Heinde komt van hand, ellende van een ander land

Taalvragen van lezers:

1126 Hoe zijn we aan 'heinde' in de uitdrukking 'van heinde en ver(re)' ('van alle kanten') gekomen?

Via het Middelnederlandse (ge)hende, 'in de nabijheid', letterlijk 'bij de hand'. Hende is een vorm van hand, met een klankwettige e voor een a die je ook aantreft in dekken (verwant aan dak) en el-lende, '(verblijf in) een ander land'.

Het woord komt nu alleen nog voor in de geciteerde uitdrukking. De vorm heinde in plaats van hende valt hieruit de verklaren dat de e voor sommige combinaties van medeklinkers een ei is geworden. Dat gebeurt trouwens soms nog, bijvoorbeeld bij hen die de voornaam Henk uitspreken als Heink.

1127 Waarom vernederlandst Trouw namen als Tilburg University niet?

Omdat Trouw zelden tornt aan een eigennaam die een instelling zelf gekozen heeft. Ook een officiële naam als Louis Couperus Genootschap blijft onveranderd, al kan de krant, wanneer die eenmaal genoemd is, verderop in een bericht wel naar het correctere Couperusgenootschap verwijzen.

1128 "Bij elkaar zijn de vijfhonderd rijkste Nederlanders goed voor een slordige 91,1 miljard euro", schreef Trouw onlangs. Wat betekent 'slordige' hier?

Het bedrag wordt te nauwkeurig vermeld om ruimte te laten voor de betekenis 'ruw geschat, ongeveer', die soms ten onrechte aan dit slordig wordt gegeven.

Het vermoeden van de lezer dat het woord hier 'negatief bedoeld' is, lijkt me niet ongegrond. Het strookt met de omschrijving die woordenboeken geven: 'van meer dan behoorlijke grootte'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden