Hét Amerikaanse speeltje

super bowl | Bombast, geld, ego's, macht, dik 100 miljoen tv-kijkers en Lady Gaga die zingt in de rust. Smeltkroes Amerika bijeen in Houston.

Nog generaties lang zal er gesproken worden over die ene wedstrijd in 2017 tussen de New England Patriots en Atlanta Falcons waar een 39-jarige man de status van bijna perfectie bereikte en de zege van de wedstrijd (34-28 voor de Patriots) aan zijn zieke moeder opdroeg.


's Werelds grootste eendaagse sportevenement knapte eergisteravond in Houston bijna uit elkaar van bombast, van geld, ego's, macht. En dat zonder dat de naam Donald Trump (70) werkelijk veel viel. Voor een dag begreep de voormalige eigenaar van een snel failliet gegane American football-profploeg dat hij zijn presidentiële mond en twittergebral moest inhouden.


Op deze zondag golden andere machten en bleken quarterback Tom Brady (39), coach Bill Belichick (64) en zelfs de toch nog enigszins bescheiden acterende clubeigenaar Robert Kraft (74) het midden van het Amerikaanse nieuwsspectrum te vinden in een sportwedstrijd, die, gestript van alle show en onzin, er eentje voor de eeuwen werd: buitengemeen spannend en beslist door uiterst vaardige en goed nadenkende sportmensen.


Diezelfde sportmensen weigerden in de dagen voor de Super Bowl in hun vele confrontaties met de pers zelfs maar in een korte zin in te gaan op hun veronderstelde vriendschap en ondersteuning met en voor Trump. Hun motto was 'focussen op de wedstrijd'. Geen politiek geklets, geen zweem van zelfs maar partijdigheid of wat dan ook: het ging nu vooral over de onvolprezen liefde voor die sport die zo verschrikkelijk Amerikaans is dat de rest van de wereld alleen maar vol verbazing toekijkt en van de ins en outs helemaal niets snapt of wil snappen.


Het televisiekijkerspubliek, altijd een bijna-kroonjuweel voor de organiserende uitzendclub (Fox, ditmaal) lag weer flink boven de honderd miljoen kijkers. Voor moralisten en cijferfetisjisten altijd aanleiding om te stellen dat 'dus' meer dan de helft van Amerika níet keek.


In Houston won de sport, won de klasse van het nadenkende sportindividu en werden de puur Amerikaanse problemen van de afgelopen weken heel even terzijde geschoven. Zelfs een politiek statement in de zeldzaam overschatte show tijdens de rust van de wedstrijd bleef vrijwel uit. Ook dat was op bevel van hogerhand, lees Fox TV.


De bijna clan-achtige groep NFL-clubeigenaren kon 's avonds per eigen jet uit Houston vertrekken in de wetenschap dat 'hun' footbal-league de rijkste en meest besproken sportorganisatie ter wereld is. De 31 miljardairs aanwezig zagen hun speeltje, de NFL (National Football League) als een machtig en onkraakbaar bolwerk van rijkdom, inventiviteit, Republikeins gedachtengoed en in sport ingebed amusement, gloriëren op een manier die zelden vertoond was. Een sportwedstrijd waarin ras, religie, afkomst en bankrekening er niet toe deden.


Zoals een Amerikaanse collega me ooit op grappend speelse wijze leerde: "NFL football is wat Amerika werkelijk is: de smeltkroes zoals we die allemaal kennen. Joodse teameigenaren, zwarte atleten voor het atletische en zware werk, en blanke, wel-opgeleide jongens van ooit Europese afstamming voor het fijnere denk-en-doe-werk. En de helft van Amerika dat dan televisiekijkend op de bank hangt, chips eet en bier drinkt."


Vijf dagen eerder nog hadden de leiders van diezelfde NFL, voorgegaan door hun als een tsaar regerende Roger Goodell (57), verordonneerd dat in de uitgaande persberichten zwaar censuur werd toegepast. Vele vragen over Trump, diens politieke gedrag, etniciteit en afkomst van spelers en coaches, werden bewust uit de persberichten gehouden. Goodell wenste een politiek-vrije Super Bowl om maar de schijn van über-Republikeins gedrag te vermijden en een woordenstrijd met een groot gedeelte van de Amerikaanse (sport)pers te ontlopen.


Goodell, een opmerkelijk fitte vijftiger, die door epigonisme op zijn positie van zeer goed betaalde sportbobo terecht was gekomen (hij verdient meer dan 30 miljoen dollar, ruim tien miljoen meer dan sterspeler Brady) zag zijn club van eigenaars glimmen van genoegen. Het product NFL zegevierde en dat hij hard en meedogenloos werd uitgefloten in het NRG Stadion van Houston raakte hem nauwelijks. Hij had, niet lang geleden, de held van de natie, Tom Brady, voor vier wedstrijden geschorst en ontmoette de winnende quarterback nu op het ereschavot. Goodell stak zijn hand uit en zei: "That was awesome (dat was overweldigend)". Brady knikte en accepteerde de hand.


Die lange rij rijke, verwende eigenaren moest daarna genoegen nemen met een behoorlijke wachttijd. Liefst 1200 privé-toestellen stonden er, angstvallig goed bewaakt, geparkeerd op de luchthavens rond Houston. De fine fleur van kapitaalkrachtig Amerika moest en zou aanwezig zijn bij deze bijna heilige dag van Amerikaanse suprematie.


Zo eindigde de 51ste Super Bowl in een overwinning voor de pure sport en mocht zangeres Lady Gaga in de rust nog zingen:


'You're of black, white, beige, chola descent


You're Lebanese, you're orient


No matter gay, straight or bi


Lesbian, transgendered life


I'm on the right track baby


I was born to survive'


('Born this way')


Sterspeler Tom Brady is van katholiek Ierse afkomst, eigenaar Robert Kraft stamt uit een voornaam Joods geslacht en coach Belichick heeft Kroatisch bloed door het lijf stromen.


Samen wonnen zij de Super Bowl, een sport waarin de USA nooit, maar dan ook helemaal nooit, tegenstand van elders, van welk land of welk volk dan ook, zal ondervinden. De Super Bowl is een echt Amerikaans sportief en commercieel speelgoedje, goed beschermd door het logo en de regels van de NFL. En daar snappen wij, over het algemeen, niets van.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden