Review

Het café als narrenschip met Irma aan het roer

Bart Plouvier: Het gelag. Nijgh en van Ditmar/Dedalus, Amsterdam; 144 blz. - ¿ 29,90

De vaste bezoekers zijn al even karikaturaal: een oude man die nog in de oorlog met 'den Duits' leeft, de dorpsfilosoof Wardje, een immer dronken melkboer en François, “een produkt van inteelt met de lichaamsbeharing en het IQ van een chimpansee, de kop van een kip en de beentjes van een steltloper.”

In tegenstelling tot de voortsnellende maatschappij lijkt in 't Hoekske de tijd “rondjes te draaien en het tikken van de regulateur te weerstaan.” Dezelfde grappen en anekdotes worden steeds herhaald, het samenzijn van de 'marginalen' wordt een ritueel dat de chaos van de buitenwereld moet bezweren. Soms lijkt de dorpskroeg zich zelfs van de grond te verheffen en uit te stijgen boven de “sociale assistenten en de overheidsinspecteurs.” Hoe meer ze samen drinken, hoe hoger ze vliegen, met waardin Irma aan het roer van dit narrenschip.

Dit gelukzalige toevluchtsoord verdwijnt als de stokoude Irma langzaam aftakelt. Op het moment dat zij in het ziekenhuis moet worden opgenomen draait de schrijver de sleutel om in het slot van 't Hoekske. “Ik sloot de deur en een tijdperk af.”

Plouvier beperkt vanaf dat moment de grenzen van zijn verhaal tot zijn verhouding met Irma. Met veel gevoel beschrijft hij haar karakter, haar ziekbed en het “water van haar herinneringen.” Als Irma sterft, in een wit ziekenhuisbed, weet hij niet of hij nu 'content' moet zijn dat ze zo oud is geworden, of triest omdat ze nu dood is. De tijd heeft 't Hoekske en Irma, van wie hij altijd dacht dat zij “Chronos naar haar pijpen kon laten dansen”, toch ingehaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden