Het brein vol nullen en enen streeft ons in alles voorbij

Het humanistische blad Human beschrijft ’de lange weg naar de perfecte mens’, dat wil zeggen: de invloed die moderne technologie daarop zal hebben en zelfs al heeft.

Opvallend is dat er vooral vraagtekens in de tekst staan – de antwoorden zijn er domweg nog niet. „Wie zit er in de toekomst achter de computer, als er bij ons een chip is ingebouwd die ons ’beter’ maakt? Wanneer wordt een machine een mens?” Human schotelt de lezer enkele ’kleine’ dilemma’s voor. „Als we robots gaan maken die er uitzien als kinderen, mag je er dan ook seks mee hebben? Mag je met zo’n robot trouwen? En stel nu dat je een vrouw hebt die voor 60 procent robot is, een cyborg, mag je haar dan af en toe uitschakelen?”

En de vragen zijn nog niet op. Er zijn wel veronderstellingen. Computers, meent de Tilburgse informaticaprofessor Jaap van den Herik, kunnen alles beter uitrekenen dan wij, zodat ze ons voorbijstreven. Als rechter, als (schaduw)kabinet, als mens – want de breinen vol nullen en enen krijgen zelfs empathie en schuldgevoel aangeleerd. „Stel nou”, oppert Van den Herik, „dat de intelligentste computers van oordeel zijn dat de mens maar van de aardbodem moet verdwijnen? Kunnen we die computer dan nog uitzetten?”

Voor een stelling heeft Van den Herik geen vraagteken nodig. „ Er moet speciale wetgeving komen voor computers.” Daar moeten we haast mee maken, want mensenbescherming is hoognodig. „De techniek gaat sneller dan de mensen denken.”

Zo kan het niet langer, schrijven Bert de Leede en Dick van de Linde in Woord & Dienst (’Opiniërend magazine voor de Protestantse Kerk in Nederland’). Beiden hebben het jarenlang aangezien, terwijl ze vakgenoten opleidden. Nu geven ze hun inzichten prijs voor een betere begeleiding van de nieuwe lichting predikanten in het kerkgenootschap. De aanstaande dominees (’beroepbare kandidaten’) zijn ’speelbal’ geworden. Vroeger waren er lijsten met beschikbare kandidaten, werd er een ’beroep’ uitgebracht en was het wachten op een gunstig bericht. Maar nu? Hoorcommissies – die uit luisteren gaan – spelen op safe, met als gevolg ’lange procedures, waarvan je als betrokkenen de uitkomst soms uit de krant te weten komt’ (via de rubriek ’personen’ van onder meer Trouw). Vaak kiezen kerken toch maar liever voor een ervaren kracht. En dan is er ook nog het vermaledijde internet met ’ruis, willekeur, onprofessionaliteit, onrechtvaardigheid’. Wat die ellende concreet inhoudt, vermelden de oudere godgeleerden niet, maar er ligt ongetwijfeld veel leed aan ten grondslag.

Dat brengt De Leede en Van de Linde tot een ongevraagd advies aan de kerkleiding. Neem de jonkies vijf jaar in dienst bij de landelijke kerk, maak het aantrekken van een kandidaat (waar er te veel van zijn) financieel aantrekkelijker in zogenaamde ’kandidaatsgemeenten’ en besluit pas na een paar jaar of een nieuweling en een gemeente samen verder willen.

Opgetekend in het Nieuw Israelietisch Weekblad (NIW): de geschiedkundige analyses van professor doctor Ibrahim al-Sinwar, verbonden aan de Islamitische Universiteit van Gaza. Hij bestudeerde de ware achtergronden van het volk Israël dat volgens de overlevering in Egypte werkte voordat de Uittocht zicht op wat beters bracht. Ze kunnen onmogelijk slaven geweest zijn. „Toen de Israeli’s gedwongen werden in Pitom en Raümses bakstenen voor beide steden te vervaardigen vonden ze dat ze onderdrukt werden.” Maar dat werden ze natuurlijk niet, aldus prof. Al-Sinwar. Kijk, Joden houden ervan anderen voor zich te laten werken en ze kwamen terecht in een samenleving waar ze aan moesten poten. Die samenleving had het recht om Joden te dwingen mee te doen in de bouw, en het gemopper van de Joden bewijst niets anders dan dat ze lui waren. Maar dat wist de Palestijnse historicus van de universiteit te Gaza natuurlijk al langer.

De timing van het uitkomen van het boek van Sytse van de Zee over Joodse verraders in de Tweede Wereldoorlog was fout, stelt rabbijn Raf Evers in het NIW. „Op dit moment worden meer dan 100.000 namen van vermoorde Joodse Nederlanders voorgelezen.”

Evers voegt eraan toe dat Van der Zee als kind van NSB’ers zich ’beter niet met dit onderwerp had kunnen inlaten’. Ook een andere scribente van het NIW beschouwt het uitkomen van Van der Zee’s ’Vogelvrij’ als bedenkelijk, een verkoopstunt ’in deze tijden van Jew-bashing’.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden