Heijmans is als Shaffy: een vlinder in de nacht

Een wonder. Zo omschreef regisseur Michiel van Erp het moment waarop Maarten Heijmans uit de hemel viel als Ramses Shaffy. "Hij was de eerste die op auditie kwam, en blies ons meteen omver", vertelde van Erp in 'DWDD'. Daarmee zei de regisseur van 'Ramses' geen woord te veel. Een betere Shaffy-vertolker dan Heijmans is nauwelijks voorstelbaar.

Donkere manen, vurige ogen, tikkeltje mystiek, obsessief drinker en roker, onweerstaanbare charmeur, onbegrensd levensgenieter, vlinder in de nacht: Heijmans = Shaffy. En hij kan nog goed zingen ook. Een mooie doorbraak van deze jonge toneelacteur naar het grote publiek.

Shaffy neemt ons mee op kroegentocht door nachtelijk Amsterdam, iedereen afzoenend die zijn pad kruist. Vrouwen én mannen, iedereen is dol op de charismatische chansonnier. Zo moet het zijn geweest destijds in de hoofdstad. We zien Shaffy's eerste ontmoeting met Liesbeth List (in de kroeg uiteraard). Hij noemt haar 'zijn eilandmeisje', en samen maken ze furore met Shaffy Chantant. Cees Nooteboom (Xander van Vledder) komt voorbij. "Heb je zin om mee te gaan naar de Lucky Star?" vraagt hij List (Noortje Herlaar). Nee, daar is List te moe voor. Joop Admiraal (Thomas Cammaert) wil wél. Hup achter Noo- teboom aan ('knappe vent'), op naar de Lucky Star.

Soms lijkt het of je naar een documentaire-achtige impressie kijkt van de artistieke incrowd in de swinging sixties. Dat komt doordat Van Erp zwart-wit archiefbeeld van het Amsterdamse (nacht)leven versnijdt met geënsceneerde beelden uit de dramaserie. Doordat ook de scènes af en toe vervloeien van kleur naar zwart-wit worden tijdsbeeld en drama, vorm en inhoud, een nog hechtere eenheid. Knap werk van Van Erp, die we tot nu toe vooral kenden als documentairemaker en voor wie 'Ramses' zijn eerste dramaregie is.

Van Erp en scenarioschrijfster Marnie Blok schetsen een eerlijk beeld van Shaffy. Niet alleen de man die met aanstekelijke impulsiviteit direct na het zien van 'La dolce vita' naar Rome wil ('waarom in Amsterdam blijven als Fellini op ons wacht?'), alwaar hij eerst de fonteinscène van Anita Ekberg naspeelt ('Marcello, kom hier') om daarna samen met levensgezel en collega-acteur Admiraal midden in de nacht aan te bellen bij Fellini. Die uiteraard in woede ontsteekt ('Sorry, Fellini', excuseert Shaffy zich door de huistelefoon). En niet alleen de rasoptimist, die, terwijl zijn huisraad op straat staat, wil proosten op zijn faillissement ('bent u een kurketrekker tegengekomen?' vraagt hij de deurwaarder). Nee, ook de dronkaard, de vreemdgaander, de egoïst.

Admiraal ligt meestal alleen in bed. Bij nacht en ontij belt Shaffy aan. "Waarom neem je geen sleutel mee?" vraagt Admiraal. "Jíj bent er toch?" reageert Shaffy. "Ja, ik ben er om voor jou de deur te openen en voor de boodschappen." Shaffy: "Ik hou van jou." Admiraal: "Jij houdt van iederéén!" Een heftige ruzie. 'Ramses' schotelt ons geen valse romantiek voor of roze nostalgie. Het is een behoorlijk rauwe serie. Waar dan wel weer de zoetgevooisde stem van Shaffy tegenover staat: 'Sammy', 'Pastorale'en 'We zullen doorgaan'. Je hebt zin om, zoals Shaffy, te dansen over de grachten van nachtelijk Amsterdam.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden