Heineken erkent misbruik biermeisjes

Een Heineken-evenement in de Nigeriaanse stad Lagos. Beeld The Shok Company

Brouwer Heineken heeft nu ook zelf onderzoek laten doen naar zijn eigen 'biermeisjes'. Die worden vaak geïntimideerd.

Er is nogal wat mis bij de agentschappen die 'biermeisjes' aan Heineken leveren. Verbale en lichamelijke intimidatie van de bier- of promotiemeisjes komt in veel Afrikaanse landen voor, maar meestal gaat het om kleine incidenten. Alleen in Mozambique is sprake van seksuele intimidatie.

Dit stelt de organisatie Partner Africa die in opdracht van Heineken onderzoek heeft gedaan naar de werkomstandigheden en ervaringen van biermeisjes en naar de bureautjes die de meisjes leveren. Die meisjes moeten proberen in café's en bars de bieromzet opstuwen.

De aanleiding voor het onderzoek waren publicaties van de Nederlandse journalist Olivier van Beemen. Die schreef in zijn boek 'Bier voor Afrika, het best bewaarde geheim van Heineken' dat de biermeisjes in Afrikaanse landen geregeld worden misbruikt. Volgens Van Beemen worden ze soms geprest om seksueel contact met klanten te hebben en om het bed te delen met verkoopleiders van Heineken en personeel van de bureautjes waarbij ze zijn aangesloten.

Partner Africa sprak, volgens een korte samenvatting van het rapport die Heineken openbaar heeft gemaakt, met 181 promotiemeisjes in zeventien landen (waarvan veertien in Afrika), met veertig inhuurbureau-tjes en met medewerkers van Heineken en deed daarnaast onderzoek op locatie. De meisjes meldden 57 gevallen van mondelinge, fysieke en seksuele intimidatie, meestal van klanten, soms van barkeepers en managers. Meestal ging het om 'kleine incidenten', zoals het vragen van telefoonnummers, ongepaste opmerkingen en handtastelijkheden. Van seksuele intimidatie werd alleen melding gemaakt in Mozambique: dertien keer. In negen van de zeventien landen waren geen meldingen van intimidatie. Van gedwongen prostitutie is volgens de samenvatting van het rapport nergens sprake. De meisjes krijgen voor hun werk minstens het geldende minimumloon of meer.

Bij de bureautjes die de meisjes leveren, is het nodige mis. Contracten en loonstroken worden niet verstrekt, of er zijn geen bewijzen van, en dat geldt ook voor gegevens over te late betalingen en betalingen voor overwerk. Regels voor het promotiewerk zijn er soms ook niet.

Kledingvoorschriften

Heineken heeft de samenwerking met een aantal bureaus inmiddels gestaakt: het bedrijf kan de agentschappen nu beter controleren, meldt het. In Mozambique is Heineken voorlopig gestopt met het inzetten van promotiewerkers. Heineken heeft nieuwe kledingvoorschriften ingevoerd en laat Partner Africa onaangekondigde inspecties uitvoeren.

Er werken, volgens opgave van het bierconcern, jaarlijks ongeveer twintigduizend promotiewerkers voor Heineken, waarvan vierduizend in Afrikaanse landen. Onder hen zijn ook hostesses voor evenementen tijdens wedstrijden in de Champions League (die Heineken sponsort) en mensen die in supermarkten Heineken aanprijzen. Veel van hen werken tijdelijk.

Olivier van Beemen zegt in een reactie het 'heel raar' te vinden dat er in het rapport van Partner Africa geen getuigenissen staan over seksueel misbruik in Nigeria en dat er ook niet instaat dat in Congo en Nigeria meisjes in ruil voor seks een (promotie-) baan krijgen. Van Beemen hoorde die verhalen tijdens zijn onderzoek wel. "Dat die praktijken nu niet meer voorkomen, is moeilijk te geloven", zegt hij.

Lees ook: 'Heineken gebruikt biermeisjes en prostituees om bier in Afrika aan de man te brengen'

In dit interview vertelt Olivier van Beemen meer over de misstanden die hij in zijn boek beschrijft.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden