Henning Mankell eert ‘geheime held’

De Europese Commissie heeft een nieuwe prijs voor literatuur ingesteld. Maar een prijs voor vertalers is misschien wel belangrijker.

En de winnaars zijn... Twaalf schrijvers uit evenzoveel Europese landen. Ze krijgen allemaal vijfduizend euro, van de gevestigde Zweedse schrijfster van kinderboeken en misdaadverhalen Helena Henschen (60) tot de Kroatische studente Mila Pavicevic (21), die onlangs haar eerste verhalenbundel publiceerde.

De Slowaakse eurocommissaris Jan Figel (cultuur) presenteerde de nieuwe prijs van de Europese Unie onlangs met trots in een Brussels kunstencentrum. Het is een aanmoedigingsprijs, dus iedere lidstaat krijgt een winnaar en zeven andere landen ook. Na deze eerste twaalf winnaars komen de overige 22 in de volgende twee jaar aan bod.

Er was al een EU-prijs voor architectuur en een voor muziek, maar de literatuur ontbrak tot nog toe. En dat is vreemd, want taal en literatuur zijn bij uitstek een Europese troef. Het lastige is wel dat Europeanen vaak langs elkaar heen praten. Er zijn 23 officiële talen binnen de EU en veel mensen spreken en lezen er maar een, of hooguit twee.

Gelukkig bestaat er een middel tegen de spraakverwarring: het vertalen. De Italiaanse schrijver Umberto Eco heeft zelfs gezegd dat ‘vertaling’ de Europese taal is.

“Mijn geheime held”, dat is de vertaler volgens de ambassadeur van de nieuwe literatuurprijs, Henning Mankell (meer dan dertig miljoen verkochte boeken in 41 talen). “Vertalers zijn de echte Europese bruggenbouwers, maar ze worden slecht betaald.”

Mankell vindt daarom dat zij een eigen prijs verdienen, om hun werk in de schijnwerpers te zetten. In de meeste landen met een groot taalgebied, zoals Groot-Brittannië, is slechts een heel klein deel van de verkochte boeken vertaald.

Figel beloofde na te denken over een nieuwe prijs voor vertalers. Hij vergat erbij te zeggen dat de EU nu al veel voor hen doet, de unie is immers een van de grootste werkgevers van tolken en vertalers ter wereld. Helaas vertalen zij in EU-dienst geen literatuur, maar rapporten en richtlijnen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden