Helpen explosies in de gracht Nederland als filmland?

Opnamen van 'The Hitmans's Bodyguard' in de Amsterdamse grachten.Beeld TRBEELD

'Dunkirk' en 'The Hitman's Bodyguard' ontvingen ieder rond een miljoen euro subsidie om in Nederland te filmen. Reden: het Nederlands filmklimaat en de internationale concurrentiepositie bevorderen. Gebeurt dat ook?

Auto's die de Amsterdamse grachten in vliegen, mitrailleurvuur op de kades, schotenwisselingen en achtervolgingen elders in de stad: waarschijnlijk waren de opnamen in juli 2016 van 'The Hitman's Bodyguard' de spectaculairste die Amsterdam ooit had gezien. Hollywood aan de Amstel, klonk het. Om dat mogelijk te maken, ontvingen de producenten via het Nederlandse Filmfonds 900.000 euro. Hoe zit dat precies?

Eind 2013 besloot het kabinet om jaarlijks 20 miljoen euro extra uit te trekken voor een stimuleringsmaatregel voor de Nederlandse filmindustrie. Doel van de regeling is om 'een gezond filmproductieklimaat in Nederland te bevorderen en de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse filmindustrie te versterken.'

De regeling komt erop neer dat producties geld krijgen als ze ook geld in Nederland besteden, uitgaven die specifiek gericht moeten zijn op bovenstaande doelstellingen. Dat wil zeggen: Nederlandse vakmensen en bedrijven inschakelen. Die regeling, het 'Netherlands Film Productions Incentive', was en is noodzakelijk, daarover is iedereen het eens. Voordat de regeling van kracht werd, kozen buitenlandse, maar ook Nederlandse producties voor opnamen en postproductie (beeld- en geluidbewerking) in omringende landen die al een voordeelmaatregel hadden.

Vorig jaar ontvingen Dunkirk (een miljoen euro, gefilmd bij Urk) en The Hitman's Bodyguard de hoogste bijdragen. Dat de laatste Nederland geld opleverde, staat vast. De Amsterdamse filmcommissaris Simon Brester sprak over 2500 hotelovernachtingen en werk voor onder meer cateraars, bloemisten en decorbouwers. Maar de grote vraag is: hielp dit ook echt het productieklimaat en de internationale concurrentiepositie van de Nederlandse filmindustrie?

Tekst gaat verder onder de afbeelding

Scene uit de film Dunkirk.Beeld RV

Een monitor van de regeling die het Filmfonds jaarlijks door hetzelfde adviesbureau laat uitvoeren - gebaseerd op een enquête onder 179 respondenten - is onverdeeld positief. Er blijkt uit dat door de regeling 'significant meer' in de Nederlandse filmindustrie wordt besteed: voor elke euro subsidie zou 4,77 euro aan productie-uitgaven terugvloeien in de Nederlandse economie.

Kritiek op regeling

Maar, zegt producent San Fu Maltha, die te kennen geeft dat kritiek op de regeling hem door het Filmfonds niet in dank wordt afgenomen: "Het blijvende effect van Dunkirk en The Hitman's Bodyguard voor de industrie is minimaal.

"Want het ligt niet voor de hand dat de grachten van Amsterdam of de haven van Urk binnenkort nog een keer gebruikt zullen worden. Daarnaast is voor die films geen postproductie in Nederland gedaan. Op een enkele uitzondering na worden Nederlandse vaklui niet continu ingeschakeld." Ook volgens hem is die regel noodzakelijk, maar schort het aan de uitvoering door het Filmfonds.

De regeling moet voorkomen dat Nederlands geld naar het buitenland verdwijnt. Dat lijkt te lukken. Maar er wordt over nagedacht om ook films met kleinere budgetten te laten profiteren: op die manier kan aan talentontwikkeling worden gedaan. Dat zou voor structurele verbetering van de concurrentiepositie zorgen, menen critici als Maltha.

Want beweren dat die verbetert door de opnamen van megaproducties als Dunkirk en The Hitman's Bodyguard, lijkt niet realistisch.

Lees ookEvacuatie als supersonische thriller

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden