Heibel om handel in lege kerkgebouwen

Van onze kerkredactie AMSTERDAM - Mevrouw M. Bosschert-Uitentuis, directeur van de onroerend-goedfirma Relivast, is 'geschokt' door de beschuldigingen die onder andere via Het Parool gisteren op haar afkwamen. Zij zou met haar handel in leegkomende kerkgebouwen ettelijke nietsvermoedende kerkgenootschappen voor tienduizenden guldens benadeeld hebben.

De verkoop vorig jaar van de hervormde Bethlehemkerk in Amsterdam-Noord bij voorbeeld is volgens haar heel anders verlopen dan in Het Parool is beschreven. Volgens die krant verliep de transactie als volgt: de hervormde gemeente bood de Bethlehemkerk te koop aan voor 400 000 gulden. Relivast liet weten een armlastige kerk als gegadigde te hebben: of de prijs maar kon zakken. De hervormde gemeente zakte tot 275 000.

Bij de notaris bleek de koper echter niet die armlastige kerk te zijn, maar de Stichting tot Instandhouding van Gebouwen voor Religieuze doeleinden, beheerd door Jacob Sluis in Amsterdam. Die verkocht even later het gebouw aan de armlastige kerk voor de vier ton die de hervormde gemeente had willen hebben.

Dat de hervormde gemeente vier ton vroeg klopt volgens Bosschert om te beginnen al niet. “Dat was 375 000 gulden. En het was niet de genoemde stichting die de kerk heeft gekocht, maar een particulier. Wij hebben het toen gekocht voor het kerkgenootschap. Ik ben met negen gegadigden bij die kerk geweest. De acht anderen haakten af. Zo'n gebouw is namelijk moeilijk te verkopen. Het was slecht onderhouden en ligt in een woonwijk.” Volgens M. Bosschert heeft Relivast een belangrijk deel van de winst die inderdaad is gemaakt met de doorverkoop van deze kerk, niet op de eigen rekening bijgeschreven maar aangewend om het verwaarloosde gebouw te renoveren.

Bij het horen van de naam van Sluis slaat ze bijna op tilt. “Ik ben benaderd door Sluis vorig jaar en heb inderdaad - zo stom ben ik helaas geweest - even met hem in een stichting gezeten. Maar toen ik merkte hoe hij werkte ben ik er meteen uitgestapt. Die Sluis licht mensen op! Met zijn praktijken heb ik niets te maken, maar ik kom niet meer van hem af - hij achtervolgt me. Hij duikt overal op waar ik werk en heeft ook mijn adressenbestand gepikt, in de korte tijd dat ik met hem heb samengewerkt.”

Mevrouw M. van der Heijden van makelaarskantoor De Boer, Den Hartog Hooft kan zich de verkoop van de Bethlehemkerk nog wel herinneren. “Wij traden op namens de verkoper, de Hervormde Gemeente Amsterdam. Er waren meer kandidaten voor die kerk: andere kerkgenootschappen en de gemeente, maar het liep bepaald niet storm. En dan zak je vanzelf in prijs. Bovendien moet aan dit gebouw veel gedaan worden.” Uiteindelijk bleef Relivast als enige gegadigde over. Van der Heijden weet dat een kerkgenootschap de uiteindelijke eigenaar is geworden. Maar welk traject precies is afgelegd - via een stichting of een privé-persoon - staat haar niet helder meer voor de geest.

Religieus doel

P. Vink, de 'gebouwenman' van de Amsterdamse hervormde gemeente, hoeft zijn geheugen geenszins op te frissen als het gaat om de verkoop van de Bethlehemkerk. “Wij hebben niet zulke goede ervaringen met Relivast opgedaan. We vroegen 350 000 gulden - geen vier ton. Dat konden we er inderdaad niet voor krijgen. En toen mevrouw Bosschert zei dat er een kerkgenootschap was, een pinkstergemeente, die het gebouw graag wilde kopen, wilden wij wel zakken in prijs, omdat de kerk dan een religieus doel kon blijven dienen.”

Maar wie schetste Vinks verbazing toen hij op het koopcontract de naam van Sluis ontwaarde. “Sluis bleek de koper te zijn. Bosschert zei dat hij optrad namens het kerkgenootschap. Maar dat was helemaal niet waar, hoorde ik later van die kerk. Binnen een week hebben ze het gebouw met grote winst doorverkocht aan die Pinksterkerk.”

Dat Relivast de Bethlehemkerk zou hebben laten renoveren van een deel van de winst, ontkent Vink in alle toonaarden. “Ze hebben er niets aan gedaan, Ik ben er laatst nog langsgefietst: 't zag er van buiten nog hetzelfde uit.” En binnen? “Nee, binnen ben ik niet geweest, maar daar hoefde niets aan gedaan te worden, dat zag er prima uit.”

Emotioneel: “Ze zegt dat ze het slachtoffer is van die Sluis, maar u moet geen woord vertrouwen van wat die mevrouw Bosschert zegt. Ik ben blij dat andere kerkgenootschappen nu ook gewaarschuwd zijn niet met Relivast in zee te gaan.” Ook de r.-k. bisdommen Utrecht en Rotterdam noemen ervaringen met Relivast negatief.

Mevrouw Bosschert is er bang voor: “Ik denk niet dat we dit overleven. Heel erg jammer, het werken met kerkbesturen vond ik juist zo leuk. Veel prettiger dan de harde onroerend-goedmarkt. Maar wat moet ik hier nog tegenin brengen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden