Het C-woord als ultieme scheldwoord

Mongolië geniet totale persvrijheid en dat wordt de krantenlezer elke dag flink ingepeperd. Zo schrijft een krant dat de Mongoolse president Bagabandi achter de moord op een politieke tegenstander zit, en meldt een andere dat de Duitse consul een pedofiel is. Een derde weet dat de nationale afdeling van Amnesty International voor uitbreiding is van de doodstraf. Parels van onderzoeksjournalistiek, maar met een twijfelachtig waarheidsgehalte.

In dit land, vier keer zo groot als Frankrijk maar met een bevolking van 2,5 miljoen, bestaan er verbazingwekkend genoeg haast honderd verschillende dag- en weekbladen. En met deze concurrentie is de druk om met iets orgineels te komen blijkbaar wel heel groot.

Neem nu de onopgeloste moord op de immens populaire minister van infrastructuur, Zorig, in 1998. Sindsdien werd haast iedereen die ook maar iets in het land te betekenen heeft in verband gebracht met zijn dood. En iedere verdenking wordt in de Mongoolse kranten als een stellige schuldigverklaring gebracht.

Ook de president van het land, Natsagiin Bagabandi, was hiervoor blijkbaar niet veilig. ,,Heb je een appeltje met iemand te schillen, dan kun je voor ongeveer 250 gulden alles over die vijand in de krant kwijt'', zegt Tjalling Halbertsma, een Nederlandse adviseur voor de Mongoolse premier Enkhbayar. ,,Of die aantijgingen nu waar zijn of verzonnen, dat maakt helemaal niets uit.''

Voor de betrokkenen kan dit vervelende gevolgen hebben. Een paar weken geleden nam de Duitse consul een minderjarig meisje mee in zijn auto. Daarover is iedereen het nog net eens. Over de zaken die daarna zouden zijn voorgevallen, lopen de lezingen echter sterk uiteen. Volgens een dokter heeft de consul het meisje misbruikt, een andere houdt vol dat dat zeker niet het geval is. Zelfs de leeftijd van het 'slachtoffer' blijkt nauwelijks te achterhalen. De kranten zeggen negen jaar oud, een ministeriële woordvoerder houdt het op 14.

Al die onduidelijkheden weerhielden de kranten er niet van een niets ontziende aanval op de consul te openen. Naam, foto en adres, het werd allemaal gepubliceerd begeleid door een artikel waarin zijn diplomatieke onschendbaarheid werd gehekeld. De consul sloot zich thuis op, en liet zich uit angst voor gewelddadigheden niet meer zien.

,,Natuurlijk zouden we wel iets willen doen tegen de uitwassen van persvrijheid, maar iedere keer dat ons kabinet ook maar een voorstel die richting op doet, worden we ogenblikkelijk uitgemaakt voor communisten'', zegt minister Barsbold van milieu. ,,Dat is hier het ultieme scheldwoord. Als in het hedendaagse Mongolië het C-woord wordt uitgesproken zijn je handen plotseling gebonden.''

De Mongoolse regering wordt gevormd door de MPRP -de Mongoolse Revolutionaire Volkspartij- die het land tot 1990 op stalinistische wijze regeerde. Na jarenlange oppositie werd de partij vorig jaar met overweldigende meerderheid herkozen. Volgens waarnemers heeft de partij het communistische verleden laten varen. De huidige premier Enkhbayar zegt zich te modelleren naar Tony Blair, de leider van de Engelse Labourpartij.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden