Help de hulp met een scheut handel

„Ik zie liever dat Afrika zijn beste zonen stuurt naar de wereldhandelsorganisatie WTO in Genève dan naar de VN-instellingen in New York.”

De zin is van toenmalig PvdA-minister voor ontwikkelingsamenwerking Eveline Herfkens. Zij bedoelde daarmee dat het scheppen van banen in ontwikkelingslanden wat hoger op de prioriteitenlijst moest staan in de arme wereld dan politiek geneuzel. De grote slagen in de bestrijding van armoede dienden te komen uit de economie, het slechten van handelsmuren, het betalen van eerlijke prijzen, het opkrikken van werkomstandigheden en het creëren van investeringsmogelijkheden in bijvoorbeeld Afrika.

De productieve sectoren werden wat haar betreft onvoldoende bediend, waardoor veel ontwikkelingslanden niet van hun hulpverslaving af konden komen.

Grofweg tien jaar na haar uitspraak lijkt eindelijk de ontwikkelingshulp op een meer economische leest te worden geschoeid. Voorbeelden zijn er te over, ook op het Nederlandse erf. Meubelconcern Ikea, M & S en Levi's werken met onder meer ontwikkelingsorganisaties Solidaridad en Icco, met de Rabobank en het Wereldnatuurfonds aan het verduurzamen van katoen. De uitkomst moet zijn dat 150.000 katoenboeren hun inkomen zien stijgen, dat 400.000 hectare land duurzaam wordt benut en dat 1,5 procent van de katoenproductie in de wereld een duurzaamheidscertificaat krijgt.

Vergelijkbare projecten liggen klaar met partijen als Mars, Ahold, Cargill, Heinz en Oxfam Novib bij de cacao. Ook hier moet een inkomensverbetering volgen voor 500.000 kleine boeren in West-Afrika en moet 500.000 hectare land duurzaam worden beheerd.

Thee, soja , toerisme, tropisch hardhout, natuursteen en kweekvis, het zijn sectoren waar de klimaatagenda spoort met de ontwikkelingsagenda en blijkbaar ook past in het denken van het grote bedrijfsleven. Eindelijk wordt ontwikkelingshulp bedreven uit meer dan alleen het gevoel dat iedereen had toen zilverpapier rond de chocolade nog werd ingezameld voor arme zwartjes. Eindelijk krijgt het woord ontwikkelingshulp een kans te evolueren in ontwikkelingsinvestering. Daar was dan een tijdelijke tussenstap met ontwikkelingssamenwerking voor nodig. Bij de nieuwe benadering in het zestig jaar oude denken over hulp aan de armsten hoort ook een nieuwe behandeling in de Tweede Kamer. Helaas mocht dat niet zo zijn. De hulp bleek, als je VVD-aanvoerder Mark Rutte mocht geloven, te beperken tot noodhulp, De rest verdween toch maar in de zakken van zichzelf verrijkende overheden.

Rutte blijkt zich daarmee te vervreemden van zijn natuurlijke achterban, het bedrijfsleven. In de slag om de rechtse kiezer wordt Mars genegeerd en Ikea het bos in gestuurd, en krijgt theegigant Unilever een koude koffie geserveerd.

Voor het liberale denken over ontwikkelingshulp moet je blijkbaar bij minister Koenders (PvdA) zijn.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden