Hellen, hellen, hellen, tot het net niet scheurt

Diederik Samsom belooft: 'De strijd zal herkenbaarder zijn'. Beeld Werry Crone
Diederik Samsom belooft: 'De strijd zal herkenbaarder zijn'.Beeld Werry Crone

Jaren was het in de politiek gewoon, zeggen dat 'links' en 'rechts' achterhaalde begrippen waren. Beter sprak men van progressief en conservatief. Maar na afgelopen weekeinde, waarin de Partij van de Arbeid een eendrachtige koerswending linksaf maakte, lijkt alles opeens terug bij het oude.

De PvdA is weer ouderwets links. Zo ouderwets, dat de leiders voor het gemak de taal van de oude socialisten weer gaan spreken. "Kameraden", sprak Diederik Samsom afgelopen zaterdag tot zijn partij, "de lange mars door de instituties moet opnieuw worden afgelegd." Stap voor stap willen de sociaal-democraten nu weer het leven van de mensen een beetje beter maken. Zoals de socialisten een eeuw geleden dat proces 'strijd' noemden, deed Samsom dat nu weer. "Wij kunnen die strijd als geen ander voeren", zei hij.

Het is oud en nieuw tegelijk. Er liggen jaren achter ons van crisis, van ingrepen. Van beleid waarbij voor de kiezer nog maar nauwelijks het verschil tussen VVD en PvdA te zien was. Het waren zware jaren, ook voor beide coalitiepartijen - de kiezer kon hun verantwoordelijkheidsgevoel maar matig waarderen. Nu is dat allemaal voorbij. "De strijd", beloofde Samsom zijn bezorgde volgers, zal de komende tijd "herkenbaarder zijn".

Links buiten de boot
Een goed verstaander kon het de afgelopen week al zien, toen op donderdag Samsom zelf de macht van de zorgverzekeraars aankaartte. Diezelfde dag stapte minister Asscher woedend op ING af, waar men zich voor de ingang van een strengere wet nog snel leek te willen ontdoen van uitzendkrachten. Een dag later volgde eurofractieleider Tang, die voorstelde 'paal en perk te stellen aan speculaties van banken met spaargeld'.

Zo zal het verder gaan, zolang het nog duurt. Ze kunnen nog zó met de VVD in een kabinet zitten, vanaf nu gaan de sociaal-democraten zo ver mogelijk links buiten de boot hangen. "We hellen, hellen, hellen tot het net niet scheurt", sprak zaterdag Monica Sie, directeur van het wetenschappelijk bureau van de PvdA.

Strijdlust
Het is niet alleen de PvdA. Ook coalitiepartner VVD helt, maar dan zoveel mogelijk naar rechts. We kenden er al het pleidooi van fractievoorzitter Halbe Zijlstra om politie-agenten uit te rusten met mitrailleurs. Daar kwam na de Statenverkiezingen het voorstel van kamerlid Azmani bij, om de grenzen van Europa te sluiten voor vluchtelingen. Vervolgens pleitte Zijlstra voor een nieuwe buitenlandpolitiek, uitgaand van eigenbelang.

Het is even wennen. Maar vreemd is het niet, zegt vicepremier Asscher. "Strijdlust is altijd goed. Het zou heel treurig en verwarrend zijn als PvdA en VVD alleen maar hetzelfde zouden zeggen."

Het kabinet van VVD en PvdA heeft nog twee jaar te gaan. Haalt het, met twee naar beide kanten overhellende helften, de eindstreep? Beide partijen zeggen nadrukkelijk van wel. Vooral voor de PvdA is het hopen dat dat waar blijft, want de huidige peilingen geven de partij niet snel een nieuwe kans op regeren.

Bestuurlijke verantwoordelijkheid
Intussen loopt een herboren CDA zich al warm om deel te nemen in een nieuw kabinet. Op het congres van die partij, ook afgelopen zaterdag, waren drie oud-premiers zeer zelfverzekerd over de toekomst. Lubbers: "Ik verlang vurig naar het moment dat mijn CDA weer bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt". Geen probleem, voorspelde zijn voorganger Dries van Agt: "De verkiezingsuitslag zal de volgende keer zo zijn, dat ze niet meer zonder ons kunnen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden