Helderheid staat voorop bij Vitens, maar nu even niet

Waterbedrijf Vitens houdt van helderheid en transparantie en mengt zich graag in maatschappelijke discussies. "Als grootste drinkwaterbedrijf van het land willen wij ons uitspreken over alle issues die onze core business raken", meldt het bedrijf in zijn jaarverslag over 2012. Even verderop stelt het bestuur: "Daarbij realiseren we ons terdege dat wie kleur bekent, zichzelf aanspreekbaar maakt. Maar dat is juist wat we willen: de dialoog met de omgeving aangaan."

Gezien die tekst was het niet zo vreemd dat bestuursvoorzitter Lieve Declercq zich in april publiekelijk mengde in de discussie over de proefboringen naar schaliegas. De Belgische waarschuwde dat het winnen van schaliegas zou kunnen leiden tot onherstelbare schade aan de grondwatervoorraad en een bedreiging kan vormen voor de drinkwatervoorziening. Er kan pas over boringen worden besloten als helder is welke risico's er aan zijn verbonden, zei Declercq, die sinds september 2012 de scepter zwaait bij Vitens en daarvoor werkte bij Esso Benelux, afvalverwerker Van Gansewinkel en bij Maltha Glasrecycling.

Duidelijke taal. Vitens levert water aan 2,4 miljoen huishoudens in de provincies Friesland, Overijssel, Flevoland, Gelderland en Utrecht. Het bedrijf beheert 48.000 kilometer waterleiding, telt 1400 werknemers en haalde vorig jaar een omzet van 352 miljoen euro. Grondwater is de belangrijkste 'grondstof' voor Vitens. Niet zo gek dat Declercq zich luid en duidelijk liet horen.

Maar nu Vitens zijn samenwerking met het Israëlische waterbedrijf Mekorot al na een maand heeft opgezegd, is de helderheid vervangen door mist. De samenwerking zou gestalte krijgen via Vitens Evides International, de dochter van Vitens en branchegenoot Evides die zich bezighoudt met internationale waterprojecten.

Vitens Evides International is onder meer actief in Mozambique, Kenia, Malawi, Bangladesh en Vietnam. Het helpt bij de aanleg van waterleidingen en sanitaire voorzieningen en het slaan van waterputten. Ruim 8 miljoen euro was daar vorig jaar mee gemoeid. Waarom ging Vitens met Mekorot in zee? Wat behelsde die samenwerking? Wat voor hulp zou Vitens bieden? Hoeveel mensen waren erbij betrokken? Hoeveel geld? En waarom stopt Vitens ermee?

Vitens wilde er deze week niets over kwijt, maar verwijderde wel teksten over het project van zijn website. Gisteren kwam Vitens dan toch met een verklaring, nou ja: zoiets. Het bedrijf meldde dat het deelnam aan de Nederlandse handelsmissie naar Israël en de Palestijnse gebieden en dat de Nederlandse regering daar de intentie uitsprak om de Palestijnse Water Autoriteit technisch te steunen; Vitens meldde dat minister Ploumen haar aangekondigde bezoek aan Mekorot afzegde en dat Vitens daarop contact zocht met het ministerie van buitenlandse zaken om te praten over 'het Nederlandse ontmoedigingsbeleid met betrekking tot Nederlandse activiteiten in nederzettingen'.

"Na overleg met betrokken partijen", zo vervolgt de verklaring, "kwam het bedrijf tot het inzicht dat het uiterst moeilijk wordt mogelijk toekomstige projecten in gezamenlijkheid uit te werken, aangezien deze niet los kunnen worden gezien van de politieke context."

Tja. Heeft Vitens uit eigen beweging de samenwerking opgezegd? Kwam het bedrijf in Israël tot de ontdekking dat Mekorot water uit de bezette westelijke Jordaanoever naar illegale joodse nederzettingen pompt? Kreeg Vitens dat inzicht door de afzegging van minister Ploumen? En wat heeft Buitenlandse Zaken gezegd?

Een woordvoerder van Vitens zegt desgevraagd dat hij er niets over mag zeggen.

Datzelfde geldt voor de zinsnede in de verklaring dat Vitens de komende weken overleg gaat voeren met Buitenlandse Zaken 'over de beste wijze waarop gevolg kan worden gegeven aan de positieve intenties en resultaten van deze handelsmissie aan zowel de Israëlische als Palestijnse zijde'.

Gaat Vitens soms heronderhandelen om het opgezegde contract te reanimeren? Woordvoerder Kraaijeveld: "Ik mag er verder helaas niets zeggen."

Legt Vitens hem het zwijgen op, of doet het ministerie dat? "Dat mag ik helaas niet zeggen."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden