Hersenoperatie met ovenwanten aan

Opnamen van de nevels rond een stervende ster. (FOTO NASA) Beeld
Opnamen van de nevels rond een stervende ster. (FOTO NASA)

De Orion-nevel is een kinderkamer vol met jonge sterren. Binnen de gigantische wolk van stofdeeltjes, ijs en gas bevinden zich duizenden sterrenstelsels in wording. Het lijken net kikkervisjes in een grote rode vijver. Door de lenzen van de Hubble ruimtetelescoop ziet de nevel eruit als een gigantische roos.

Hans Klis

De telescoop is vernoemd naar de Amerikaanse sterrenkundige Edwin Hubble (1889-1953). Hij ontdekte dat het heelal uitdijt en dat er meer sterrenstelsels zijn dan alleen ons melkwegstelsel.

Sinds de lancering van de Hubble in 1990 heeft deze een schat aan informatie geleverd over het heelal. Dankzij de telescoop hebben sterrenkundigen onder andere kunnen bepalen dat het heelal 13,7 miljard jaar oud is. De telescoop is ons raam naar het universum en zijn rijke geschiedenis.

Maar het was een raam dat veel onderhoud nodig had. In de twintig jaar dat het gevaarte op 569 km boven de aarde cirkelt, hebben teams van astronauten vijf keer de telescoop moeten repareren. Zo kwamen wetenschappers van Nasa na de lancering in 1990 erachter dat de belangrijkste spiegel in de telescoop een afwijking had. Die maakte de beelden die hij terugstuurde naar de aarde wazig en onduidelijk. Pas drie jaar later kon de spiegel door astronauten worden vervangen.

De film ’Hubble, change your view of the universe’ volgt zeven Nasa-astronauten die in mei 2009 de laatste reparaties uitvoerden aan het instrument. In 2014 wordt hij namelijk vervangen door de James Webb Telescoop. De missie van de astronauten: het vervangen van batterijen en isolatiemateriaal en vernieuwen van de camera’s. „Alsof je een hersenoperatie uitvoert met ovenwanten aan”, zegt commandant Scott Altman. Elke verkeerde beweging kan de Hubble onherstelbaar beschadigen.

De astronauten legden een groot deel van de film zelf vast. ’Hubble’ geeft daarmee een unieke kijk in het werk van de astronauten, zowel binnen als buiten de spaceshuttle. De beelden zijn aangevuld met computersimulaties van de gegevens die de telescoop in de loop van de jaren verzameld heeft. De kijker krijgt een glimp van verre sterrenkundige wonderen zoals de Orion kinderkamer met zijn ontluikende sterrenstelsels, vlinderachtige stervende sterren en allesverzwelgende zwarte gaten.

’Hubble, change your view of the universe’, 4 oktober t/m april 2011 in filmtheater Omniversum in Den Haag (www.omniversum.nl).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden