe generatie: “Hoe langer je hier nog op aarde denkt te zijn, hoe groter het gevoel van urgentie. Ik ben de generatie die op school zat toen de Columbine schietpartij gebeurde. Mijn generatie zal gebukt gaan onder de gevolgen van klimaatverandering. Wij leveren het merendeel van de troepen die al sinds 9/11 strijd voeren. Die generatie moet ook meer van onze leiders leveren.”

Zelf is hij ook militair geweest, hij was marine-inlichtingenofficier in Afghanistan. En dat terwijl iemand als hij nog niet zo lang geleden niet eens gewenst was in de krijgsmacht. Handig, bijna terloops deelt hij zijn gehoor zijn seksuele geaardheid mee, als hij het heeft over het recht om te trouwen met wie je wilt: “Mag ik jullie trouwens mijn man voorstellen, Chasten is meegekomen.”

Er is veel dat hij niet vertelt, hoewel het een president niet misstaat: dat hij op de middelbare school de beste van zijn jaar was en een landelijke opstelwedstrijd van het Kennedy Center won met een essay over Bernie Sanders. Dat hij magna cum laude zijn bachelor geschiedenis haalde aan de Harvard universiteit. Dat hij een beurs in de wacht sleepte als Rhodes student aan de universiteit van Oxford in Engeland, en daar een ‘first’ haalde – dan behoor je tot de besten in je jaar – in politiek, economie en filosofie.

Duidelijkheid

Buttigieg voert campagne met drie heel algemene punten: vrijheid, democratie en veiligheid. Over alle drie, vindt hij, zouden de Democraten veel duidelijker kunnen zijn dan tot nu toe. Vrijheid betekent niet alleen maar dat de overheid je met rust laat - het is ook de vrijheid om dingen te doen, een zaak te durven beginnen bijvoorbeeld, zonder dat je bang hoeft te zijn dat je dan geen zorgverzekering hebt. Democratie betekent niet alleen dat je mag stemmen, maar ook dat je kiesdistrict niet de contouren heeft van een amoebe om zo te zorgen dat de juiste kiezers bij de gewenste politicus terecht komen. En veiligheid, dat is niet alleen de traditionele veiligheid, het soort waar hij voor vocht in Afghanistan, maar ook klimaatveiligheid.

“Als we het daar niet over hebben, missen we een van de grootste bedreigingen voor onze manier van leven. In South Bend heb ik in anderhalf jaar tijd twee keer ons commandocentrum voor noodgevallen moeten openen. De eerste keer [in 2016] hadden we de hoeveelheid regen die maar eens in de duizend jaar zou vallen. Achttien maanden later een overstroming die je hoogstens eens in de vijfhonderd jaar zou moeten zien. Ofwel ik ben een gigantische pechvogel, ofwel er zijn dingen aan het veranderen om ons heen.”

De man die daar zo ontspannen staat, en zo nu en dan tijd neemt om de schoolhond te aaien die nog veel ontspannender aan zijn voeten ligt, lijkt geen pechvogel te zijn. De dorpelingen uit New Hampshire knopen het in hun oren als hij besluit: “Ik denk dat misschien, wie weet, een oorlogsveteraan van een nieuwe generatie iets te vertellen heeft dat anders is dan wat anderen zeggen.”

Trouw-correspondent Bas den Hond (standplaats Boston) schrijft wekelijks een column over de Amerikaanse politiek. Meer columns leest u op trouw.nl/basdenhond

Lees ook:

Komt er een primary-uitdager voor Trump?

Terwijl de ene na de andere Democraat zich aan de start meldt om een gooi te doen naar de nominatie van de partij voor het presidentschap, lijkt die race aan de andere kant van de politieke scheidslijn al gelopen. De Republikeinen zullen in 2020 als hun kandidaat Donald J. Trump naar voren schuiven.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden