'Helena wil iets teruggeven aan het leven'

Inez van Oord, bladenmaakster

"Natuurlijk heb ik me afgevraagd: is Helena's project een boek waard? Kan ik dit verhaal verkopen? Ja, dat kan ik, is mijn conclusie. Dit is geen hobbyproject van een verwende tante die 'iets goeds wil doen'. Dit is het verhaal van een vrouw die alles achterliet - ze had een mooi leven, met kunst, muziek, een prachtig huis - omdat ze voelde dat ze dat moest doen. Mijn boek gaat niet over een project alleen, het is een verhaal over hoop, durf, over in de benen komen. Niemand hoeft er voor naar Peru, het kan ook hier.

Tien jaar geleden kwam ik in contact met Helena van Engelen, een Amsterdamse die huis en haard verliet om in Peru een project te starten voor wat zij noemde 'vergeten kinderen': plattelandskinderen uit straatarme gezinnen. Voor Seasons, het blad dat ik toen leidde, wilde ik een verhaal maken over haar initiatief. Aanvankelijk zag Helena het niet zitten om ons - fotograaf Mirjam Bleeker en ik - te ontvangen. Meer dan een lap grond in Urubamba, een klein dorpje ten zuidoosten van Lima, had ze nog niet. We gingen toch en we beleefden een bijzondere tijd.

Vorig jaar reisden Mirjam en ik op eigen gelegenheid terug naar Peru, om te zien wat er was geworden van Helena's project Niños del Arco Iris. Onze vrienden, kunstenares Jet Bergmans en designer Pieke Bergmans, gingen mee: Jet om illustraties te maken, Pieke om designworkshops te geven. Ons boek 'Mamita, moeder van een vallei vol kinderen' is het resultaat van dat bezoek.

Helena heeft in tien jaar tijd een gemeenschap opgebouwd met medische faciliteiten, naschoolse opvang en vier beroepsopleidingen. Dagelijks komen honderden kinderen naar haar toe voor een douche, een maaltijd en extra lessen. Helena heeft vijfentwintig mensen in dienst en runt een strak geordend bedrijf. Ik noem haar wel eens 'de liefdevolle kolonel' - dat klinkt niet aardig, maar het is precies daardoor dat haar project zo succesvol is.

Helena wil niets 'oplossen', zij wil die kinderen hun waardigheid teruggeven, hen weer rechtop laten lopen. Ze ziet elk poppetje. Wie het niet redt, plukt ze eruit en helpt ze weer op gang. Helena is de zestig gepasseerd, maar onvermoeibaar. Ze zet zichzelf aan de kant en gáát maar door, ook als ik soms allang dacht: en nu even de ogen dicht.

Ik ervaar het als mijn missie om Helena's verhaal op te tekenen en te verspreiden, zodat het ook hier mensen in beweging kan brengen. Van Helena had dit boek niet geschreven hoeven worden. Voor haar project wil ze aandacht, zelf hoeft ze niet in de schijnwerpers. 'Ik doe dit niet voor mezelf', zegt ze. 'Ik wil iets teruggeven aan het leven.' Lang vond ik dat een moeilijke zin. Alsof het leven een koektrommel is waaruit je jarenlang alleen genomen hebt en waaruit je op de valreep ook maar eens gaat uitdelen. Nu ik heb gezien hoe zij bezig is in Peru, begrijp ik haar. Ze gééft.

Voor ons boek 'Mamita' geldt misschien hetzelfde: het levert ons niets op, maar we wíllen het maken en schenken de volledige opbrengst ervan aan het project Niños del Arco Iris. Helena geeft iets terug aan het leven, wij geven haar dit boek."

Inez van Oord: Mamita, moeder van een vallei vol kinderen. www.mamitahelena.com, € 19.95

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden