CDA

Het CDA heeft het voortaan niet meer over de 'C'

CDA-fractievoorzitter Sybrand Buma. Beeld anp

Het CDA spreekt haar kiezers voortaan alleen nog toe in algemene, seculiere taal.

In het woensdag gepresenteerde verkiezingsprogramma rept de partij voor het eerst niet over haar religieuze wortels en inspiratiebronnen. Een bewuste keuze, zegt haar campagneteam. In de nieuwe CDA-boodschap is geen ruimte voor religieus idioom.

De partij noemt de christelijke ideeën achter haar beleidspunten zelden bij naam, maar vertelde in de laatste partijprogramma's nog wel waar ze in het algemeen haar inspiratie vandaan haalt. Zo sprak de partij in het programma van 2012 nog over 'de christelijke traditie' als 'diepste wortels' en over 'de kracht van religie, als kompas, als inspiratie'. De editie voor de verkiezingen van volgend jaar is dat anders. Daar rept ze wel over 'waarden en tradities', die een 'stevig fundament' voor de toekomst vormen, maar niet over de religieuze herkomst van die waarden.

Normen en waarden belangrijke rol

Het woord 'christendemocratie' valt twee keer, al legt de partij niet uit hoe die ideologie terug te zien is in haar plannen voor de komende vijf jaar. In 2010 en 2012 sprak ze nog over het tegengaan van geloofsvervolging, in het bijzonder de vervolging van christenen. Het nieuwe programma wijst erop dat er aan de randen van Europa 'belangrijke mensenrechten als de vrijheid van meningsuiting, godsdienst en pers' onder druk staan.

In het somber getoonzette nieuwe programma spelen Nederlandse waarden en tradities sowieso een belangrijke rol, meldde Trouw woensdag al. Politiek blijft de partij wendbaar: het gaat over strenger straffen, over meer financiële ruimte voor middeninkomens en beter overleg tussen werkgevers en werknemers.

Eén christelijk thema noemt de partij bij naam: zondagsrust. Ze bemerkt dat zondag in de christelijke traditie de dag is dat mensen naar de kerk gaan, maar spreekt verder in seculiere termen. 'Vandaag de dag betekent de zondag evenzeer dat veel mensen niet hoeven te werken en tijd hebben voor het eigen gezin, familie en vrienden, voor sport of ontspanning', stelt ze. "Wij vinden die gemeenschappelijke rustdag belangrijk voor de samenleving als geheel en zijn om die reden tegen het afschaffen van de zondagswet, die gemeenten de bevoegdheid geeft om de zondagsrust te bewaren."

(tekst loopt door onder de afbeelding)

Partijvoorzitter Ruth Peetoom en CDA-lijsttrekker en politiek leider Sybrand Buma tijdens de presentatie van het CDA verkiezingsprogramma Beeld anp

Nieuwe woorden, zelfde boodschap

De taal mag dan anders zijn, de boodschap van het CDA blijft hetzelfde, zegt campagneleider Hans Janssens. "We nemen expliciet geen afscheid van onze oorsprong. We zoeken naar nieuwe woorden om een grotere groep mensen aan te spreken. 'Rentmeesterschap' is een van de belangrijkste termen in onze politiek. Kerkgangers weten wat daarmee wordt bedoeld (dat de mens de aarde in bruikleen heeft er en er zuinig op moet zijn, red.). Maar als je daar nu in de Schilderswijk in Den Haag over begint, hebben mensen geen idee waarover je het hebt, terwijl die mensen vaak wel onze waarden delen."

Het idioom is het gevolg van een vier jaar geleden ingezette koers. Die kwam weer voort uit de verkiezingsnederlaag in 2010, waarbij het CDA 20 van haar 41 zetels moest inleveren. Het nieuwe CDA draait om 'compassie', zo stelde een commissie die de uitgangspunten van de partij opnieuw wilde formuleren.

Janssens: "We hebben het nu heel expliciet over onze tradities, het gezin, duurzaamheid. Absoluut christelijke ideeën." Riskeert het CDA niet haar christelijke achterban tegen de haren in te strijken? "Ik denk dat die dit wel begrijpt. We willen niet onze ideologische veren echt niet afschudden."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden