Het consult

Helaas: met een smoothie krijg je je dagelijks aanbevolen portie fruit niet binnen

Beeld ANP

Als je niet van fruit houdt, is een smoothie dan een gezond alternatief?

Een sinaasappel lust hij niet. Wel sinaasappelsap. Een banaan is hem te melig. Appels hebben een nare structuur om in te bijten en bij de gedachte aan een kiwi trekken zijn wangen al naar binnen vanwege de zuurgraad. Nee, deze lezer is geen liefhebber van fruit. Wel van smoothies. Zeker vier keer in de week draait hij ’s ochtend in de blender zijn sapje. Hij weet dat het niet hetzelfde is als een stuk fruit en dat er veel suikers vrijkomen. Moet hij stoppen met zijn ‘gezonde’ gewoonte?

Schijf van vijf

Dat hangt volgens Patricia Schutte, woordvoerder van het Voedingscentrum helemaal af van hoe het dagmenu van de lezer eruitziet. Houdt hij zich aan de schijf van vijf, krijgt hij genoeg vezels binnen en niet te veel calorieën, dan is er niets mis met een smoothie.

Maar de lezer moet niet denken dat hij met een smoothie zijn dagelijkse portie fruit binnenkrijgt die in de schijf van vijf staat. In kant-en-klare smoothies uit supermarkten zitten sowieso minder vitamine C en vezels en meer suiker dan in los fruit. Toch voldoen ook de zelfgemaakte sapjes van de lezer niet. Ja, zij zijn weliswaar beter dan de voorverpakte drankjes, stelt het Voedingscentrum, maar nog altijd zitten er minder voedingsstoffen in dan in een hele banaan, een sinaasappel of een kiwi. Dat komt doordat de structuur van het fruit bij het blenderen kapotgaat en er meer zuurstof bij komt. Daardoor gaan voedingsstoffen, vooral vitamine C, verloren.

“Als je fruit eet, heeft dat voordelen voor je gezondheid”, zegt Schutte, “maar van een smoothie is dat niet aangetoond. Wat wel is aangetoond, is dat er minder vitaminen en mineralen en meer calorieën in zitten.”

Gevarieerd

Maakt het iets uit welke fruitsoorten in de smoothie zitten? “Nee”, zegt Schutte. Banaan, appel en peer zijn niet gezonder dan bijvoorbeeld appel, bosbes en sinaasappel. “Met fruit kun je beter zo gevarieerd mogelijk eten. De ene fruitsoort heeft wat meer vitamine C, de andere meer vezel.”

Wat een smoothie wel gezonder maakt, is bijvoorbeeld havermout of ­zemelen door het fruitsap mengen. En dan niet verder blenderen, anders gaan de vezels alsnog kapot.

Puree of vast?

Wat voor fruit geldt, gaat ook op voor groenten. Een shake met tomaten en spinazie bevat minder voedingsstoffen dan het bord met groenten. Dat roept de vraag op hoe dat zit bij fijngehakte spinazie en aardappelpuree.

“Logische vraag, maar nee, er is geen verschil tussen bijvoorbeeld puree en een vaste aardappel”, zegt Schutte. “Het verschil zit hem tussen iets kunnen drinken of eten. Als je iets kunt eten, op een lepel kunt doen, betekent het dat het dikker is, dat je er langer over doet en dat het gevoel van verzadiging groter is. Dan heb je minder nodig en krijg je dus minder calorieën binnen.”

Bananenbrood

De lezer had ook nog een vraag over bananenbrood. Dat maakt hij zo gezond mogelijk. Zonder suiker en met amandelmeel in plaats van zelfrijzend bakmeel. Is hij goed bezig? “Bananenbrood valt niet in de schijf van vijf”, zegt Schutte. “Het is een traktatie. Zonder suiker of andere zoetmakers als honing levert het wel minder calorieën.”

Natuurlijk hoeft de lezer zijn bananenbrood niet te laten staan als hij ervan geniet. Maar omdat het een traktatie is en buiten de schijf valt, kan hij het volgens Schutte beter niet te vaak eten. “Kies elke dag niet vaker dan drie tot vijf keer iets kleins buiten de schijf van vijf en daarnaast hooguit drie keer per week wat groters. Bananenbrood valt onder een weekkeuze.”

In Het Consult beantwoorden experts wekelijks gezondheidsvragen van lezers. Ook een gezondheidsvraag? Mail naar gezondheid@trouw.nl

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden