Hereniging schaakwereld in Praag

Maandag 6 mei 2002 werd om meerdere redenen een memorabel moment. Op de dag dat Pim Fortuyn werd neergeschoten, werd in Praag na tumultueuze onderhandelingen een historisch akkoord bereikt dat moet leiden tot een hereniging in de schaakwereld.

Dissidenten, Gary Kasparov en Vladimir Kramnik, die met een alternatief wereldkampioenschap bezig waren, komen weer terug bij de wereldschaakbond Fide. De architect van het vredesplan, de Amerikaan Jasser Seirawan, heeft in samenwerking met de Nederlandse miljonair Bessel Kok de strijdende partijen aan de onderhandelingstafel weten te krijgen. Na een wekenlang durende lobby kwam de gehoopte doorbraak die leidde tot het volgende voorstel:

1) Kramnik speelt een tweekamp tegen de winnaar die te voorschijn komt uit het door hem georganiseerde kwalificatietoernooi dat deze zomer in Dortmund wordt gehouden.

2) Fide-wereldkampioen Ruslan Ponomariov speelt een tweekamp tegen Kasparov.

3) De winnaars van beide matches spelen om de officiële wereldtitel die in oktober of november van 2003 gehouden zal worden.

4) Alle partijen zullen volgens het klassieke tempo worden gespeeld en dat zal ook in de toekomst gebeuren. Er wordt tegelijk een nieuwe WK-cyclus opgezet.

5) Het huidige knock-outtoernooi om het Fide wereldkampioenschap wordt omgevormd tot een WK-rapid.

6) Er wordt een professionele organisatie opgericht, geleid door Bessel Kok, die binnen de Fide de belangen van de grootmeesters zal verzorgen. Zo zal er een businessplan geschreven worden.

De overeenkomst werd naast Kasparov, Kramnik, Seirawan en Kok ook nog ondertekend door Fide-president Kirsan Iljoemzinov. De president van Kalmukkië liet weten dat hij het plan door het volgende Fide-conges zal loodsen.

Hoewel dit allemaal verheugend nieuws is, moeten er enkele kritische voetnoten geplaatst worden. Nadat Kramnik de tweekamp van Kasparov had gewonnen moet hij als 'gekroonde' wereldkampioen de concessie doen door twee matches te spelen om zijn status te handhaven in plaats van de geplande WK-match van zijn eigen bond.

De tweede kanttekening is dat Kasparov, die weigerde in Dortmund uit te komen, het nu relatief gemakkelijk wordt gemaakt om zijn verloren gegane titel te heroveren.

Het derde kritiekpunt is dat twee topspelers, te weten Vassily Ivantjoek en Viswanathan Anand, door dit voorstel buitenspel zijn gezet. Beiden hadden zich geconformeerd aan het Fide-WK en om geen contractbreuk te plegen, hebben beiden afgezegd voor Dortmund. Dat zij geen onbelangrijke rol in de schaakwereld spelen, bleek in het rapidtoernooi in Praag. Ivantjoek schakelde Kasparov uit, maar werd op zijn beurt door Anand geklopt. De Indiër won vervolgens in de finale zeer overtuigend van de grote verrassing van het toernooi: Anatoly Karpov. De oud-wereldkampioen toonde wel aan dat hij het spel nog niet verleerd is.

Anand - Karpov

1. e4 e5 2. Pf3 Pf6 3. Pxe5 d6 4. Pf3 Pxe4 5. d4 d5 6. Ld3 Pc6 7. 0-0 Le7 8. c4 Pb4 9. Le2 0-0 10. Pc3 Lf5 11. a3 Pxc3 12. bxc3 Pc6 13. Te1 Te8 14. Lf4 dxc4 15. Lxc4 Ld6 16. Txe8+ Dxe8 17. Pg5 Het is duidelijk waar wit zijn aandacht op richt: het kwetsbare punt f7.

17. ... Lg6 18. Lxd6 cxd6 19. h4 De7 Op 19. ... h6?! volgt sterk 20. h5! Lxh5 21. Dxh5 hxg5 22. Ld3 g6 23. Dxg5 en wit staat duidelijk beter. De mogelijkheden Kf1-Te1 of g2-g3-Kg2-Ta1-h1 hangen hier in de lucht.

20. Dg4 h6 21. Ph3 Df6 22. Te1 Lf5 23. Df3 Kf8 24. Pf4! Ld7 Het logische 24. ... Te8 wordt op grappige wijze weerlegd: 25. Txe8+! Kxe8 26. Ph5 Dg6 27. Dxf5! Dxf5 28. Pxg7+ en de paardvork beslist de strijd in wits voordeel. Ook het alternatief 24. ... Dxh4 is eveneens geen oplossing na 25. Lxf7! Kxf7 26. Dd5+ en nu faalt 26. ... Kf6 op 27. Te6+!! Lxe6 28. Dxe6+ Kg5 29. g3 en zwart moet de dame geven om niet mat te gaan.

25. g3 Te8 26. Txe8+ Lxe8 Nu loopt 26. ... Kxe8 niet goed af voor zwart na 27. De4+ Kd8 en nu wint 28. Dh7 vanwege de dreiging Ph5 een pion zonder dat zwart daar veel voor terugziet.

27. De4 g5 28. hxg5 Dxg5 29. Ld5 Ld7 30. Dh7 Df6

(zie diagram)

31. Lxf7! Een combinatie kon niet uitblijven. Op 31. ... Dxf7 volgt 32. Pg6+ Ke8 33. Dh8+ en het gaat mat.

31. ... Pe7 32. Lb3 Lf5 33. Ph5! Een nieuwe krachtzet die dameruil afdwingt omdat op 33. ... Dg6 het beslissende 34. Dh8+ Pg8 35. Lxg8 Dxg8 36. Df6+ volgt. Het nu resterende eindspel met een pion meer levert de Indiër geen noemenswaardige problemen op.

33. ... Lxh7 34. Pxf6 Lg6 35. Pg4 Kg7 36. Pe3 Le4 37. g4 Kf6 38. Kh2 b6 39. Kg3 Kg5 40. Lf7 Kf6 41. Lc4 Kg5 42. Lb3 Kf6 43. f3 Lg6 44. f4 Le4 45. Lc4 Lc6 46. Ld3 Lb7 47. Kh4 Lf3 48. Pc4 Pd5 49. Kg3 Ld1 50. Pxd6 Pxc3 51. Pf5 Kg6 52. d5 La4 53. d6 Ld7 54. Kh4 a5 55. Pe3+ Kf7 56. Kh5 b5 57. Kxh6 Ke6 58. g5 Kxd6 59. g6 (1-0)

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden