Review

Hersenspoeling tijdens het zomerkamp

Regie: Heidi Ewing, Rachel Grady. In 2 filmtheaters.

Anderhalf uur lang mogen we ons in de documentaire ’Jesus Camp’ laven aan de waarheid van Becky Fischer, evangelist in Missouri, USA. Op een van de spirituele bijeenkomsten tijdens het door Fischer georganiseerde zomerkamp ’Kids on Fire’ is er een blond jongetje van een jaar of acht dat aangeslagen in de microfoon vertelt dat het hem toch de nodige moeite had gekost om in God te gaan geloven. Je kunt Hem tenslotte niet zien, zo bekent de jongen schuchter, dus hij had flink moeten zoeken. Hij zoekt nog steeds, zo zien we even later. Bij een door Becky Fischer geleide aanroepsessie heft hij de armen ten hemel, dikke tranen biggelen over zijn wangen. Ach, kom nou toch Jezus!

Het is diep treurig, die vertwijfeling, en het jongetje is niet het enige kind dat op zijn formicastoel helemaal in de war zit te zijn, maar evangelist Fischer ziet dat allemaal heel anders. Jee, wat weet die vrouw alles zeker! Zie hoe open en ontvankelijk deze kinderen zijn, zegt ze. Zie hoe God zich direct via hen uit! Het zou zonde zijn als we hen niet zouden gebruiken. Als we hen niet zouden opleiden als soldaten van Gods leger. Wíj hebben tenslotte de sleutel ’to fix this old world’.

En voort gaat ze weer. Van zaalmicrofoon naar radio-interview naar ’chatroom’ op website. Filmmakers Ewing en Grady leggen onder meer vast hoe ze op de computer speurt naar de juiste druipletters om de woorden ’Sin’ en ’Death’ een gepast bloederig randje mee te geven. Ze mag dan in haar toespraken Harry Potter als vijand van God naar de hel verbannen, zijn vormgeving bevalt haar wel.

In deze voor een Oscar genomineerde documentaire ’Jesus Camp’ volgen filmmakers Ewing en Grady drie kinderen, van negen, elf en twaalf, die Fischers zomerkamp bezoeken. De regisseurs maken zich ongerust over de toenemende verstrengeling van politiek en religie in de Verenigde Staten, wat ze illustreren met inderdaad indrukwekkende cijfers.

Op de achtergrond laten ze radioberichten horen over Bush’ benoeming van weer een conservatieve christen in de ’Supreme Court’. Naast Becky Fischer interviewen ze ook evangelist Ted Haggard, die blij in de camera roept dat het leven geweldig is en die iedere week met president Bush overlegt. En de filmmakers spreken met een kritische advocaat, een radiopresentator die in zijn programma’s al te ver doordravende ’born again’ christenen het vuur na aan de schenen legt.

Wat verrast is dat de massahysterie eigenlijk niet zo verrast. ’Jesus Camp’ geeft ook het clichébeeld van blank, conservatief Amerika: suburbs, zomerkamp, pro-life, hallelujah: ’American beauty’ en dan net wat gekker en religieuzer. Dat de beweging van ’born again’ christenen daar opereert als een enge sekte is iets wat je op tv al vaker hebt kunnen opvangen.

Het meeste indruk maken dan ook die momenten die niet het extremisme maar juist de verleiding van de evangelisten onderstrepen. ’Wat willen jullie geloven’, roept Ted Haggard, de armen breed. ’Dat we beesten zijn, slechts het resultaat van een natuurlijke selectie. Of dat er een God is die van jullie houdt. Dat jullie leven een doel heeft.’ Tsja, als je het zo stelt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden