'Hervormde synode is behoudender geworden'

UTRECHT - De behoudende flank in de Nederlandse Hervormde Kerk is de afgelopen tijd zichtbaarder geworden, constateert ds B. van Vreeswijk in een vraaggesprek met het ANP. In de zeven jaar waarin hij lid van de synode is geweest, heeft er ,,een duidelijke verschuiving plaatsgevonden'. Vrijdag treedt Van Vreeswijk na drie jaar af als synodevoorzitter van de grootste protestantse kerk in Nederland.

Tien jaar geleden was het volgens hem onmogelijk geweest dat hijzelf, een uitgesproken lid van de Gereformeerde Bond, tot voorzitter zou zijn verkozen. De bond is de grootste behoudende groepering binnen de hervormde kerk. Die verschuiving is ook in de synode te zien. ,,Van gehoord en geduld zijn we veel meer gesprekspartner geworden en is er zelfs waardering gekomen.'

De behoudende vleugel is ook in de synode sterker vertegenwoordigd. Er worden bonders naar de kerkvergadering afgevaardigd uit classes (regionale kerkvergaderingen) waar de bondsgemeenten absoluut niet in de meerderheid zijn. Dat heeft te maken met gebrek aan kandidaten voor de synode. Daarbij blijkt de kerkelijke verantwoordelijkheid in behoudende kringen sterker gevoeld te worden.

De verwachting die Van Vreeswijk bij het begin van zijn voorzitterschap had is ,,niet helemaal uitgekomen'. Hij had de hoop dat hij in het Samen-op-wegproces zoveel voor de rechterflank zou kunnen betekenen dat een breuk binnen de kerk zou kunnen worden voorkomen.

Voor hem was het heel duidelijk dat hij, na de vele besluiten om samen op weg te gaan die de synode al genomen had, daarop niet wilde terugkomen. ,,Ik wilde maximaal trachten om ruimte aan de bezwaarden te bieden.' Maar bezwaren zijn steeds meer uitvergroot tot principes die een breuk zouden rechtvaardigen. Van Vreeswijk is teleurgesteld dat er op sommige punten niet meer bereidheid tot compromis is.

Te snel wordt er geroepen dat Samen-op-weg ,,om des gewetens wil' moet worden afgewezen. ,,Dat gaat mij te ver. Daarin heb ik geen toenadering geproefd.' De bezwaarden zijn een weg ingeslagen waarvan ze niet meer kunnen terugkeren.

Van Vreeswijk heeft de indruk dat de Gereformeerde Bond tussen twee fronten zit: aan de ene kant de kerk die ,,al te enthousiast' voor Samen-op-weg heeft gekozen en aan de andere kant het Comité tot Behoud van de Nederlandse Hervormde Kerk, dat de bond op diens uitspraken aanspreekt. Dat leidt tot een ,,slingerbeleid' in de publiciteit van de bond.

Het gaat erom of je de huidige verschijningsvorm van de kerk feitelijk accepteert, met alle feilen die daaraan kleven, en zo je principiële bezwaren laat horen. Ook in een gezin kun je niet zo lang blijven discussiëren totdat het laatste lid overtuigd is. ,,De kerk moet een zo breed mogelijk draagvlak voor haar besluiten vinden, maar net als in een gezin zijn er huisregels. Dan heb je je te schikken.'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden