Henk Angenent kan altijd nog de polder invluchten

Van een onzer verslaggevers LEEUWARDEN - Erik Hulzebosch had nog nooit zo van het leven genoten als zaterdag. Het past dan niet om te jammeren. Tweede geworden in het grootste sportevenement van Nederland. Hij had het Henri Ruitenberg nog gevraagd, die de meest ondankbare klassering in de Elfstedentocht van 1985 ten deel viel. En die was er nu, bijna twaalf jaar na dato, nog steeds hartstikke blij mee.

Dat was, letterlijk vertaald, het commentaar van de 25-jarige marathonschaatser na afloop. Zijn gezicht sprak daarentegen door donderwolken omfloerste volzinnen uit. Lichaamstaal is duidelijk als een stempel op een startkaart.

Om andere dan sportieve redenen is het maar goed dat Hulzebosch niet als de winnaar van de 15e Tocht der Tochten in de logboeken verdwijnt. Waar Henk Kroes de commercie ook straks in de 21ste eeuw ver buiten de deur wil houden, was er rond de schaatser uit Gramsbergen al een hele hype ontstaan. In pagina-grote advertenties feliciteerde een biermerk hem zaterdag bij voorbaat uitbundig. De hele dag was hij in Ster-spotjes van een drogisterij-keten te horen. Er was zelfs al een CD-tje opgenomen. Commercieel gezien was hij de ideale winnaar geweest. Marketing-profeten en sponsor-goeroes waren reeds druk doende van de mens achter de gewenste triomfator een product te maken. Uitgemolken zou hij worden. Miljonair misschien ook. Maar waarschijnlijk tevens een product dat snel aan bederf onderhevig is. Kroes zou in ieder geval duizend andere redenen willen bedenken om de schaatsheld van de natie in de gedachten voort te laten leven.

In die zin heeft de Vereniging De Friesche Elf Steden in Angenent de winnaar gekregen die ze verdiende. In sportief opzicht was er - gelukkig - ook niemand anders die zo nadrukkelijk voor die nominatie in aanmerking kwam dan de spruitjeskweker annex veehouder uit de Aletta Jacobsstraat in Alphen aan de Rijn. Dat die straat sinds zaterdag het Lourdes van de koek-en-zopiegetrouwen is geworden, vindt Angenent eigenlijk een bijzonder hinderlijke bijkomstigheid van zijn glanzende sprintzege, ter bekroning van de boeiende finale.

“Ik hoop dat ik het leventje kan blijven leiden zoals ik dat tot dusver doe,” biechtte hij op. “Maar ik vrees dat ik dat dit jaar niet altijd in de hand zal hebben. Mijn werk is mijn hobby, ik ben gelukkig getrouwd, ik ben gek op paarden. Als ik midden in de polder op de boerderij zit, kan ik in alle rust alles overdenken. En ik kan tegen de koeien praten in de prettige wetenschap dat die niets terug zeggen.”

De eerste concessie moet hij vandaag al doen. In plaats van 'gewoon' in de 'Honderd van Eernewoude' te starten, dient hij de huldiging in zijn woonplaats te ondergaan. Een ander aanbod in het kader van de exploitatie van het product Angenent sloeg hij zaterdag beleefd af. Voor veel geld had hij zijn verhaal kwijt gekund in een tv-programma van Paul de Leeuw. Hij koos voor een onbetaald praatje bij Mart Smeets.

Zijn belangrijkste eigenschappen? Sannah noemt de trefwoorden nuchterheid, rechtschapenheid en een groot hart. De echtgenoot van de Elfstedenwinnaar leerde haar man kennen toen de nuchterheid nog niet in iedere vezel was geworteld. Dat was op één van de vele schuurfeesten in de Zuid-Hollandse polders, waar de Achterhoekse popgroep Normaal niet op tournee, maar op veldtocht kwam. Schuurfeesten worden gehouden in schuren van kapitale boerderijen. Niet zelden komen er 500 boeren op af. Al vrij snel na de kennismaking ruilde Henk Angenent de paarden als belangrijkste hobby in voor het schaatsen. Sindsdien leeft hij een stuk serieuzer en loopt Sannah, van professie handelsvoorlichter van de Kamer van Koophandel in Leiden, met vriendinnen de schuurfeesten af.

Te mooi

De karaktertrekken weerspiegelen zich in Angenents manier van schaatsen: technisch haast te mooi voor een marathonrijder. Met zijn fraaie, lange slag was hij op het gepolijste ijs op de Bonke bij Leeuwarden meer de gedoodverfde winnaar dan publiekslieveling Hulzebosch. De laatste had in de kopgroep van zes (het restant van de groep van twaalf die vrij snel na de start al een beslissende voorsprong op de rest had genomen) de steun van een ploeggenoot - Henk van Benthem, de broer van - en bleef daarom de rust zelve, zodra de later gediskwalificeerde Piet Kleine één van zijn haast ontelbare demarrages plaatste. Angenent haalde de postbode het vaakst terug. Hulzebosch hoopte stilletjes dat de Alphenaar zichzelf zou slopen, waarmee de enige concurrent in de sprint geëlimineerd zou worden. Angenent had bovendien nog nooit een marathon over 200 kilometer uitgereden. Maar de latere winnaar had al lang gezien dat het beste bij Hulzebosch er af was. Nadat Nederlands kampioen Verduin ongewild de spurt had aangetrokken, bleef Angenent Hulzebosch gemakkelijk een metertje voor.

Achter de kopgroep was het een waar slagveld. Van de twaalf oorspronkelijke leiders die elkaar in de Friese Zuidwesthoek vonden, haalden negen, in feite tien, een behoorlijke klassering: achter Angenent en Hulzebosch werd Verduin drie, Van Benthem vier, Stam vijf, Kramer acht, Van Meggelen elf, Henri Ruitenberg twaalf en Bakker twintig. De smaakmaker van de finale, Piet Kleine, was in eerste aanleg vijfde geworden, maar werd tot zwartrijder gebombardeerd omdat hij in Hindeloopen de stempelpost over het hoofd had gezien. Wedstrijdleider Van den Ham zal in zijn hart blij zijn geweest dat Kleine niet één keer de beslissende ontsnapping kon forceren. Naast het feit dat Kleine buiten één keer minder remmen en aanzetten geen voordeel van zijn dwaling had, zou het bestuur zich af dienen te vragen of je wedstrijdrijders, topsporters toch, overal 'zegeltjes' moet laten plakken. De Elfstedentocht is ook in dat opzicht uniek; helaas in dit geval. Je moet er toch niet aan denken dat Tour de France-renners op weg naar Alpe d'Huez bij de haarspeldbochten 15 en 7 van de fiets moeten om hun strippenkaart af te laten stempelen.

Het is in ieder geval niet het soort rechtvaardigheid waar Angenent prat op gaat. “Voor zo'n lulligheidje diskwalificeer je iemand niet. Ik heb toch ook van zijn harde werken geprofiteerd? Daarom heb ik ook gezegd dat we moesten wachten toen hij een keer viel. Dat is een ongeschreven wet die je niet met voeten treedt.”

Rechtschapen, rechtlijnig en oprecht. De sjoemelaars in het marathonpeloton vinden Henk Angenent niet de getapte jongen. Hij voert een ware kruistocht tegen de Klerk's-formatie, die een maas (een satelliet-ploeg rond Kleine) vond in de wet, die de KNSB had uitgevaardigd om het ploegenspel aan banden te leggen. Toen Kramer hem onlangs in Eindhoven ook nog onderuit reed, trok een woedende Angenent een passief toekijkende official de pet van het hoofd.

Deze dagen is hij overal de gevierde held. Behalve straks bij de tuchtcommissie van de bond, waar hij zich voor zijn 'wandaad' moet verantwoorden.

- Pagina 13: Uitslag en wedstrijdkaart.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden