Koloniaal verledenSchaamte

Helft Nederlanders trots op zijn koloniaal verleden

Beeld Photo News

De koning mag zich dan schamen voor Nederlands’ gedrag in de voormalige koloniën, de gemiddelde Nederlander doet dat bepaald niet. Juist op het moment dat koning Willem-Alexander sorry zei voor het geweld en de uitbuiting van mensen in de voormalige kolonie Indonesië, maakt het gerenommeerde Britse onderzoeksbureau YouGov de uitkomsten bekend van een internationaal opinie-onderzoek.

Inwoners van het Verenigd koninkrijk, Frankrijk, Italië, Spanje, Duitsland, België, Japan en Nederland werden gevraagd naar hun mening over de voormalige koloniën.

“Zou u zeggen dat het koloniale verleden van uw land iets is om trots op te zijn, of is het eerder iets om je voor te schamen?”, was de vraag. Precies de helft van de 1002 ondervraagde Nederlanders zei ronduit dat het koloniale verleden ‘iets is om trots op te zijn’. In andere landen was die trots veel minder wijd verbreid: het meest fier zijn de Britten met 32 procent en daarna de Fransen met 26 procent. 

De Britse onderzoekers maakten woensdag de uitkomsten bekend. Voor hen was het al nieuws dat 32 procent van de Engelsen nog altijd trots is op het koloniale verleden. De onderzoeksvraag van data-analist Matthew Smith was of het een Brits fenomeen is dat zijn landgenoten een bijzonder rooskleurig beeld hebben van hun koloniale verleden. Hij ontdekte dat Britten inderdaad uitzonderlijk trots zijn – maar dat er nog een ander, klein landje is dat zich nòg minder aantrekt van alle postkoloniale kritiek van de laatste jaren.

“Behalve voor de Nederlanders, lijkt het koloniaal verleden de meeste Europeanen weinig te kunnen schelen”, schreef Smith in de gisteren gepubliceerde analyse van de uitkomsten. Behalve de trots valt in de Nederlandse antwoorden ook een gebrek aan schaamte op. Zes procent van de Nederlanders vindt het koloniaal verleden iets om je voor te schamen. In de andere Europese landen is de schaamte wijder verbreid – daar ligt die tussen de 14 (Frankrijk) en 26 procent (Italië).

Ook zou meer dan een kwart (26%) van de Nederlanders nog altijd zijn kolonies willen hebben. In het Verenigd Koninkrijk heeft 27 procent van de mensen heimwee naar de tijd van de koloniën.

Nederland worstelt met zijn koloniaal verleden. Een doorbraak kwam gisteren, toen de Nederlandse koning, staand naast president Joko Widodo in het Engels zei: “Voor geweldontsporingen aan Nederlandse zijde in die jaren wil ik hier nu, in navolging van eerdere uitspraken van mijn regering, mijn spijt uitspreken en excuses overbrengen. Dit doe ik in het volle besef dat de pijn en het verdriet van de getroffen families generatieslang voelbaar blijven.”

Aan het excuus ging een moeizame voorgeschiedenis vooraf. In 1995 kwam het vorige staatshoofd, koningin Beatrix, niet verder dan ‘het stemt ons bijzonder droevig dat zovelen in de strijd zijn omgekomen’. In 2005 kwam er een eerste doorbraak toen minister ben Bot van buitenlandse zaken zei dat Nederland aan de ‘verkeerde kant van de geschiedenis stond’. Later volgden excuses voor alle standrechtelijke executies in de naoorlogse strijd, in 2013 door de ambassadeur en in 2016 herhaald door minister Koenders. Maar een spijtbetuiging van het staatshoofd bleef tot gisteren uit.

Lees ook: 

Wat het excuus van de koning aan Indonesië betekent

Koning Willem-Alexander heeft zijn spijt uitgesproken en excuus aangeboden voor de “geweldsontsporingen van Nederlandse zijde” in de jaren van strijd na de Indonesische onafhankelijkheidsverklaring op 17 augustus 1945.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden