Herkomst van de stropdas

'Er is bijna niemand die het weet: de das is een uitvinding van de Kroaten', schrijft Nicole Lucas in Trouw van 19 januari. Dat valt mee.

Juist omdat deze herkomst onbekend was, heb ik in mijn drie maanden geleden verschenen boek 'Hoe hoort het eigenlijk' de achtergrond van de das uitvoerig beschreven.

Het begon met de Romeinse soldaten die ter bescherming tegen de kou een halsdoek, een 'focale' droegen. Ze gebruikten deze overigens ook als zakdoek.

Veel later, in de zevende eeuw, waren het inderdaad de soldaten van het Kroatische regiment van de Franse koning Lodewijk XIV (je had toen nog geen 'nationale' legers) die een gelijksoortige halsdoek droegen, 'cravate' genoemd. Dit woord zou afgeleid zijn van het woord Kroaat ('hrvatka').

In deftige Parijse kringen werd en bleef die Kroatische 'cravate' vanaf dat moment reuze populair.

Maar er verschenen ook 'antidasmannen', die zich verzetten tegen de elitaire symboolfunctie van de das.

De bekende dichter Friedrich Schiller bijvoorbeeld die met zijn weigering een das te dragen kritiek op de maatschappij uitoefende. Zo ontstond de 'schillerkraag': een liggende, van voren open kraag.

Recentelijk was er onze eigen prins Claus die tijdens een formele bijeenkomst onder luid gejoel de 'slang om mijn nek' losknoopte en terzijde wierp.

De schrijver Louis Couperus zag het heel anders: ,,De das is een voornaam detail. Hij geeft beminnelijk vrij spel in onze opgelegde toiletslavernij. Wie geen das weet aan te doen, is nooit elegant.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden