Hendrik Cornelis Ipenburg, 1915 - 2009

(\N)

"Wat ben je een gelukkig mens als je het vak mag uitoefenen wat je zelf gekozen hebt. Ik wilde altijd schoolmeester worden." Henk werd geboren in Hamersveld, gemeente Leusden, op 2 oktober 1915 als vijfde kind van wagenmaker Marinus (Ries) Ipenburg uit Leusden en boerendochter Berendina (Beertje) van ’t Hof uit Zwartebroek, gemeente Barneveld.

Ries was hervormd en Beertje christelijk-gereformeerd. De ouders van Ries waren tegen het huwelijk, maar beiden zetten toch hun huwelijksplannen door. In het gezin werden negen kinderen geboren, waarvan het eerste kind en vier kinderen na Henk, al op jonge leeftijd stierven. Henk ging naar de christelijke lagere school in Stoutenburg, die toen net geopend was. Hij was er de beste van de klas. In de zevende en achtste klas mocht Henk regelmatig van meester Rijnsma op een klas passen. “Het hoofd ging weg en zei: Je zoekt het maar uit. Als 15-jarige runde ik de school. Het ging goed”. Zijn levenslange liefde voor het onderwijsvak was geboren. Ds Hofstede, predikant van de kerk in Leusden , bood aan de predikantsopleiding voor hem te bekostigen. Zijn moeder wees het aanbod af, omdat je voor het domineeschap “roeping” moest hebben en ze er zonder meer van uitging dat haar zoon die niet had. Zelf wist Henk ook dat hij alleen maar schoolmeester wilde worden. Henk volgde overigens catechisatie bij ds Van de Berg van de St. Joriskerk in Amersfoort. Zijn moeder gaf de voorkeur aan deze “zware” predikant. Hij was er ook actief in de Hervormde Jongelingsvereniging.

Henk volgde de Normaalschool. Dit is niet de reguliere opleiding aan de Kweekschool, maar een particuliere, niet gesubsidieerde opleiding voor een staatsexamen. De kosten van de opleiding van fl. 5 per maand, bracht hij bij elkaar door kranten rond te brengen. Van zijn vader kreeg hij geen steun, omdat die hem liever in de zaak had. De lessen waren in het gebouw van de Christelijke school in Amersfoort aan de Frederik van Blankenheymstraat. “Eigenlijk was het een school van niks. Het cursusgeld bedroeg fl 60 per jaar. Ik kon dat amper bij elkaar brengen.” Hij behaald op 23 juni 1936 de onderwijzersacte en in juli 1940 de hoofdacte. “Met mijn Onderwijzersacte kon ik op de Lagere School op de Glind komen (nu de M J C Besselaarschool) als ‘kwekeling met acte’ met ene inkomen van fl 2,50 in de week. .Ik was er in feite het hoofd, want het hoofd, meneer De Haan, kon absoluut geen orde houden. Ik ben er gebleven tot het einde van de oorlog.”

In 1941 kreeg hij een aanstelling als onderwijzer aan die school. Hij deed er ook de zondagschool. Ondertussen vroeg ds Hofstede van Leusden hem om in de winter ’s zondagsavonds een keer in de twee weken een Bijbelgroep te leiden in Asschat, omdat het toen voor kerkgangers moeilijk was om naar de kerk in Leusden-Zuid of in Amersfoort te gaan. Deze “huiskamerkerk” werd door de deelnemers zeer op prijs gesteld.

Toen hij een aanstelling had gekregen als onderwijzer wilde hij ook graag trouwen. Een goede kennis, een collega wagenmaker in Barwoutswaarder, was Aart Rietveld. Henk trok op met zijn zoon Gert, die hem voorstelde aan een nichtje, Jo de Lange, dochter van timmerman-aannemer Arie de Lange en Pie Rietveld. Jo was onderwijzeres en werkte sinds 9 mei 1940 in Oudewater. Hun eerste ontmoeting was op 20 november 1941 in het ouderlijk huis van Jo in Zegveld. Henk liet er geen gras over groeien en zocht Jo een maand later op in Oudewater voor een afspraakje. Samen fietsten ze terug naar Zegveld. Ze maakten een nieuwe afspraak op het station in Utrecht op Nieuwjaarsdag 1942, waar ze in een restaurant genoten van koolraapstamp met maggi. Ze spraken de datum voor de verloving af: 2 oktober 1942, de 27ste verjaardag van Henk. Op 1 juli 1943 traden ze in Zegveld in het huwelijk. Hij kreeg van zijn schoonvader fl 200 meer “voor de eerste kosten”. Ze konden een bovenwoning krijgen aan het Kerkplein in Scherpenzeel. Op 2 april 1944 werd het eerste kind, Rien, geboren. Op 8 augustus 1945 volgde At en op 3 september 1947 Ben. Het gezin met drie zonen was compleet. Na de Bevrijding kreeg Henk, op voorspraak van ds Westra Hoekzema, een Bonder, die eerder predikant was geweest in Zegveld, een baan aangeboden als onderwijzer aan de christelijke lagere school aan de Glashorsterdijk in Scherpenzeel. De heer Klei, de vader van Bert Klei, was hoofd. Hij kreeg een klas met 65 leerlingen. Henk werd lid van de kerkenraad en was actief in het kerkelijk jongerenwerk.

In 1950 solliciteerde Henk naar een baan als leraar algemeen vormend onderwijs aan de ambachtsschool van het Nederlands Hervormde Opvoedingsgesticht voor jongens Valkenheide te Maarsbergen (nu Leo Stichting Groep, Joozt). Hij nam er het initiatief tot het organiseren van de Valkenheide wandeltochten, die zeer populair waren, omdat de wandelroutes liepen over de prachtige landgoederen van de Utrechtse Heuvelrug, die anders voor het publiek gesloten waren. Ook hier werd hij gekozen als lid van de kerkenraad van de Hervormde Gemeente Maarsbergen. Hij bleef er tot 1958, toen hij een benoeming aanvaardde als leraar A.V.O. op de christelijke lagere technische school in Alphen aan den Rijn. Hij gaf er ook les op de Avondschool. Hij werd direct na vestiging in Alphen gevraagd lid te worden van de Hervormde kerkenraad.

In 1963 nam hij de uitdaging aan om hoofd te worden van een kleine, noodlijdende school voor voortgezet gewoon lager onderwijs (VGLO) aan het Noordeinde te Leiden. “Ik zei bij mijn sollicitatie: “Ik ben de baas.”Ik heb er al die tijd nooit een jongen of meisje een draai om de oren gegeven. Ze deden wat ik zei. Ze waren ontzettend bang voor mij, want als ik kwaad was was ik echt kwaad. Aan de andere kant vond ik dat er geen dag was of er moest gelachen worden. Dat heb ik zo mijn hele leven gedaan. Als er een keer een dag niet gelachen werd dan was het voor mij geen goede dag.”

Door een goede discipline, hart voor de leerlingen en door het ontwikkelen van praktisch gerichte lesmodulen als typen, boekhouden, winkelkunde bleef de school groeien. Hij introduceerde onder meer het Leidse Sleuteldiploma, waardoor leerlingen gemakkelijker een baan konden vinden bij de Leidse middenstand. Na een fusie zorgde Henk dat er een nieuw schoolgebouw kwam bij Station Lammenschans aan de Nieuwe Vaart. Dat werd ook de nieuwe naam van de school. Het is nu een V.M.B.O school en deel van de Da Vinci Scholengemeenschap. “Een jongen was een keer aan het vechten met een leraar. Ik liet het begaan om het gezag van de leraar niet te ondermijnen. De volgende dag gaf ik die jongen een enorm pak slaag. Ik zei: “Ik zal je leren hoe je moet vechten.”Hij ging huilen. Zijn ouders kwamen me bedanken. Ze zeiden: “Je bent de eerste die hem aan kan.”Ik zei tegen de jongen: “ Nu ga je werken, rotzak!”Hij ging ontzettend hard zijn best doen, met heel goede resultaten.”

“Als directeur van de VGLO (VMBO) school sjouwde ik de gangen van de school door. Je moet als directeur niet allerlei flauwe dingen doen. Je moet de baas wezen.”

“Jongens van een bepaalde leeftijd moeten altijd rotjongens zijn. Een zei: “Ik doe helemaal niets!”Ik zei: “Je gaat werken of ik gooi je de trap af.”De jongen begon hard te lachen en ging hard werken. Onderwijs is het mooiste vak dat er is. Met de meiden had ik geen probleem. Die waren gek op me.”

Op 1 mei 1980 ging Henk met de vut, omdat hij in oktober van dat jaar met pensioen zou gaan en hij zijn opvolger, de heer Ragut, alle ruimte wilde geven. Hij omschreef dit later wel eens als “de zwartste dag in mijn leven” zo graag wilde hij actief blijven in het onderwijs van de leerlingen, waar hij zo bij betrokken was.

Henk is ook nog bestuurslid geweest van de Martha-Stichting.

Na zijn pensionering was hij nog jaren actief in de Confessionele Vereniging Alphen. Hij bleef lid van de Hervormde Kerkenraad van de Adventskerk tot 1980, toen hij wegens zijn leeftijd aftrad. Daarna was hij nog jaren actief als ziekenbezoeker.

Henk Ipenburg werd op 2 oktober 1915 in Hamersveld, gemeente Leusden, geboren. Hij overleed op 1 mei 2009 in Alphen aan den Rijn.

(\N)
(\N)
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden