Het behoud van het familiepaleis was zijn levenswerk

FRANS DIJKSTRA

Zijn magnifieke paleis was voor de generaties voor hem een financiële kopzorg. Als elfde hertog wist hij geld van massa's toeristen te trekken.

Met de dood van de elfde hertog van Marlborough komt Blenheim Palace, een van Engelands grootste monumentale huizen, in handen van een man die vooral bekendstaat om zijn monumentale drugsgebruik. Jamie Blandford (58), die nu de twaalfde hertog van Marlborough is geworden, heeft in dertig jaar tijd ruim dertig veroordelingen op zijn naam staan wegens drugsgebruik, inbraak, vernieling en het slaan van een politieman.

Maar hij zou zijn leven hebben gebeterd, al was zijn vader daar niet helemaal gerust op. Een stichting moet erop toezien dat Blenheim Palace, een grote toeristenattractie waar Winston Churchill werd geboren, geen gevaar loopt.

Het behoud van dat familiebezit was het levenswerk van John George Vanderbilt Henry Spencer-Churchill, ofwel de elfde hertog van Marlborough. Toen hij bij de dood van zijn vader in 1972 het heft in handen kreeg, was het gigantische gebouw zwaar verwaarloosd. "Het zou verkeerd zijn om te zeggen dat ik uitkeek naar de erfenis, want dat zou betekenen dat ik verlangde naar de dood van mijn vader, maar er waren bepaalde dingen die niet gedaan konden worden zolang hij in leven was", zei hij.

Ook al was het paleis verwaarloosd, het behield zijn reputatie. Naar verluidt wilde Hitler er zijn hoofdkwartier vestigen, als hij Engeland overwonnen had. De Luftwaffe heeft het landgoed, waar de Britse inlichtingendienst MI5 zat, steeds ontzien.

Het kostte zeven jaar om het interieur opnieuw te schilderen, en nog eens zeven jaar om de bedrading te vernieuwen. Geld was een voortdurende kopzorg, maar de hertog wist goed te profiteren van de toeristenstroom naar zijn voorouderlijk huis. De kamer waar Winston Churchill (een neef van zijn vader) was geboren, werd voorzien van allerlei herinneringen aan de Britse premier in oorlogstijd. Met theehuizen, boottochtjes, een doolhof, een vlinderhuis en een bottelarij van eigen mineraalwater plus de verhuur van het terrein voor pop- en jazzconcerten en tv- en filmopnamen, wist de hertog het paleis stijlvol overeind te houden.

Het landgoed was een geschenk geweest aan de Britse generaal John Churchill voor zijn overwinning in 1704 bij de Beierse plaats Blindheim tijdens de Europese oorlog om de troonopvolging in Spanje. Churchill kreeg ook de hertogstitel. De bouw van het paleis begon in 1705.

Wanneer het werd voltooid, is onbekend, maar in 1735 werd er nog geruzied over de kosten van een koninklijk standbeeld. De ene na de andere hertog had zoveel geldproblemen dat de familie de naam kreeg inhalig, gierig en principeloos te zijn. De negende hertog trouwde met een stinkend rijke Amerikaanse Consuelo Vanderbilt, een huwelijk dat niet slechter kon zijn.

De elfde hertog mag er dan in geslaagd zijn het paleis op orde te krijgen, in zijn persoonlijk leven leek hij minder geslaagd. Hij had al drie echtscheidingen achter de rug, toen hij in 2008 in zijn privékapel trouwde met de dertig jaar jongere Lily Sahni, die uit haar huwelijk met een rijke Indiase zakenman al drie kinderen had. Zelf had de hertog drie kinderen bij zijn eerste vrouw, onder wie het zwarte schaap dat nu de titel heeft geërfd.

Anders dan zijn vader zal de nieuwe hertog geen zitting meer krijgen in het Hogerhuis van het parlement. Veel van die erfelijke zetels zijn afgeschaft omdat de aristocraten er niets van maakten. Ook de elfde hertog van Marlborough heeft na zijn eerste toespraak (over het gevaar van dassen voor schapen) weinig meer van zich laten horen. Wel was hij lid van de bridgeclub van het Hogerhuis.

John George Vanderbilt Henry Spencer-Churchill werd op 13 april 1926 geboren op Blenheim Palace, Oxfordshire, Engeland. Hij stierf op 16 oktober 2014.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden