Helikopters voor lieverdjes

AMSTERDAM - Het is oorlog. Dag en nacht klinkt het geraas van wentelwieken boven Amsterdam. Helikopters hangen als vervelende muggen stil boven een plek of haasten zich schuin naar voren over de stad. En als dan ook nog sirenes klinken van politiewagens, draait de Amsterdammer zich om in z'n bed en vraagt zich af: 'Is het weer chaos?'

De stad ontwaakt op deze maandagochtend in verwarring. De radio, televisie en kranten melden dat er bijna 350 anarchistische demonstranten zijn opgepakt door de politie, toen iedereen al op een oor lag. Buiten klinkt het intussen vertrouwde helikoptergeraas en de sirenes. Het is gewoon ter bescherming van de Europese leiders die hun eerste vergaderdag ingaan. Maar alles is intussen besmet door het rellenvirus. Zelfs het filerijden op de doorgangsroutes vanwege de afzettingen voor de Eurotop lijkt verdacht. En de radio kondigt zenuwachtig aan dat er zich enkele duizenden Koerden verzamelen bij het Centraal Station voor een demonstratie naar het Leidseplein.

Voor het station is er van een demonstratie echter niets te zien en op het Leidseplein evenmin. De Koerden zijn kwijt. De man achter de Koerdische boekenstand met boeken van de PKK voor de Stadsschouwburg weet van geen demonstratie en een jonge vrouw die hij erbij haalt evenmin. Na onderling overleg met twee anderen blijkt er plots wél een demonstratie op komst te zijn. “Tegen de Turkse bezetting van Koerdistan”, licht een Koerd uit Düsseldorf toe. “Turkije hoort niet thuis in de Europese Unie. De Turkse regering respecteert de mensenrechten niet. Europa moet Turkije en de Koerden aan tafel brengen om de problemen op te lossen.”

Vanaf het podium klinkt Koerdische muziek. “Mag ik je pen even”, vraagt een Koerdische jongen uit Deventer. Daarmee rijgt hij een touw door een spandoek waarop een kleurenprint staat van de leider van de PKK: gespierd, geborstelde zwarte snor, en Koerdische bergen achter z'n rug. Terug bij de boekenstand zijn de PKK-boeken plots weg. Gabriel Garcia Marquez ligt er nu, Thomas Mann en Toni Morrison, in het Koerdisch. Een politieagent weet te melden dat de Koerdische demonstranten zich op de Dam verzamelen.

Daar hebben de Europese leiders net hun vijfgangen-lunch achter de kiezen in het Paleis. Geen Koerd te bekennen, wel de actiegroep Compassion in Worldfarming die zich verzet tegen het dierenleed op de boerderij. Elke zwarte limousine met rookglas die wegrijdt, wordt door de dierenliefhebbers nagejoeld. “We willen een aanpassing in het Verdrag van Amsterdam”, zegt Elisabeth Harper uit Londen. “In de Europese wetgeving zijn dieren hetzelfde als een landbouwproduct. Er is helemaal geen begrip dat dieren kunnen voelen. Wij willen dat de stem van het dier wordt gehoord.” Ze is vanochtend per bus aangekomen en vanavond gaat ze weer weg. De reis heeft zin gehad. Bij het betreden van het paleis hebben de ministers de demonstranten gezien. “Sommigen staken de duim op, anderen wendden hun gezicht af.'

De helikopter vliegt weg, naar De Pijp, waar op het Marie Heinekenplein een fietsdemonstratie van de Autonomen start naar het Grenshospitium. Met bus en wapenstok is de ME uitgerukt. Ze verwacht rellen. Sinds dit weekeinde staat autonoom gelijk aan rotzooi. Tot ergernis van organisator Sjoerd. Het hoofdstedelijk Autonoom Centrum heeft de laatste jaren een reputatie opgebouwd door haar inzet voor asielzoekers. Maar een paar dagen die chaoten in de stad en plots ben je staatsgevaarlijk. Met dank aan de media die alles wat zich 'autonoom' noemt op één hoop gooien.

De fietsers zien er inderdaad niet agressief uit. Maar de politie mijdt elk risico. Het ludiek bedoelde plan om over het Frederiksplein te fietsen, wordt in de kiem gesmoord. Een cordon ME'ers blokkeert de weg. Een koor van Indianengehuil, fietsbellen en scheepstoeters klinkt op. Maar de fietsers nemen het vrolijk op, zelfs als ze bij de Amstel in tweeën worden gespleten. 'EU rotop!', klinkt het in spreekkoor. Daarna fietst de helft de Amstelbrug over en de andere helft een brug verderop. Hard gaat het niet. Het is eerder steppen.

Op de Kruislaan wordt nog even halt gehouden om affiches tegen de EU van het fascistische Vlaamse Voorpost van een reclamezuil te scheuren. En dan is er al het groen van Diemen. “Het gaat heel goed hè”, zegt een oudere vrouw in een T-shirt van het Autonoom Centrum. “We zijn ook een heel lief groepje, toch?”

Bij het Grenshospitium aangekomen, lopen de demonstranten langs de massaal aanwezige ME om het gebouw heen. Er wordt gefloten, geroepen, getrommeld, geschreeuwd en gezwaaid naar de asielzoekers binnen. Een enkel raam gaat open en een man zwaait terug. Het hek wordt volgehangen met spandoeken tegen het asielbeleid. Met twee houten katapulten schieten de demonstranten tennisballen het hek over. Iedereen mag een bal beschrijven. 'Dont't give up' schrijft een meisje.

Dan valt de nacht over de stad: de rellen beginnen weer, nu bij de Munt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden