Hein Verbruggen: Hart voor de zaak, een tikkeltje autoritair en altijd een zuiver geweten

Hein Verbruggen tijdens een Olympische bijeenkomst in 2008 Beeld AP

Tussen het beeld dat Hein Verbruggen van zichzelf had en dat van de wereld van Hein Verbruggen, gaapte een onoverbrugbaar groot gat. 

Zelfs tijdens zijn laatste jaren toen zijn gezondheid achteruitging wist de oud-voorzitter van de internationale wielerunie UCI en voormalig lid van het Internationaal Olympisch Comité IOC maar geen brug te slaan. Verbruggen overleed zondagnacht aan de gevolgen van leukemie. De sportbestuurder zou volgende week 76 jaar zijn geworden.

Zijn pensionering ging voor een groot deel op aan correspondentie waarin hij zijn eigen geschiedenis wilde herschrijven. Verbruggen moest een milde versie van zichzelf worden, ontdaan van de dopingbeschuldigingen, malversaties en discutabele transacties waarvan hij werd verdacht. 

Verbruggen faalde echter zielloos in zijn queeste naar eerherstel. Net zoals hij niet bij machte was de wereld te overtuigen dat Verbruggen gelijk had. "Ik heb mijn eigen perspectief."

De Brabander die tussen 1991 en 2005 voorzitter was van de UCI en daarna benoemd werd tot erevoorzitter deelde die functie vanaf 1996 met zijn lidmaatschap van het IOC. Verbruggen was een sportbestuurder pur sang: hart voor de zaak, een tikkeltje autoritair en altijd voorzien van een zuiver geweten. 

Verbruggen stond symbool voor wat mag worden aangemerkt als de gouden periode van de vaderlandse bobo's. Met toen prins Willem-Alexander, Anton Geesink en Els van Breda-Vriesman was Verbruggen een decenniumlang gezichtsbepalend voor sportend Nederland. Het leverde hem veel vrienden op. Maar ook vijanden.

Verraad

Pijnlijk was het verraad in de herfst van 2013. "Sinds wanneer gelooft men Lance Armstrong?" Verbruggen was verbolgen over de bewering van Armstrong in de Daily Mail dat hij in 1999 als UCI-voorzitter een positieve dopingtest van de Amerikaan wegmoffelde. In de Tour waren volgens Armstrong resten aangetroffen in zijn lichaam van verboden cortisonen.

In 2005 prees Verbruggen in deze krant Armstrong de hemel in voor zijn bijdrage aan de wielersport. "Je kunt hem niet los zien van de ziekte die hij heeft overwonnen. Dat verhaal heeft in de hele wereld mensen geraakt. Hij heeft wielrennen in miljoenen huiskamers gebracht waar het vroeger niet te zien was. Dankzij hem zijn grote bedrijven erin gestapt." Armstrong was cynisch genoeg de reden dat grote bedrijven wegliepen toen eind 2012, begin 2013 de beerput openging.

Die episode sloeg diepe wonden bij Verbruggen. Een onderzoek naar de rol van de UCI tijdens de Armstrongjaren (CIRC) wees Verbruggen indirect aan als verantwoordelijk voor een ontspoort ethiek ten aanzien van doping. De Nederlander vond dat hem onrecht was aangedaan. Hij, onder wiens regie vooruitstrevende maatregelen als het bloedpaspoort en dopingcontroles tot stand kwamen. Verbruggen noemde de UCI een pionier op dat gebied.

Eigenzinnig

Verbruggen gaf daar op z'n zachts gezegd een eigenzinnige invulling aan. Zo nam hij als voorzitter twee donaties van in totaal 125.0000 dollar aan van Armstrong voor een bloedcontrole-apparaat. Volgens twee oud-ploeggenoten werd hiermee echter een of meerdere positieve dopingtests afgekocht. De kritiek deed Verbruggen af als "zeikerij".

 Ook zouden Verbruggen en Armstrong financiële belangen delen wist The Wall Street Journal. Volgens de krant bracht de Nederlander geld via Jim Ochowicz, zakenpartner en vertrouweling van Armstrong, onder bij Thomas Weisel, sponsor en investeringspartner van de Amerikaan. Verbruggen ontkende de transactie niet maar zei Weisel nooit ontmoet te hebben.

De aanval is de beste verdediging moet Verbruggen tijdens zijn laatste jaren hebben gedacht. Praten met de pers deed hij selectief. En zelfs dan was het vaker eenrichtingsverkeer dan dat hij diep inging op vragen. Na het CIRC-rapport in 2015 waarin hij feitelijk werd vrijgepleit, tuigde Verbruggen een eigen website op om zijn kant van het verhaal te vertellen omdat de bevindingen in het rapport niet gingen om "fact finding" en "truth seeking" maar over "politiek gemanoeuvreer", luidde zijn kritiek.

Daarin zou hij weleens deels gelijk kunnen hebben. Maar wie wou dat anno 2017 nog horen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden