Hele wolkenkrabbers staan leeg, toch stijgt de huizenprijs in China

"Voor een woning van 100 vierkante meter leg je in Shanghai een bedrag neer van gemiddeld 620.000 euro, evenveel als in New York en meer dan in Londen" Beeld ANP

In China is sprake van gigantische leegstand. Toch rijzen huizenprijzen de pan uit.

Met het belangrijke vijfjaarlijkse congres in Peking voor de boeg wil president Xi Jinping bovenal de rust bewaren en dus de economische risico's beperken. Maar maatregelen die de oververhitte huizenmarkt moeten afkoelen, zoals aankoopbeperkingen voor tweede of derde huizen, werken nog onvoldoende, blijkt uit cijfers van het Chinese bureau voor de statistiek.

De verkoopprijzen van nieuwe huizen zijn in januari en februari met 23 procent gestegen vergeleken met dezelfde periode vorig jaar. De totale vastgoedmarkt zet de lijn van recordjaar 2016 door. Van schaarste is geen sprake: uitgedrukt in vierkante meters steeg de voorraad leegstaande huizen, naar 407 miljoen vierkante meter. Kopers betalen meer omdat ze verwachten, of hopen, dat de waarde van hun huis blijft groeien. 

Volgens een analist van Bloomberg zoeken kopers in provinciale steden naar snelle winsten, geïnspireerd door speculanten in de vier grote steden: Beijing, Shanghai, Guangzhou en Shenzhen. Daar gingen de prijzen sinds begin 2015 steil omhoog. "Voor een woning van 100 vierkante meter leg je in Shanghai een bedrag neer van gemiddeld 620.000 euro, evenveel als in New York en meer dan in Londen", schreven Hugo Erken en Björn Giesbergen van de Rabobank in een analyse. '93 miljoen Chinezen wonen in een bubbelstad', berekende de bank, oftewel 12 procent van de stedelijke bevolking. Dat maakt de Chinese huizenmarkt 'mogelijk een nog groter risico voor de wereldeconomie' dan Trumps protectionistische neigingen.

De huizenmarktbubbel kan knappen door bijvoorbeeld een onverwachte rentestijging. Als huishoudens hun financiële lasten niet meer kunnen dragen, of als ze hun vermogen plotseling zien dalen, kan dit leiden tot paniekverkopen. Waarna de consumptie zal teruglopen en de bouwsector inzakt.

In de jaren 2017-2023 zou dat in China kunnen leiden tot een economische terugval van 20 procent, volgens de risicoanalyse van de Rabobank. Nederland zou daar als open economie het nodige van merken: een verlies van opgeteld 6 procent van het Nederlandse bbp. Oké, het geschetste scenario is wat extreem, erkennen de onderzoekers. Maar dat is de huizenbubbel ook.

Aangescherpte regels

In China stijgen de vastgoedprijzen harder dan je zou verwachten op basis van stijgende inkomens of verstedelijking. Wat meespeelt is dat Chinezen makkelijk aan krediet komen en weinig andere opties hebben om rendement te behalen. Sinds de beurskrach van 2015 vinden ze aandelen risicovol en de spaarrente ligt historisch laag. Om de koers van de yuan overeind te houden heeft China de regels voor kapitaalexport aangescherpt: in het buitenland investeren is moeilijker geworden.

Een huis kopen is een sociale aangelegenheid, vooral als jongeren trouwen; vaak leggen familie en vrienden geld bij. 70 tot 80 procent van het vermogen van gezinnen zit in stenen. Daardoor zitten ze minder aan een hypotheek vast dan Nederlandse huizenbezitters. Maar ze zijn niettemin kwetsbaar bij een waardedaling van hun woning.

Problematisch is dat Chinezen geld kunnen lenen bij allerlei aanbieders van financiële producten. De nieuwe toezichthouder op de banken Guo Shuqing zei begin deze maand alle gaten en kieren in het banksysteem te willen dichten. Hij kondigde maatregelen aan om de wildgroei van dergelijke schaduwbanken, en daarmee de vastgoedspeculatie, tegen te gaan.

'Geen probleem'

De Chinese detailhandel groeide met 9,5 procent in de eerste twee maanden van het jaar, wat lager is dan in december 2016 (10,9). Het is zelfs het laagste groeicijfer in bijna twee jaar. Maar volgens een woordvoerder van het bureau voor de statistiek "kent de consumptie in China geen probleem". Hij wijt de lagere groei aan een vertragende autoverkoop, als gevolg van teruggedraaide belastingvoordelen voor kopers van kleine auto's. China combineert de cijfers over januari en februari omdat het Chinees nieuwjaar anders een vertekenend effect geeft.

In de schulden voor een huis

Het vastgoed had de afgelopen jaren een belangrijk aandeel in de economische groei van China. Een rem op die sector betekent ook dat de tweede economie van de wereld genoegen moet nemen met de laagste groei in decennia. Voor dit jaar mikt premier Li Keqiang op 6,5 procent, vooral omdat de totale publieke en private schuld flink uit de hand loopt. Eind 2016 bedroeg die 277 procent van het Chinese bruto binnenlands product (bbp), volgens investeringsbank UBS. Vorig jaar ging 45 procent van de nieuwe leningen in China naar onroerend goed, waarvan het merendeel naar persoonlijke hypotheken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden