'Het CDA moet kleur op de wangen krijgen'

In de aanloop naar de Statenverkiezingen schetst Trouw in vier afleveringen wat er voor politieke partijen op het spel staat. Vandaag: komt het CDA terug?

Maandagmiddag. In koffiehuis 't Wakend Oog zit wethouder Hendrik Klaas van de Wielen tegenover Sander de Rouwe (34), lijsttrekker voor het CDA in Friesland. Vanuit West-Terschelling is er uitzicht op het Wad. Of er nog zaken zijn die hij kan oppakken, wil De Rouwe weten. Zijn partijgenoot steekt van wal: de verplichte registratie van het aantal bedden voor toeristen werkt niet, evenals het provinciale voorschrift over de bouw van huizen. Om maar een paar kwesties te noemen. "En krijg je gehoor op het provinciehuis?", luidt de vraag van De Rouwe.

In zijn verkiezingscampagne bezoekt De Rouwe alle gemeenten van Friesland. Deze maandag is Terschelling aan de beurt. De Rouwe vindt het eiland een voorbeeld van hoe het in de samenleving hoort te gaan. "De gemeente bedenkt plannen en neemt verantwoordelijkheid. De provincie moet faciliteren in plaats van regels voorschrijven."

Eerder die middag; wethouder Van de Wielen stuurt zijn kleine donkergroene fourwheeldrive over het natte zand en vertelt over het opknappen van de toegang naar strand, met geld van de provincie. Op een duintop wijst hij naar de locaties die een oliebedrijf op het oog heeft om naar gas te boren.

Er komen drie actievoerders naar boven geklauterd om de CDA-lijsttrekker te zeggen dat Terschelling gas-vrij moet blijven. Vier weken geleden werd het eiland geconfronteerd met de boorplannen en werd verzet georganiseerd.

"Ik voer ook campagne", zegt De Rouwe tegen de actievoerders. "Jullie weten snel mensen te mobiliseren. Hoe doen jullie dat? Ik ben jaloers." De provincie is ook tegen de boorplannen, maar de Haagse politiek beslist uiteindelijk over de vergunningaanvraag. Aan de wethouder vraagt De Rouwe: "Zijn ze alert op het provinciehuis?"

De jonge Friese politicus weet deze campagne vele ogen op zich gericht. Nog meer dan bij de verkiezingen voor het Europees Parlement en de gemeenteraad vorig jaar zijn de christen-democraten gebrand op een goede uitslag. Het gaat om het provinciebestuur en de partij wil via de Provinciale Staten een machtsfactor blijven in de Eerste Kamer. Als de coalitie van VVD en PvdA, samen met gedoogpartners D66, ChristenUnie en SGP, daar de meerderheid verliest, krijgt het CDA een sleutelpositie.

Verder hoopt het CDA te laten zien dat de partij op de weg terug is. In de peiling staan de christen-democraten ten opzichte van de laatste, dramatisch verlopen Kamerverkiezingen uit 2012 op winst. Ten opzichte van de laatste verkiezingen voor de Provinciale Staten (2011) is de stand stabiel, volgens de prognose.

De ambitie van het CDA mag blijken uit het feit dat twee prominente en ervaren Kamerleden de lijsten aanvoeren in Overijssel en Friesland. Eddy van Hijum (43) verliet al in het najaar de Kamer om gedeputeerde te worden in Zwolle en vervolgens de campagne in Overijssel aan te zwengelen. Sander de Rouwe zit nog in de Tweede Kamer.

De Rouwe, woonachtig in Bolsward, spreekt de geruchten tegen dat hij is 'geparachuteerd' in Friesland. "Net als bij Eddy van Hijum kwam er een vraag uit de provincie. Wij hebben in Den Haag gedacht: kunnen wij daar ons voordeel mee doen? Ik heb altijd voor ogen gehad ooit terug te gaan naar Friesland. En nu kwam dit langs. Voor mij is de Tweede Kamer niet het hoogst haalbare. De grote wereld is dichtbij, bij mensen die je kent."

De Rouwe meent dat de opleving van het CDA moet plaatsvinden in de traditionele bolwerken, zoals Friesland, Overijssel en het katholieke zuiden. "Het herstel in de middelgrote steden bij de verkiezingen voor de gemeenteraad was al een trendbreuk. Nu moeten we verder, terug naar de roots. De partij moest na het enorme verlies in 2012 eerst op adem komen, en daarna kleur op de wangen krijgen."

Laat het initiatief bij de burger, luidt de belangrijkste boodschap van het CDA bij deze verkiezingen. Windmolens bouwen kan best, als je de mensen er maar bij betrekt, zegt De Rouwe. "De samenleving is veranderd. Burgers nemen verantwoordelijkheid. De overheid moet uitgaan van vertrouwen."

Hij pleit daarom voor belastingverlaging in Friesland. "De provincie heeft honderden miljoenen liggen. Andere partijen bedenken projecten. Wij vinden dat niet effectief. Geef het geld terug aan de burger."

In Friesland vormt het CDA een college met PvdA en de Fryske Nasjonale Partij. Als de christen-democraten opnieuw in het college komen, wordt De Rouwe gedeputeerde. De CDA-lijsttrekker vindt opnieuw optrekken met de PvdA dan voor de hand liggen. "Wij werken al zeventig jaar samen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden