Het ’banzai’ van zelfmoordenaar helpt premier niet

Twee zelfdodingen in Japan, door minister van landbouw Matsuoka en een hoge ambtenaar, zijn een klap voor premier Shinzo Abe.

Acht afscheidsbrieven schreef de minister, die verdacht werd van corruptie. „Ik verontschuldig mij voor het veroorzaken van zoveel ophef en problemen, door mijn domheid en ondeugd”, schreef hij. „Banzai premier Abe!”

Maar het zal Abe weinig helpen dat Matsuoka zo gul alle schuld opeiste, voordat hij zich maandag verhing, noch dat hij de premier ’banzai’ – ’tienduizend jaar’ – toewenste. Analisten en de oppositie verwijten de premier dat hij Matsuoka, om wie allang een geur van corruptie hing, negen maanden geleden in zijn kabinet heeft opgenomen.

Matsuoka werd ervan beschuldigd dat hij zijn verkiezingskas liet spekken door bouwbedrijven, in ruil voor overheidscontracten. Ook had hij valse declaraties ingediend. Onder de gedeclareerde kantoorbehoeften – die ministers toch al gratis krijgen – stond een post van zo’n 50.000 euro voor één jaar gezuiverd drinkwater.

De oppositie eiste Matsuoka’s aftreden. Maar premier Abe stond vierkant achter zijn minister. Pijnlijk, nu de man door zijn daad praktisch heeft bekend. De verdenking wordt versterkt door nog een zelfmoord, dinsdag, van een tweede verdachte op het ministerie. Analisten vrezen dat nu, bij gebrek aan hoofdverdachten, het onderzoek zal verzanden.

Nog een verwijt treft Abe en diens Liberaal Democratische Partij. Een bevriend parlementslid beweert dat Matsuoka schoon schip had willen maken. Maar de LDP zou hem een spreekverbod hebben opgelegd.

Matsuoka’s daad past in een culturele traditie. Daarin geldt suïcide als manier om publieke schande op eervolle wijze te ontlopen. Met per jaar 25,5 zelfmoorden op 100.000 inwoners is Japan na Rusland het land met de meeste zelfmoorden ter wereld. Maar dat een minister zich het leven benam, is na de Tweede Wereldoorlog nooit meer gebeurd.

De schok zal vermoedelijk de verkiezingen voor het Hogerhuis, in juli, beïnvloeden. Abe staat voor een zware opgave. Zijn populariteit is gezakt tot 36 procent. „Abe wilde dat de verkiezingen zouden gaan over zijn grondwetswijzigingen”, meent een analist. „De zelfdoding heeft dat onmogelijk gemaakt.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden