Herstel van de economie vereist vertrouwen in elkaar

Initiatieven van mensen die producten en diensten ruilen of vrijwilligerswerk doen, laten zien dat herstel van vertrouwen mogelijk is.

De verwachtingen voor het komend jaar zijn niet gunstig. Het Centraal Planbureau verwacht een negatieve economische groei (-0,5 procent), een daling van de koopkracht (-1,25 procent) en een stijging van de werkloosheid (6 procent). De Nederlandsche Bank verwacht eveneens krimp. Het Centraal Bureau voor de Statistiek vertelt dat het consumentenvertrouwen een absoluut dieptepunt heeft bereikt (-39).

In de economie draait het om vertrouwen. Nu blijkt dat de burger geen vertrouwen heeft in de overheid, ondernemers geen vertrouwen hebben in banken, banken geen vertrouwen hebben in elkaar, consumenten geen vertrouwen hebben in bedrijven, en mensen geen vertrouwen meer hebben in elkaar. Dan moet er iets gebeuren om het vertrouwen te herstellen.

Er zijn twee soorten van vertrouwen. Op de eerste plaats het vertrouwen in de toekomst, in het Engels confidence genoemd. Op de tweede plaats het vertrouwen in personen en instellingen, in het Engels trust. Bij deze laatste vorm van vertrouwen gaat het om eerlijkheid en welwillendheid.

Het consumentenvertrouwen, zoals het CBS dat meet is, is een goed voorbeeld van het vertrouwen van consumenten in de toekomst. We weten allemaal dat in de afgelopen periode het consumentenvertrouwen dramatisch is gedaald. Het gaat economisch slechter, mensen stellen grote aankopen uit.

Bij de tweede vorm van vertrouwen gaat het om het vertrouwen dat mensen hebben in elkaar. Het draait om eerlijkheid en welwillendheid. Eerlijkheid betekent: doen wat je belooft. Maar alleen consequent handelen is niet genoeg. Welwillendheid voegt daar nog een element aan toe. Niet alleen doen wat je belooft, maar dat op zo'n manier doen, dat je duidelijk laat zien dat je het beste voorhebt met de ander.

De media, de overheid en het bedrijfsleven hebben met name aandacht voor het herstellen van het vertrouwen van consumenten in de toekomst. Wat ze over het hoofd zien, is dat dit type van consumentenvertrouwen is gebaseerd op het vertrouwen van mensen in elkaar. De nadruk zou daarom op de eerste plaats moeten liggen op het herstellen van het geloof van mensen in elkaar. Immers, geloof in de toekomst is gebaseerd op eerlijkheid en welwillendheid in het heden.

Als niet alleen consumenten maar ook overheden, banken, bedrijven en burgers er weer van overtuigd zijn dat ze van elkaar op aan kunnen en dat ze elkaar weer daadwerkelijk kunnen vertrouwen, dan neemt het consumentenvertrouwen in de toekomst automatisch weer toe. Dan volgt groei in plaats van krimp.

Als de overheid doet wat ze belooft - de economie herstellen - en daarvoor duidelijke maatregelen neemt, dan zal het vertrouwen in de overheid weer toenemen.

Als banken betrouwbare producten leveren, waar een eerlijke rente tegenover staat, en klanten voorlichting krijgen over wat voor hen op de lange termijn het beste is, dan zal het vertrouwen in banken weer toenemen.

Als bedrijven eerlijk communiceren over hun producten en zich maatschappelijk verantwoord gedragen, dan zal het vertrouwen in bedrijven weer toenemen.

Om de wereld daadwerkelijk te verbeteren, moeten we wel de hand in eigen boezem steken. Als wij als burger en consument, maar op de allereerste plaats als mens, werkelijk het beste voorhebben met de mensen om ons heen, dan ligt daar de kiem voor het herstel van het vertrouwen van mensen in elkaar - en dus van het consumentenvertrouwen.

Nieuwe initiatieven van mensen die producten en diensten met elkaar ruilen, die vrijwilligerswerk en mantelzorg doen, voor elkaar koken, samen zorgen voor de leefomgeving, lokale producten kopen en verkopen, elkaars kapotte apparaten repareren zodat ze langer mee kunnen, laten zien dat herstel van vertrouwen van mensen in elkaar mogelijk is.

Daarmee wordt een serieus fundament gelegd voor groei. Niet alleen economische groei maar juist ook een groei in termen van ons aller welzijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden