Column

Heesto san terug in Japan: Het stralingsmenu

Schrijver Detlev van Heest reist kort na de kernramp door Japan, het land waar hij twaalf jaar woonde. In deel 13 bezoekt hij het Hengelo van Japan.

De bus met lammeren op weg naar de slachtbank was vol en warm. Naar de saaie snelweg kijkend, dacht ik aan 1986, aan Polen. Ik bezocht een schoolvriendin van mijn moeder in het gehucht waar mijn familie ooit woonde. Ze was een van de laatste achtergebleven Duitsers. Haar hondje, Poesjkin, leed gruwelijke pijnen. Zijn nagels waren uitgevallen. Hij had op het natte gazon gelopen. Volgens Gertrud was het de regen uit Tsjernobyl, 500 kilometer zuidoostelijk van Miastko. Een jaar later overleed Poesjkin, drie jaar later Gertrud.

Ik bevind mij in het Hengelo van Japan. Koriyama (320.000 inwoners), in de prefectuur Fukushima, ligt hemelsbreed 55 kilometer ten westen van de kerncentrale Fukushima nr. 1. Mijn kamer op de achtste verdieping van een hotel voor handelsreizigers ziet uit op troosteloosheid. Bij de hotelingang hing een briefje van de Prefecturale Bouwkundige Inspectiedienst: 'Dit gebouw is geschikt bevonden voor gebruik'. Het buurflatgebouw is afgedekt door doeken, die de ingestorte pui aan het zicht moeten onttrekken. Het briefje van de Inspectiedienst heb ik aan een van de doeken bevestigd. Het naburige station is gesloten ('betreden verboden - levensgevaar'), een aangrenzend warenhuis eveneens. Ruiten zijn door triplex vervangen, dakpannen door blauwe zeildoeken en zandzakken. Stukken muur van een betonnen kantoorgebouw worden door kleefband (ik verzin het niet) bijeengehouden. Maar de beving en stralingscatastrofe hebben deze stad niet ontzield. Er viel allang niets meer te ontzielen (al bezit Hengelo in tegenstelling tot Koriyama een oase: boekhandel Broekhuis).

Vanmiddag verkende ik de straten in het hart van de stad. De meeste winkels waren gesloten, de kantoorgebouwen uitgestorven. In twee uur tijd kwam ik geen kind tegen. Op het trottoir voor een gesloten schoenenzaak lag een berg schoenen: 'Gratis mee te nemen'.

Ik at in een restaurant met op de kaart louter 'specialiteiten uit de prefectuur Fukushima'. De kok zette me naast een afzuiginstallatie. "Een buitenlander! Laat ik het maar gewoon zeggen." Hij moest om zichzelf lachen. "Verstaat u mij? Hé, hij praat Japans. Waar komt u vandaan? O, Holland. Daar ben ik op huwelijksreis geweest, drie uur lang! Wat zal het zijn? Het stralingsmenu?"

Ik bekeek de kaart. "Ik ben vegetariër."

"Vegetariër! Tussen of ook tijdens de maaltijden? Eet u wel vis?"

"Eh, een beetje vis."

"U bent een beetje vegetariër."

Binnen tien minuten had ik een dozijn liflafjes voor me.

"Alles komt uit Aizoe! Honderd kilometer van de kerncentrale, als je tenminste flink omrijdt. Maakt u zich dus geen zorgen." Hij stak een sigaret op. "U bent de enige buitenlander in de wijde omgeving. Bent u journalist?"

"Nee, ik ga kennissen opzoeken, in Sendai."

"En wat voor werk doet u in Holland?"

Als ik antwoordde dat ik parkeerbonnen uitdeel, zou hij me niet geloven. "Ik werk voor een stad."

"Ah, u bent gemeenteambtenaar."

"Eh, ja." Ik dacht: je zou zulke vragen altijd naar waarheid behoren te beantwoorden. Nee, ik ben geen ambtenaar. Ik laat me in elkaar trappen voor net iets meer dan het minimumloon. Ik ben naar Japan gekomen omdat ik de voorkeur geef aan een onzichtbare vijand.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden