Het consult

Helpt een behandeling tegen lage rugpijn nu wel of niet?

Beeld Suzan Hijink

Een lezer heeft last van lage rugpijn, niet voor het eerst. Hij is nog niet naar de huisarts geweest. Hij las dat de behandeling van lage rugpijn niet effectief is. Hoe zit dat, wil de lezer weten.

Het onderzoek waar de lezer op doelt, is een publicatie van internationale wetenschappers, waarbij onder andere VU-hoogleraar Maurits van Tulder betrokken was. "Wat wij in het onderzoek laten zien, is dat er veel onnodige en onterechte zorg wordt gegeven", zegt hij. "Er wordt snel doorverwezen, omdat de huisarts bijvoorbeeld weinig tijd heeft of omdat patiënten aandringen op een verwijzing. De huisarts zou eigenlijk meer kennis moeten hebben over rugklachten en het bewegingsapparaat om een betere beslissing te kunnen nemen."

Een operatie moet volgens Van Tulder waar mogelijk voorkomen worden. "Lang niet iedereen die wordt geopereerd, raakt van zijn klachten af. Je moet er dus voorzichtig mee omgaan."

Uit onderzoek blijkt dat chronische klachten in de onderrug meestal tijdelijk zijn. De pijn houdt een tot twee weken aan, zoals ook bij de lezer. Een pijnstiller geeft dan verlichting. Patiënten waar de klachten hardnekkiger zijn, hebben soms wel drie maanden last.

Helaas keren klachten aan de onderrug geregeld terug. "Bij de een wat sneller dan bij de ander", zegt Van Tulder. "In de periodes dat de pijn het heftigst is, moet je toch proberen te blijven bewegen, inclusief naar het werk gaan als het mogelijk is."

Oefeningen

Bij bewegen horen ook oefeningen. Welke? Dat maakt volgens Van Tulder niet zoveel uit, zolang het maar iets is wat bij je past. Ga niet zwemmen als je dat niet leuk vindt, zegt hij. Buikspieroefeningen, waarvan fysiotherapeuten aanraden om deze thuis te doen, werken ook niet. Althans, wel als een rugpatiënt de oefeningen trouw uitvoert, maar dat is zelden het geval. "Je moet oefeningen bedenken die mensen aanspreken en die ze blijven doen. Dan gaan conditie en spierkracht vooruit, wat effect heeft op je rugklachten."

Elk jaar krijgen ongeveer 1,6 miljoen Nederlanders last van lage rugpijn. Het is een van de meest voorkomende klachten bij huisartsen. Voor rugpatiënten zijn ervaringen met de zorg vaak frustrerend, omdat artsen zelden de oorzaak van de klachten vinden. Bij ongeveer 5 procent van de mensen met rugklachten is een lichamelijke ziekte of afwijking de oorzaak. Dat kan een botbreuk zijn, een infectie of een verschoven wervelschijf. Bij 95 procent is geen lichamelijke afwijking gevonden.

Ja, het is frustrerend voor zowel patiënten als onderzoekers dat er zo weinig bekend is over de oorzaken van lage rugpijn, zegt Van Tulder. "Als je de oorzaak weet, kun je ook een gerichte behandeling vinden. Omdat we de oorzaak niet weten, zijn er veel zorgverleners die er sterk van overtuigd zijn dat ze het wel weten. Er zijn fysiotherapeuten met een duidelijk verhaal over rugpijn die wordt veroorzaakt door spieren, bindweefsel, kapsel of de wervelkolom. Pijnspecialisten praten overtuigend over een zenuwblokkade in het facetgewricht of het SI-gewricht. Een chirurg kan weer op basis van een MRI-scan zeggen dat het door een hernia komt. Maar het enige wat we zeker weten, is dat we vaak niet weten wat de oorzaak is van de rugklachten."

De website Gezondheidsplein noemt een aantal risicofactoren voor pijn in de onderrug:

Een slechte lichamelijke conditie
Zwakke ondersteunende rugspieren
Een slechte houding
Een verkeerde manier van belasten (bijvoorbeeld verkeerd tillen)
Zware lichamelijke arbeid
Te weinig lichaamsbeweging
Overgewicht
Vermoeidheid
Artrose
Osteoporose

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Wilt u bijvoorbeeld weten hoe u blessures het beste kunt tegengaan? Het antwoord hierop en meer vindt u in dit dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden