Het CDA moet komende drie jaar gaan oogsten

CDA kan zich onderscheiden op klassiek sterke punten. De partij zal zich onafhankelijker en meer als spil moeten opstellen.

Een jaar geleden werd dit kabinet gevormd. Drie unieke dingen speelden en spelen er. Voor het eerst een minderheidskabinet, een gedoogconstructie met een PVV die (half) mee aan het stuur zit, èn een historisch klein CDA. Hoe kan het CDA een jaar later hierop terugkijken?

Allereerst het minderheidskabinet. De oppositie kan niet zeggen dat sprake is van een gesloten bastion van VVD/CDA en PVV. Integendeel. Het kabinet gaat regelmatig naar de 'oppositie' voor steun: Europa, pensioenen, militaire (politie)missies, euro. Op andere terreinen is de PVV, al dan niet met SGP en CU de partner. Eindelijk hebben we met zijn allen afgerekend met dichtgetimmerde regeerakkoorden. Meer dan ooit moeten ministers vechten voor iedere stem. Het is het tegenovergestelde van besloten en bedompte achterkamertjes.

Wat betreft de gedoogconstructie: elke partij buiten de coalitie is op bepaalde momenten aan het gedogen. Kunduz, steun aan Grieken, pensioenakkoord, bezuinigingen, PGB: bij elk onderwerp steeds andere partijen. Het is nog wachten op een onderwerp dat de steun heeft van alle politieke partijen behalve VVD en CDA. Steeds meer ook moet de PVV kleur bekennen, compromissen sluiten, zich verdedigen en standpunten uitleggen aan de achterban. Want Henk en Ingrid zijn niet gek.

Zoals iedere kleinere regeringspartij heeft het CDA het moeilijk. De criticasters van het kabinet, die de nog immer lage peilingen zien voor het CDA, zeggen dat ze gelijk hebben. Dat weet ik niet. Er zijn nog volop kansen. De komende drie jaar moet het CDA zich laten leiden door drie punten: realisme, strategie en inhoud. Het zal zich onafhankelijker en meer als spil moeten opstellen. Met zich verbijtende linkse partijen en de elkaar in de gaten houdende VVD en PVV, zijn de kansen voor het CDA beter dan ooit. Wel betekent dit moed en slim manoeuvreren.

Het CDA kan langs de lijnen van rentmeesterschap (financieel, milieu/ energie) ambitieuzer zijn. Op het terrein van de (internationale) gerechtigheid kan het CDA op enkele punten 'over links' gaan en ontwikkelingssamenwerking op een moderne manier vormgeven. Solidariteit betekent dat het CDA de op dit punt veranderingsgezinde linkse partijen als GroenLinks en D66 moet betrekken bij een modern arbeidsmarktbeleid dat flexibeler is, meer oog heeft voor de jonge generaties, ouderen betrokken houdt en een echt alternatief is voor de gestaalde kaders van FNV, SP en PVV.

Tot slot de parel van de christen-democratie: de gespreide verantwoordelijkheid. Het CDA kan het unieke geluid laten horen tussen het 'alles moet weg bij de overheid' van de VVD, de onlogische keuzes van de PVV en het staatsgedomineerde top-down-denken van de PvdA. Alles zo decentraal en ver mogelijk van de overheid moet aan zet zijn: Scholen, ouders, mensen in de zorg, docenten, kerken, private initiatieven, ngo's, ondernemingen. De 'big society' van David Cameron is de 'pluriforme samenleving' van het CDA.

De gedoogconstructie pakt inhoudelijk voor het CDA goed uit en biedt juist het beste van twee werelden. Het leidt er toe dat via de VVD en PVV enkele uitwassen verdwijnen en de overheidsfinanciën gezonder worden. Via D66 en GroenLinks vervult Nederland zijn internationale plichten. Via de PvdA wordt een voorzichtige stap gezet naar een pensioenakkoord en blijven Europa en euro overeind. Via de SGP is er aandacht voor religie en gezin. Nu moet het CDA op onderbelichte terreinen aan de slag: internationaal, Europa, samenleving, nieuwe generaties, kennisgedreven en - ja ook - een toekomstgericht woningmarktbeleid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden