Hegemonie VU is voorbij: Leiden rules in team Rutte

Na mooie typeringen voor regeringsploegen als het ’Randstadkabinet’ en het ’VU-kabinet’ is het nog even zoeken naar een stempel voor het team van Rutte en Verhagen. PVC-kabinet is een idee, een benaming die verwijst naar de wat kille chemische verbinding tussen de drie coalitiepartners PVV, VVD en CDA. Aardig bovendien dat daarbij de P van de gedoogpartij van Wilders vooraanstaat.

Meer voor de hand ligt de nieuwe regering aan te duiden als het Leidse kabinet. Waarmee is gezegd dat de ploeg Rutte-Verhagen die morgen op het bordes staat andere wortels heeft dan het VU-kabinet, Balkenende IV. Jan Peter Balkenende, de hervormde Wouter Bos en André Rouvoet studeerden alle drie aan de gereformeerde Vrije Universiteit in Amsterdam. Toen ze aan hun klus begonnen was het vermoeden dat een VU-gevoel hen zou binden. Daar is weinig van gebleken.

De Rijksuniversiteit Leiden is dit keer de belangrijkste leverancier. Minister-president Mark Rutte en vicepremier Maxime Verhagen studeerden er beiden. De ministers Edith Schippers, Melanie Schultz van Haegen-Maas Geesteranus en Ivo Opstelten brachten eveneens hun studietijd tussen de Leidse corpsleden door. Het Leidse kabinet kent een stevige Minerva-vleugel: Verhagen, Opstelten en Schultz van Hagen waren lid van deze roemruchte studentensociëteit aan de Breestraat. Wordt Minerva het cement van dit kabinet?

De VU is niet helemaal buitenspel gezet, er zitten nog altijd drie voormalige VU-studenten in de ploeg; CDA-staatssecretaris Henk Bleker, zijn VVD-collega Frans Weekers en natuurlijk Piet Hein Donner.

In 1994 typeerde CDA-fractieleider Enneüs Heerma Paars onder Wim Kok als ’arrogant Randstadkabinet’. Paars telde veel bewindslieden uit Amsterdam en Rotterdam en had volgens Heerma te weinig voeling met de burger van buiten het westen. Dit keer zijn de regio’s noord, oost en zuid rijkelijk bedeeld.

De zuidelijke kiezers die naar Geert Wilders zijn overgelopen moeten zich herkennen in enkele Limburgse bewindslieden. Naast Verhagen uit Maastricht zijn CDA-minister Gerd Leers en VVD-staatssecretaris Frans Weekers ergens in het bronsgroen eikenhout geboren. Ook de onverwacht benoemde CDA-staatssecretaris Ben Knapen komt van onder de rivieren, uit Kaatsheuvel. Verder zijn alle regio’s wel gedekt, van Jan Kees de Jager uit het Zeeuwse Kapelle tot de Groningse Henk Bleker wiens wiegje in Onstwedde stond. De kleine grote partijvoorzitter van het CDA, die naar landbouw gaat, staat ook wel bekend als ’de Napoleon van Vlagtwedde’.

En verder? Je zou het een kabinet met weinig ervaring in de buitenlandse politiek kunnen noemen. Hoe kijken ze in de hoofdsteden en het EU-hoofdkwartier in Brussel aan tegen een Nederlandse regering zonder Jan Peter Balkenende met zijn 3000 dagen regeerervaring en zijn status van oude rot aan de buitenlandse onderhandelingstafels? Minister van buitenlandse zaken Uri Rosenthal werkte vooral binnen de landsgrenzen en de premier is al evenzeer een vreemde in buitenlandse kringen. Rutte moet zich maar vasthouden aan een andere jonge premier op dit speelveld. De nog verse Britse premier David Cameron is net als hij pas 43 jaar oud.

Het is een kabinet van de oud-journalisten: Hans Hillen en Ben Knapen. Een kabinet van de ex-partijvoorzitters: Ivo Opstelten en Marja van Bijsterveldt. Het kabinet van de oud-burgemeesters die populair bij hun burgers waren vanwege een stevig veiligheidsbeleid: Opstelten en Leers. Of van de westerse allochtonen: Rosenthal werd geboren in Zwitserland, staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten-Hyllner is een Zweedse.

Maar het is vooral het masculiene kabinet Rutte I. Die naam Rutte I duidt op de belangrijkste missie: verder regeren met Rutte II. Zodra de ploeg van Rutte I de PVV klein heeft weten te krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden