Heiligverklaring eerste echtpaar 'merkwaardig'

Het echtpaar Matin.Beeld Catholic Herald

Voor het eerst in de geschiedenis van het Vaticaan zijn twee echtelieden heilig verklaard. Namelijk de ouders van de bekende Franse heilige Theresia van Lisieux. Volgens kerkhistoricus Peter Nissen is het geen toeval dat Paus Franciscus dit op de familiesynode doet. Toch vindt hij de heiligverklaring 'merkwaardig'. 

Ze ontmoetten elkaar op een bruggetje - Zélie en Louis Matin. Ze trouwden en kregen al snel een fors gezin: negen kinderen, waarvan vier jong stierven en één baby bekend werd: de heilige Theresia van Lisieux, niet te verwarren met moeder Theresa. De vijf dochters die overbleven gingen het klooster in. Paus Franciscus roemde zondag het echtpaar om hun 'echtelijke en familiale spiritualiteit'.

Peter Nissen, die verbonden is aan de Radboud Universiteit Nijmegen: "Dat het echtpaar tijdens de synode heilig wordt verklaard, is natuurlijk geen toeval. Heiligverklaringen zijn nooit belangeloos. Het Vaticaan wil er altijd iets mee propageren. De paus wil hiermee zeggen dat het gezin de broedplaats moet zijn voor religieuze ontwikkeling."

Volgens de website Catholic Herald had de paus nog een ander motief. De Matins waren ambitieuze mensen, ze hadden allebei een eigen zaak. Hij als horlogemaker, zij als kantbewerker. Net als jonge professionals in de 21ste eeuw werkten zij veel en hard, terwijl ze een gezin hadden. Ze kregen ze met dezelfde uitdagingen te maken: waar laat ik mijn kinderen als ik werk? Hoe zorg ik ervoor dat mijn carrière daar niet onder lijdt?

Maar de Matins slaagden erin ook nog voor de armen te zorgen en - zoals het Vaticaan ze noemde - 'heroïsch heilig' te zijn, terwijl ze eigenlijk hartstikke druk waren.

Merkwaardig
Peter Nissen vindt de heiligverklaring 'merkwaardig'. "Zélie overleed al op jonge leeftijd, en de vader van Theresia was in de war en ging ervandoor. Hij is een tijd kwijt geweest. Ik vind het een beetje vreemd om zo iemand als voorbeeld te stellen. Hij was een hele tijd stuurloos. Het was vast een sympathieke man, maar wel met een problematische levensgeschiedenis. Dat is op zich niet erg, maar wat maakt hem nou voorbeeldig? Dat al zijn dochters het klooster ingingen?"

Volgens Nissen zijn er interessante studies gedaan naar de oorsprong van de vroomheid van Theresia van Lisieux. Daarin stellen psychoanalytici dat zij in haar religieuze ijver vooral compensatie zocht voor haar ingewikkelde jeugd. "Ze zocht naar geborgenheid die ze thuis niet vond. Het lijkt bijna alsof ze het gezin dat ze thuis verloren had - haar moeder overleed toen ze vier was - in het klooster heeft gezocht."

Echtpaar
Nissen vindt het wel positief dat de paus aandacht besteedt aan het 'echtpaar' tijdens de synode 'die toch vooral een vergadering is van driehonderd wat oudere heren', zegt de kerkhistoricus. Dit jaar waren er voor het eerst echtparen uitgenodigd. Zo was een Italiaans stel dat dertien kinderen heeft aanwezig. Maar de gezinnnen kregen slechts drie minuten spreektijd.

Nissen: "Het is net alsof driehonderd mannen die niet van voetballen houden over voetballen gaan vergaderen. Ik zou zeggen: beleg zo'n synode met gehuwden en homoseksuelen, die tenminste te maken hebben met de realiteit."

Theresia van Lisieux
Theresia werd geboren op 2 januari 1873 in Alençon. Op haar tiende werd ze ernstig ziek totdat het Mariabeeld op 13 mei boven haar bed naar haar glimlachte, waarna ze volledig genas. Al op jonge leeftijd voelde ze dat het haar roeping was God te dienen. Ze was uitzonderlijk vroom, maar stond ook bekend om haar wilskracht en gevoel voor humor.

Al op haar vijftiende trad ze toe tot de orde van de Ongeschoeide Karmelietessen in Lisieux in Normandië. Ze vroeg daarvoor paus Leo XIII om een uitzondering. In 1890 deed zij haar professie en in 1893 kreeg zij de zorg over de novicen (de nieuwelingen in proeftijd) toebedeeld. In 1896 werd tuberculose bij haar geconstateerd. Ze stierf op 24-jarige leeftijd aan de ziekte.

In 1895 schreef ze haar autobiografie 'Histoire d'une âme' (Het verhaal van een ziel), waarin ze vertelt hoe de liefde haar roeping werd, en hoe de kleine weg haar spiritualiteit vormde. Het boek werd zeer populair en in meer dan veertig talen vertaald.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden