Het Bankrasmodel: basis voor het ultieme succes van de Nederlandse volleyballers

Henk-Jan Held in 1997 in actie voor Oranje.Beeld Ronald Hoogendoorn

De Nederlandse volleyballers legden het fundament voor olympisch goud en zilver in de Bankrashal in Amstelveen. Vandaag wordt bij de nieuwe hal een monument onthuld.

Roerig, maar interessant. Zo noemt Henk-Jan Held de tijd dat hij deel uitmaakte van het 'Bankrasmodel'. Als 21-jarige speler van het Barneveldse SSS meldt hij zich in 1989 in de Bankrashal in Amstelveen, waar de volleybalinternationals zich onder bondscoach Arie Selinger hebben afgesloten van de buitenwereld. Met als doel het Nederlands team te laten aansluiten bij de wereldtop.

"Arie heeft mij er in de zomer van dat jaar bijgehaald", zegt de 49-jarige Held telefonisch vanuit zijn Italiaanse woonplaats Reggio Emilia. "Als dertiende man mocht ik mee naar het EK in Zweden. Ik was erbij, maar mocht niet spelen. Na dat EK ging Arie plotseling weg. Ik had hem nog maar een korte periode meegemaakt, maar voor veel mensen was dat een ongelofelijke klap."

In 1985 besluit Selinger als coach van Martinus zijn spelers uit de Nederlandse competitie te halen. Onder zijn bezielende leiding moet in de Bankrashal, de thuishaven van Martinus, de basis worden gelegd voor olympisch succes van de nationale ploeg. Drie jaar voor de Spelen van 1992 in Barcelona laat hij de boel in de steek en kiest hij voor het grote geld in Japan. 

Maar daar blijft het niet bij. "Vlak voor Barcelona vertrokken Blangé, Zoodsma en Posthuma naar Italië om daar voor een club te gaan volleyballen", vertelt Held. "Een aantal spelers vond dat zij nooit meer terug hoefden te komen. Maar een half jaar voor de Spelen nam Arie het als bondscoach weer over van Harrie Brokking en hij haalde ook die spelers meteen terug. Het was een hectische tijd."

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Henk Jan Held (links)en Edwin Benne in 2011.Beeld ANP

'Lange Mannen'

Ondanks die zware turbulentie veroveren de 'Lange Mannen' in 1992 olympisch zilver in Barcelona. Het succes betekent het einde van het Bankrasmodel. De Nederlandse internationals vinden bijna allemaal onderdak in de sterke en financieel aantrekkelijke competitie in Italië. Held speelt er vijftien jaar, neemt zelfs de Italiaanse nationaliteit aan en vestigt zich met zijn gezin in Reggio Emilia.

De internationals verdelen hun tijd tussen hun clubs en het nationale team. In aanloop naar de Spelen van Atlanta in 1996 bereikt Nederland de finales van grote titeltoernooien, waarin steeds wordt verloren van Italië. Held: "We waren op de goede weg, alleen dat kleine laatste stapje ontbrak. Het heeft even geduurd voordat we daar overheen kwamen."

Met Joop Alberda als bondscoach volgt het ultieme succes in Atlanta, waar Italië in de olympische finale wordt verslagen. "Het fundament voor dat succes lag in het Bankrasmodel", zegt Held. "Bijna iedereen die daarbij betrokken was heeft er een goede carrière aan overhouden. Daar is ook de basis gelegd voor de volleyballer die ik uiteindelijk ben geworden."

Tekst loopt door onder afbeelding. 

Beeld rv

Vriendenteam

Veel contact met de spelers van toen is er niet. Het is algemeen bekend dat de gouden ploeg van Atlanta geen vriendenteam was. "Nee", erkent Held, "al heeft er nooit iemand slaande ruzie gehad. Iedereen had wel door dat het belangrijkste niet was dat we vrienden van elkaar waren, maar dat we goed met elkaar konden volleyballen. En dat heeft goed gefunctioneerd."

In de inmiddels gesloopte Bankrashal is Held in een ver verleden nog een keer of twee geweest. Hij is er vanmiddag niet bij als bij de Nieuwe Bankrashal een feestelijke onthulling op het programma staat (zie kader). "Toen ik een uitnodiging kreeg, vroeg ik me af of ik de weg ernaartoe nog wel wist, hoewel ik er drie jaar lang dagelijks heen ben gereden."

Van 2011 tot 2014 was Held assistent van de toenmalige bondscoach Edwin Benne. Inmiddels volgt hij de verrichtingen van het Nederlands mannenteam slechts met een half oog. "Ze kunnen nu voor het eerst sinds 2002 het WK weer halen", weet hij wel. "Ze hebben niet zo'n moeilijke poule en ze spelen het kwalificatietoernooi in Nederland. Het zou leuk zijn als ze het WK weer eens halen."

Mozaïek verhuist naar nieuwe hal

In aanwezigheid van bondscoach Gido Vermeulen, een aantal internationals en een paar oud-spelers van de gouden ploeg van Atlanta wordt vandaag bij de Nieuwe Bankrashal in Amstelveen het Bankras Monument (foto) onthuld. Het monument, een mozaïek, stond bij de in 2016 gesloopte hal en staat symbool voor het 'Bankrasmodel', de basis van de succesvolste periode uit de geschiedenis van het mannenvolleybal. 

In aansluiting op de feestelijkheden speelt het Nederlands team 's avonds tegen Tsjechië. Dat gebeurt in de Emergohal, elders in Amstelveen; de Nieuwe Bankrashal is niet geschikt voor interlands. Het duel geldt als voorbereiding op het WK-kwalificatietoernooi, eind deze maand in Koog aan de Zaan en Apeldoorn. Nederland is ingedeeld in een groep met Luxemburg, Moldavië, Griekenland, Oostenrijk en Slowakije. 

De groepswinnaar plaatst zich voor het WK van 2018 in Bulgarije en Italië. Voor de nummer twee rest de derde en laatste kwalificatieronde, die in augustus 2017 wordt gespeeld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden