Hermens is geen wereldverbeteraar meer

“Wat je uitstraalt, krijg je terug”, is een levenswijsheid van Jos Hermens. Zijn uitstraling is ongebroken positief, ook na de dopingaffaires van 'client' Katrin Krabbe. Hermens kan niet over water lopen, hij heeft zich bij veel zaken neer te leggen.

Jos Hermens moet zich de frustraties kunnen voorstellen. Zelf reageerde hij als atleet zijn teleurstelling over eigen fouten tijdens de Olympische Spelen van Montreal (1976) af op de succesvolle Lasse Viren. Waar de Finnen het verhaal over rendiermelk in omloop brachten, wees Hermens toen al op bloeddoping. Het werd hem in de pers niet in dank afgenomen; de overtuiging van zijn gelijk werd in de loop der jaren evenwel bevestigd.

Natuurlijk kan Hermens het Chinese verhaal ver volgen. “Het is een combinatie van factoren waardoor daar ineens zo hard wordt gelopen. Chinese vrouwen werken harder dan mannen, ze zijn bestand tegen extreme omstandigheden, hun mentaliteit is anders, ze kunnen in isolement leven. Zelf gebruik ik ook wel eens ginseng en daar merk ik zelf ook de voordelen van. Zo kunnen er ook wel anabolen aan te pas komen. Zet permanent een controleur in hun trainingskampen, dan komen we er wel achter. En dan nog, wat kunnen die meiden eraan doen als er een gepakt wordt? Die voeren stomweg uit wat hun wordt opgedragen. Is doping aantoonbaar, dan moet Ma eruit, voor het leven royeren.”

“In Europa kan iedereen onverwacht binnen komen vallen; door de bureaucratie in China is iedereen al lang gewaarschuwd als er een controle op stapel staat. Als de IAAF (wereldatletiekfederatie - red.) wil, kan zij de zaak binnen twee jaar onder controle hebben. Maar zover is het nog niet, ofschoon het wel de enige federatie is die het probleem serieus aanpakt. Verder steekt niemand zijn nek uit. Wordt in tennis iemand gepakt, dan wordt dat niet eens bekendgemaakt. Het is een complexe materie, er zit geen systematiek in.”

Die vindt Hermens ook nog niet bij de IAAF, die hij in de affaires-Krabbe een “goedkope heksenjacht” verwijt. De oud-wereldkampioene is slachtoffer van een plots gewijzigd beleid. De atlete uit het voormalige Oost-Duitsland werd met haar clubgenotes Derr en Breuer geschorst wegens fraude tijdens een controle in Zuid-Afrika. Na rehabilitatie volgde met dank aan dopingjager Donike opnieuw een schorsing wegens het gebruik van het medicijn clenbuterol, dat niet op de dopinglijst stond. Ofschoon de oppositie groot was en de uitspraak dubieus, houdt de IAAF de voormalige wereldkampioene nog steeds buiten de baan, wegens het in diskrediet brengen van de sport.

Hermens heeft al eens toegegeven zich door die tweede zaak verraden te voelen door Krabbe. Aan de andere kant blijft hij in woord voor haar opkomen, ofschoon hij de praktische verdediging aan een ander heeft overgedaan. “Mag er een beetje begrip zijn? Sporters uit de voormalige DDR zijn eraan gewend de medische begeleiding tot het uiterste door te voeren. Dertig jaar lang is alles oogluikend toegestaan en dan wordt de zaak radicaal omgedraaid. Na de val van de muur is er niemand van de IAAF naar de atleten en trainers gegaan om uit te leggen hoe het in het westen gaat. Dat daar geen voorcontroles plaatsvinden om positieve gevallen te voorkomen, zoals bij hen gebeurde zonder dat ze er benul van hadden.”

Hermens heeft daadwerkelijk gevreesd dat de zaak-Krabbe hem zakelijk zou nekken. Uiteindelijk vielen er geen ontslagen bij zijn bedrijf Global Sports Communication, gespecialiseerd in het begeleiden van atleten en atletiekevenementen. Maar een ton heeft het alles bij elkaar wel gekost. En een niet te onderschatten inspanning. “Tijdens die tweede affaire heb ik gezegd: 'Katrin, dit moeten we anders oplossen.' Ik kon het niet meer aan, ik was mentaal opgebrand. Tijd voor andere zaken was er niet, maar mijn bedrijf draaide gewoon door. Die hetze in Duitsland, twee landen die samengaan, maar elkaar nauwelijks kunnen verdragen. Ik voelde me de graankorrel die tussen twee stenen werd vermalen. En dan het verdriet bij de atletes. Voor mijn toko was het kiele-kiele. Het had fataal kunnen zijn, maar ik had het geluk dat ik haar manager was in opdracht van Nike, dat daarom een deel van de verantwoording droeg. Had ik er alleen voor gestaan, dan had het me harder geraakt.”

“Een oplossing voor het dopingprobleem heb ik niet, tenslotte ben ik God niet en Nebiolo niet. Ja, toen ik 20, 25 jaar was, dacht ik de hele wereld te kunnen veranderen. Dat kan nu eenmaal niet, maar ik wil nog steeds mensen helpen. Ik wilde trainer worden, maar daar is geen droog brood in te verdienen. Via Nike kon ik full-time in mijn sport bezig blijven. Voor de Spelen van 1984 moest ik het team samenstellen. We hadden toen vrijwel alle gouden medaillewinnaars onder contract. Toen bleek hoe groot de behoefte onder atleten was aan iemand die helpt met afsluiten van contracten, het regelen van trainingskampen, het zoeken naar wedstrijden en begeleiden bij trainingen. Zaken die ik destijds zelf uit moest zoeken. Waardoor ik bijvoorbeeld in Montreal overtraind aan de start kwam.”

Veel managers waren er niet, toen Hermens zich op die markt begaf, maar met het geld kwam de toeloop. “Het was een jungle, iedereen springt erop. Maar de jongens die denken snel geld te kunnen verdienen, zijn weer snel weg. Toch moet ik zeggen dat ik in het leven maar weinig slechte mensen tegenkom. Dat heeft ook met jezelf te maken. Wat je uitstraalt, krijg je terug.”

Medelijden

“Ik heb vroeger veel dingen voor niets gedaan, uit medelijden. Maar op een gegeven moment denk je, straks zit ik nog op een zolderkamertje te knoeien. Je moet wel zakelijker worden, omdat je het anders niet redt. Vroeger ging je als atleet je honderd dollar in een achterafkamertje ophalen, nu gaat alles via de bank en liggen afspraken duidelijk vast in contracten. Wij werken met een beperkte groep en gaan niet achter atleten aan. Ik heb pas geleden nog drie topatleten nee moeten verkopen. Maar je hebt nog steeds hobbyisten die atleten uit de goedkope arbeidslanden laten overkomen en dan de organisaties van wedstrijden opzadelen met een zielig verhaal. Omdat atleten uit Rusland of Afrika met 100 dollar een goed inkomen hebben, wordt het systeem wereldwijd door elkaar gerammeld. Geen sport heeft er zoveel last van als atletiek en voetbal. Af en toe is het irritant, ofschoon ik ook de achtergrond heb om die mensen te helpen. Maar we kunnen nu eenmaal niet heel Afrika hiernaartoe halen. De atletenmarkt zit overvol, ik probeer bij wedstrijden een verantwoorde balans te krijgen zonder te discrimineren.”

“Dit werk is een constant gevecht. Ik behoor niet tot de hardliners, ik ben zakelijk maar eerlijk. We produceren geen boontjes of friet, we gaan met mensen om. Maar voor de continuteit van het bedrijf moet je constant overwaarde creeren. Vorig jaar waren Van Langen en Baumann geblesseerd. Die vormen de inkomsten van een persoon. Op het moment dat je geld over hebt, neem je weer iemand aan. En daarmee neemt de verantwoordelijkheid toe. Ik moet vijf salarissen betalen, je hebt je computers en faxen. Er zijn momenten dat je helemaal ziek bent door de vele uren die je in je werk stopt. Als je dan een atleet als Haile Gebrseslassie tegenkomt, maakt dat alles. Die persoonlijke contacten, die zijn het mooie van dit vak.”

Per 1 maart neemt Hermens zijn vijfde werknemer aan en slaat hij nieuwe wegen in. Naast het begeleiden van atleten en het 'regelen' van wedstrijden (Hermens werkt onder meer voor de marathons van Rotterdam, New York en Boston) gaat hij zich richten op marketing en sponsorwerving. Hermens beaamt dat het er nu misschien niet de gunstigste tijd voor is, “maar als de economie aantrekt, heb ik het systeem om erin te springen. Tot dusverre heb ik alleen maar geld uitgegeven. Het is een uitdaging om ook eens geld de sport in te brengen.”

Ook spant de voormalige werelduurrecordhouder zich in om het amateurisme uit zijn vak te verdringen. Drie jaar geleden werd de belangenvereniging voor managers opgericht, de IAAR. Hermens heeft zitting in de raad van zes man en in tal van commissies. “Het ging moeizaam in het begin, maar het kost nu eenmaal een paar jaar om professioneel te worden. We willen de uitwassen aanpakken, er zijn zo'n zestig, zeventig managers, maar daar zitten veel kleintjes bij. Wij kunnen managers op het matje roepen, die niet functioneren en atleten hebben de mogelijkheid om managers aan te klagen. Met een goede organisatie kunnen we beter met de IAAF communiceren. Er zijn botsingen geweest over de betaling van startgelden op wereldkampioenschappen. Maar we willen overleg, geen oorlog en dat blijkt steeds beter te werken. Er is in elk geval de toezegging dat volgend jaar voor de WK in Gothenburg geld wordt vrijgemaakt voor betalingen, ik heb zelfs al begrepen dat elke deelnemer duizend dollar krijgt en dat voor alle medailleplaatsen auto's beschikbaar worden gesteld. Dat is een goed begin, dat moeten we verder uitbouwen, totdat we een goed inzicht hebben in de papierwinkel van de IAAF.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden