Het akkoord was al geschonden voor de inkt was opgedroogd

Van het Paas-akkoord tussen Oekraïne, Rusland, de Europese Unie en de Verenigde Staten is weinig terechtgekomen. Drie kernafspraken zijn al geschonden.

1 Onthouden van geweld of provocaties

Deze afspraak werd zondag geschonden toen bij een schietpartij vier separatisten werden gedood. Oekraïne en Rusland wezen vervolgens naar elkaar. Het werk van de nationalistische Oekraïense beweging Rechtse Sector, meende Moskou. In scène gezet door pro-Russische separatisten, beweerde de Oekraïense veiligheidsdienst. Dinsdagavond kondigde de Oekraïense president aan de 'anti-terreur operatie' tegen de separatisten, die vanwege het akkoord was gestaakt, te hervatten. De operatie eindigde vorige week in een debacle voor Kiev: Oekraïense militairen weigerden te schieten op landgenoten en tanks vielen in handnen van separatisten. Volgens defensiedeskundige Ko Colijn is een nieuw militair avontuur het laatste dat Kiev zou moeten doen: "Ze zullen net als vorige week worden ontwapend en afdruipen."

2 Russen in Oost- Oekraïne beschermen

Volgens Moskou heeft Kiev deze belofte gebroken door de hervatting van de 'anti-terreur operatie' tegen de pro-Russische separatisten. Sergei Lavrov, de Russische minister van buitenlandse zaken, noemde het militaire optreden een bevestiging dat Oekraïne zich niet aan het akkoord houdt. De veiligheid van Russisch-sprekenden in Oost-Oekraïne was voor Moskou een speerpunt tijdens de onderhandelingen in Genève. Lavrov dreigde ook met militair ingrijpen als de "belangen van Russen direct worden aangevallen". Hij verwees naar de oorlog die Rusland in 2008 voerde met Georgië, om de etnische Russen aldaar te beschermen. Volgens deskundige Ko Colijn zijn Lavrovs woorden menens. "Als Oekraïne nu ingrijpt in het oosten, kan Lavrov niet meer terug. Hij moet dan wel met een militair antwoord komen."

3 Illegale strijders ontwapenen

Al snel nadat het akkoord bereikt was, bleek onduidelijk wie nu precies die 'illegaal bewapende groepen' waren, die ontwapend moesten worden. Volgens Kiev en Washington gaat het om pro-Russische separatisten. Moskou wijst juist weer naar Oekraïense nationalisten zoals de Rechtse Sector.

Separatisten geven geen gehoor aan de oproep de wapens in te leveren. Sterker, de ontvoering dinsdagavond van vier journalisten, onder wie een Amerikaan, zou het werk zijn van pro-Russissche militanten. Niet verwonderlijk, zegt Ko Colijn. "De separatisten werden niet betrokken bij de onderhandelingen. Het akkoord was daarom bij voorbaat kansloos." Colijn pleit voor nieuwe besprekingen in Genève, deze keer mét de pro-Russische separatisten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden