Hepatitis C is nu te genezen, maar herkennen ziekte blijft lastig

null Beeld Nephron
Beeld Nephron

Een nieuwe behandeling die chronische hepatitis C in meer dan 90 procent van de gevallen geneest, is eind 2014 op de markt gekomen. Dat is goed nieuws, maar dan moet de patiënt wel weten dát hij ziek is. En dat wordt niet altijd op tijd gesignaleerd.

Hepatitis is een virus dat een ontsteking van de lever kan veroorzaken. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) schat dat 30.000 Nederlanders de zwaarste variant heeft, hepatitis C. 80 procent hiervan, zo'n 24.000 mensen, heeft de chronische vorm. Deze geneest niet vanzelf en heeft een zware behandeling nodig.

Jarenlang bestond de behandeling uit peginterferon en ribavirine, twee medicijnen die erg nare bijwerkingen hadden, zoals depressie en zware hoofdpijn. De kuur duurde een jaar, en de kans op genezing lag ergens tussen de 40 en 70 procent, afhankelijk van de fase waarin de patiënt zich bevond.

Einde van sterfte door hepatitis?
"Die tijd is nu voorbij", zegt José Willemse, directeur van de Lever Patiëntenvereniging. Sinds oktober 2014 is een nieuwe behandeling op de markt, die onder andere Sovaldi, Olysio en Daklinza in combinatie met andere medicijnen bevat. De nieuwe kuur heeft een genezingskans van meer dan 90 procent, blijkt uit tientallen publicaties in vaktijdschriften. Bovendien duurt de behandeling 'slechts' 12 weken, en zijn de bijwerkingen vrij mild.

De eerste patiënten met chronische hepatitis C die de nieuwe behandeling hebben gehad zijn inmiddels al genezen. "Ze konden het niet geloven", zegt Willemse. "Sommigen waren al jaren ziek, zij zijn nu opeens beter. Dat is spectaculair."

In Nederland stierven in 2014 nog 500 mensen aan hepatitis B en C. Is het tijdperk waarin mensen sterven aan hepatitis dan voorbij door de nieuwe behandeling? Vooralsnog niet, zegt Willemse. De genezende kuur mag er dan wezen, nog veel te veel mensen lopen rond met de ziekte zonder dat ze dit weten. Van de 24.000 mensen die volgens het RIVM chronische hepatitis C zou hebben, wordt geschat dat slechts de helft hiervan op de hoogte is. Daarom vroeg Willemse begin deze week aandacht in de Tweede Kamer voor dit onderwerp. "Hepatitis moet eerder worden gesignaleerd, en beter worden gevolgd."

De verschillende soorten hepatitis

De verschillende vormen van hepatitis:

Hepatitis A geneest vanzelf na 6 tot 8 weken. Dit virus wordt overgedragen door besmet voedsel en drinkwater.
Hepatitis B geeft meer klachten dan A. Deze vorm kan vanzelf overgaan, maar ook chronisch worden en is via bloed of seksueel contact overdraagbaar.
Hepatitis C geeft weer ergere klachten dan B. Deze variant is in 80 procent van de gevallen chronisch en wordt overgedragen via bloedcontact.

Veranderingen
De mensen die het meeste risico lopen hepatitis te krijgen, zijn migranten uit niet-Westerse landen, homoseksuelen en mensen die voor 1992 een bloedtransfusie hebben gehad. Deze groepen moeten beter worden ingelicht, vindt Willemse. Dan stappen ze wellicht eerder naar de huisarts met de vraag om zich te laten testen op hepatitis, iets wat volgens Willemse nu niet genoeg gebeurt. En dat moet veranderen.

Dat gaat ook veranderen, zegt het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG). Zij hebben onlangs hun richtlijnen over onder andere hepatitis herzien, en er komt inderdaad meer aandacht voor het virus, stelt Martijn Sijblom, wetenschappelijk medewerker richtlijnontwikkeling bij het NHG. Het rapport komt in maart 2016 uit.

Sijblom, ook huisarts, erkent dat het lastig is om de leveraandoening te herkennen. Dat komt doordat het virus geen, of moeilijk te duiden klachten geeft zoals vermoeidheid. Daarnaast benadrukt hij dat de ziekte relatief weinig voorkomt in Nederland. Per huisartsenpraktijk zijn er ongeveer 5 tot 6 patiënten met chronische hepatitis C.

Door de combinatie van lage prevalentie en de vage klachten, zijn er zeker mensen gestorven aan chronische hepatitis C zonder dat zij dit ooit doorhadden, bevestigt Solko Schalm, hoogleraar leverziekten aan de Erasmus MC. De ziekte kan sluipend verlopen, zonder enige klachten te geven. Veel patiënten komen er te laat achter, volgens Schalm omdat hepatitis C 'niet leeft' onder mensen. "Dat moeten we echt met elkaar aanpakken, want de nieuwe behandeling is spectaculair."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden